tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi

PPT 25 pages 469.0 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 469.0 KB

File type PPT

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

powerpoint presentation 4 – m a ' r u z a . tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi. vektor tushunchasi. vektor ustida chiziqli amallar. r e j a 1. tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi. 2. vektorlar. asosiy tushunchalar. 3. vektor ustida chizikli amallar. vektor, skalyar miqdor, kesma, yo'nalgan kesma, nol vketor, kolleniar, komplanar, modul, birlik vektor, uchburchak qoidasi, parallelogramm qoidasi ort(bazis), dekart koordinatalar sistemasi, chiziqli amal, chiziqli ortogonal vektorlar sistemasi. tayanch iboralar: biz hayotda foydalanadigan ko'pgina kattaliklar o'zining son qiymati bilan to'liq aniqlanadi. bunday kattaliklarga skalyar kattaliklar deyiladi. masalan: yuza, hajm, og'irlik, massa, zichlik va boshqa kattaliklar. ba'zi bir kattaiklar son qiymatlari bilan birga yo'nalishlari orqali ham ifodalanadi. bunday kattaliklarga vektor kattaliklar deyiladi. vektorlar haqida asosiy tushunchalar. masalan: kuch, tezlik, tezlanish, to'lqin tarqalishi kabi miqdorlar shular jumlasidandir. to'g'ri chiziqda oddiy kesma bilan bir qatorda yo'nalgan kesma, ya'ni bir uchi uning boshi, ikkinchi uchi esa uning oxiri hisoblangan kesma qaraladi. …

2 / 25

adi. 2-ta'rif: uzunliklari teng, yo'nalishlari bir xil va parallel bo'lgan ikki vektorga teng deb ataladi, boshqacha aytganda, agar va vektorlar uchun quyidagi uchta shart bajarilsa, u holda va vektorlar teng deyiladi va agar bo'lsa, tenglik hamma vaqt bajariladi (2-chizma), aksincha dan tenglik hamma vaqt kelib chiqavermaydi. a b 2-chizma. 3-ta'rif: c d uzunliklari teng, yo'nalishlari har xil va parallel bo'lgan ikki va vektorga qarama-qarshi vektorlar deyiladi. (3-chizma): 3-chizma a b a b qarama-qarshi vektorlar uchun quyidagi munosabatlarni yoza olamiz: 5-ta'rif: bir tekislikda yoki parallel tekisliklarda yotuvchi vektorlarga komplanar vektorlar deyiladi (5- chizma). 4-ta'rif: parallel to'g'ri chiziqlarda yotuvchi yoki bir to'g'ri chiziqda yotuvchi vektorlar kollinear vektorlar deyiladi (4-chizma). 4-chizma. agar va vektorlar teng bo'lib, bir to'g'ri chiziqda yotmasa, u holda avsd to'rtburchak parallelogram bo'ladi; aksincha, avsd to'rtburchak parallelogram bo'lsa, u holda bo'ladi. shunday qilib, bir to'g'ri chiziqda yotmagan vektorlar va 5-chizma. teng bo'lishi uchun avsd to'rtburchak parallelogram bo'lishi zarur va etarli. …

3 / 25

iar va yo'nalishlari bir xil ikki vektor uchun ushbu tenglikdan quyidagi av+vs=as sonli tenglik kelib chiqadi. qolgan hollarda av+vs>as tengsizlik o'rinli. vektorlar yig'indisi ta'rifidan har qanday vektor uchun ekani kelib chiqadi. va vektorlar o'zaro kolleniar bo'lmagan vektor bo'lsin. ularni bitta o nuqtaga (o boshga) o'z-o'ziga parallel ravshda ko'chiramiz, so'ngra tomonlari va vektorlardan iborat parallelogramm chizamiz. uning o nuqtaga qarama-qarshi uchini s deb vektorni qaraymiz. ravshanki, (8-chizma). vektorlar yig'indisini bunday geometrik yasashga odatda «parallelogramm qoidasi» deb yuritiladi. o c b a bir necha vektorlar berilgan bo'lsin. bu vektorlarning har biri ketma-ket kelgan jufti uchun birinchisining oxiri bilan ikkinchisining boshi ustma-ust tushsin (9 - chizma). bu holda vektorlar siniq chiziq tashkil qilib, yig'indi vektor ularning yopuvchisiga teng, ya'ni 9-chizma . teorema-1: (gruppalash qonuni). bir nechta vektorlarni qo'shishda gruppalash qonuni o'rinli, ya'ni yig'indini topish uchun qo'shiluvchilarni ketma-ket qo'shish kerak. qo'shiluvchilar tartibiga bog'lik emas, ya'ni qo'shiluvchilar o'rnini almashtirish natijasida yig'indi o'zgarmaydi. 6-ta'rif: vektorlarning ayirmasi …

4 / 25

b ataladi. o'qning yo'nalishini odatda strelka bilan ko'rsatiladi (10-chizma), bu strelkaning yo'nalishi to'g'ri chiziqdagi munosabat yo'na-lishni aniqlovchi vektor yo'nalishi bilan bir xil bo'ladi. o e 10-chizma yo'nalish o'qdagi musbat yo'nalish bilan bir xil bo'lgan hamda uzunligi birga teng bo'lgan vektor ( vektor) o'qning orti (bazisi) deyiladi. agar to'g'ri chiziqda koordinatalar boshi deb ataluvchi o nuqta, musbat yo'nalish va uzunlik birligi tanlab olingan bo'lsa, u holda to'g'ri chiziqda dekart koordinatalar sistemasi berilgan deyiladi. agar o'qda biror bazis tanlangan bo'lsa, u holda o'qdagi har bir vektorga to'la aniqlangan bitta son mos keltiriladi va bu son vektorning bazis bo'yicha yoyilmasining koeffitsientidan iborat bo'ladi. o'qda yotgan vektor shu o'qda tanlangan bazis bilan kollinear bo'ladi. vektorning kolleniar bo'lish shartidan (11-chizma) o( ) l ( ) m munosabatni yoza olamiz. (1) 0 r = = bb aa a r 00. = v a r b r ÷ ÷ ÷ ÷ ÷ ø ö ç ç ç …

5 / 25

tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi - Page 5

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi"

powerpoint presentation 4 – m a ' r u z a . tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi. vektor tushunchasi. vektor ustida chiziqli amallar. r e j a 1. tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi. 2. vektorlar. asosiy tushunchalar. 3. vektor ustida chizikli amallar. vektor, skalyar miqdor, kesma, yo'nalgan kesma, nol vketor, kolleniar, komplanar, modul, birlik vektor, uchburchak qoidasi, parallelogramm qoidasi ort(bazis), dekart koordinatalar sistemasi, chiziqli amal, chiziqli ortogonal vektorlar sistemasi. tayanch iboralar: biz hayotda foydalanadigan ko'pgina kattaliklar o'zining son qiymati bilan to'liq aniqlanadi. bunday kattaliklarga skalyar kattaliklar deyiladi. masalan: yuza, hajm, og'irlik, massa, zichlik va boshqa kattaliklar. ba'zi bir kattaiklar son qiymatlari bilan b...

This file contains 25 pages in PPT format (469.0 KB). To download "tekislikda dekart va qutb koordinatalar sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tekislikda dekart va qutb koord… PPT 25 pages Free download Telegram