dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi

PDF 22 pages 1.7 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi. tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa. kesmani berilgan nisbatda bo‘lish. uchburchak yuzini topish. to‘g‘ri chiziqning tekislikdagi tenglamalari. mavzu: oliy matematika fan: reja: 3. kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish. 1. dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi. 2. tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa. 4. uchburchak yuzini topish. 5.toʻgʻri chiziq tenglamalari. tekislikdagi m nuqtadan ox va ou o’qlarga perpendikulyar tushiramiz va ularning asoslarini mos ravishda mx va mu deb belgilaymiz (rasm 1). dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi 3+. tekislikdagi tugri burchakli dekart koordinatalari. dekart koordinatalar sistemasida m nuqtaning koordinatalari deb x = omx va u = omu sonlarga aytiladi. bu yerda omx va omu , 𝑂𝑀𝑥 va 𝑂𝑀𝑦 kesmalarning ox va ou o’qlardagi qiymatlari; x m nuqtaning 1- koordinatasi yoki abssisasi deb, u m nuqtaning 2-koordinatasi yoki ordinatasi deb ataladi. m nuqtaning koordinatalari m(x, u) ko’rinishida ifodalanadi. dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi 3++. tekislikdagi tugri burchakli dekart koordinatalari. dekart koordinatalar sistemasi …

2 / 22

y2 (1) a nuqtadan ox oʻqiga parallel chiziq oʻtqazib, uning bb1 bilan kesishgan nuqtasini c bilan belgilaymiz. unda ac=a1b1 cb1=aa1 (2), ac= x2-x1 bc=y2-y1 (3) kelib chiqadi. ∆acb – toʻgʻri burchakli uchburchak pifagor teoremasiga koʻra ab2=ac2+bc2 boʻladi. (3) munosabatdan foydalanib ab2=(x2-x1) 2+(y2-y1) 2 tenglikni va undan esa a b 0 y x a1 b1 2 12 2 12 )()( yyxxab  c tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa tekislikda a(x1, y1) va b(x2, y2) nuqtalarni tutashtiruvchi ab toʻgʻri chiziq kesmasini qaraylik. bu kesmada shunday c nuqta topish kerakki ac ning bc kesmaga nisbati berilgan λ songa teng boʻlsin: izlanayotgan nuqtaning koordinatalarini x va y deylik c(x, y). a, b va c nuqtalardan ox oʻqiga perpendikulyar tushiramiz, unda oa1=x1 oc1=x, ob1=x2, aa1=y1, cc1=y, bb1=y2 boʻladi.  cb ac kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish x y 0 a1 a c1 b1 d c b e ad=a1c1=oc1-oa1=x-x1 cc1=eb1=y ce=c1b1=ob1-oc1=x2-x aa1=dc1=y1 cd=cc1-dc1=y-y1 be=bb1-eb1=y2-y adc …

3 / 22

𝒙𝟐 𝒚𝟐 𝒙𝟑 𝒚𝟑 + ⋯ + 𝒙𝒏 𝒚𝒏 𝒙𝟏 𝒚𝟏 ushbu tenglamaga ax+by+c=0 toʻgʻri chiziqning umumiy tenglamasi deyiladi. a, b va c sonlar tenglamaning koeffitsentlari boʻlib, ular turli qiymatlarga teng boʻlganda turli toʻgʻri chiziqlar hosil boʻladi. xususiy hollari 1. a≠0, b≠0, c=0 boʻlsa, tenglama ax+by=0 koʻrinishni oladi. bunday toʻgʻri chiziqlar koordinata boshidan oʻtadi. 2. a=0, b≠0, c≠0 boʻlsa, tenglama by+c=0 koʻrinishni oladi. bunday toʻgʻri chiziqlar har bir nuqtaning ordinatasi bir xil boʻladi. bu esa toʻgʻri chiziqning ox (absitsa) oʻqiga parallel boʻlishini bildiradi. toʻgʻri chiziqning umumiy tenglamasi 3. a≠0, b=0, c≠0 boʻlsa, tenglama ax+c=0 koʻrinishni oladi. bunday toʻgʻri chiziqlar har bir nuqtaning absitsasi bir xil boʻladi. bu esa toʻgʻri chiziqning oy (ordinata) oʻqiga parallel boʻlishini bildiradi. 4. a≠0, b=0, c=0 boʻlsa, tenglama ax=0 ya’ni x=0 koʻrinishni oladi. demak toʻgʻri chiziqdagi har bir nuqtaning absitsasi nolga teng. bu ordinata oʻqini ifodalaydi. 5. a=0, b≠0, c=0 boʻlsa, tenglama ay=0 ya’ni y=0 koʻrinishni …

4 / 22

ʻgʻri chiziqning normal tenglamasi quyidagi xossalarga ega: 1. tenglamada x va y oldidagi koeffisientlar absolyut qiymati boʻyicha birdan katta boʻlmagan sonlardir. 2. tenglamada x va y lar oldidagi koeffisientlarning kvadratlari yigʻindisi 1 ga teng. 3. tenglamadagi ozod had manfiy son. toʻgʻri chiziqning normal tenglamasi misol. oy o‘qidan b=-4 kesma ajratib, ox o‘qi bilan 600 burchak tashkil qiluvchi to‘g‘ri chiziqning tenglamasini yozing. yechish. 𝑘 = 𝑡𝑔600 = 3 bundan 𝑦 = 𝑘𝑥 + 𝑏 = 3𝑥 − 4 ya’ni, burchak koeffitsiyentli tenglamasini yozdik. tenglamani umumiy ko‘rinishga keitiramiz 3𝑥 − 𝑦 − 4 = 0. bundan kesmalar bo‘yicha tenglamasiga o‘tamiz 3𝑥 − 𝑦 = 4 , 𝑥 4 3 + 𝑦 −4 = 1, bu yerda 𝑎 = 4 3 , 𝑏 = −4. toʼgʼri chiziqning tadbig’iga doir quyidagi masalani ko’rib chiqamiz: masala. fermer xo‘jaligi poliz mahsulotlarini yig‘ishtirishda qo‘shimcha ishchi kuchidan foydalanadi va 1 gektarga 100 ming so‘m xarajat qiladi. 5 gektarga …

5 / 22

dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi - Page 5

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi"

prezentatsiya powerpoint dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi. tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa. kesmani berilgan nisbatda bo‘lish. uchburchak yuzini topish. to‘g‘ri chiziqning tekislikdagi tenglamalari. mavzu: oliy matematika fan: reja: 3. kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish. 1. dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi. 2. tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa. 4. uchburchak yuzini topish. 5.toʻgʻri chiziq tenglamalari. tekislikdagi m nuqtadan ox va ou o’qlarga perpendikulyar tushiramiz va ularning asoslarini mos ravishda mx va mu deb belgilaymiz (rasm 1). dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi 3+. tekislikdagi tugri burchakli dekart koordinatalari. dekart koordinatalar sistemasida m nuqtaning koordinatalari deb x = omx va u = omu sonlarga aytiladi. bu yerda omx va o...

This file contains 22 pages in PDF format (1.7 MB). To download "dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: dekart koordinatalar sistemasi … PDF 22 pages Free download Telegram