taʼlim qonuniyatlari

DOCX 4 pages 17.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

taʼlim qonuniyatlari gavhar annotatsiya torndayk qonunlari assotsiativ o'rganish tamoyillarini bayon etadi: tayyorlik, mashq (qo'llanish va qo'llanilmaslik), ta'sir (qoniqish/bezovtalik), ustuvorlik (birinchi taassurotlar), yaqinlik (so'nggi o'rganish) va intensivlik (jonli tajribalar). bular bilimning qanchalik samarali o'zlashtirilish va saqlanishiga ta'sir qiladi. kalit so'zlar. tayyorlik, ta'sir, mashq, takrorlash, ustuvorlik, yaqinlik, kuch, bog'liqlik, yorqinlik qonuni ta'sirchanlik takrorlashdan ustun: yorqinlik qonuni, xotirani yaxshiroq saqlashga olib keladi. ta'sir va ustuvorlik: ta'sir qonuni (torndayk) oqibatlarning ta'sirini ta'kidlaydi. musbat mustahkamlash (masalan, chikago tarixi testidagi to'g'ri javoblar uchun maqtov) o'rganishni kuchaytiradi, jazo esa susaytiradi takrorlash va yaqinlik: mashq qonuni (torndayk) takrorlash (masalan, kvadrat tenglamalar bo'yicha 10 ta mashq) neyron bog'lanishlarni mustahkamlashini ta'kidlaydi. lekin yaqinlik qonuni so'nggi o'rganilgan ma'lumotlar (matematika mashg'ulotidagi oxirgi 5 ta masala) avval o'rganilganlarga qaraganda osonroq esga tushirishini belgilaydi ta'sir qonuni tayyorlik qonuni torndaykning tayyorlik qonuni (1932), o'rganish nazariyasining asosiy tamoyili bo'lib, organizm fiziologik va psixologik jihatdan tayyor bo'lganda o'rganish samaraliroq bo'lishini ta'kidlaydi. motivatsiya va oldingi tajriba (masalan, aqsh …

2 / 4

mlaydi (masalan, nyu-york laboratoriyasidagi skinner qutisidagi sichqoncha oziq-ovqat uchun dastani bosadi). aksincha, noqulaylik bilan kuzatiladigan reaksiyalar bog'lanishni zaiflashtiradi assotsiatsiya qonuni torndaykning ta'sir qonuni (1900-yillar boshlari) mushuklar bilan o'tkazgan quti tajribalari natijasida qoniqarli oqibatlarga olib kelgan harakatlar mustahkamlanishini (masalan, qutidan chiqish = mukofot), yoqimsiz oqibatlarga olib kelgan harakatlar esa zaiflashishini ko'rsatdi, bu esa kolumbiya universitetida instrumental o'rganishni shakllantirdi. skinner (xx asrning o'rtalarida) harvard universitetida mustahkamlash va jazolash orqali xulq-atvorni nazorat qilingan muhitda (skinner qutisi) shakllantirishda torndaykning ishlarini kengaytirdi. musbat/manfiy mustahkamlash, musbat/manfiy jazolash; mustahkamlash jadvallari (interval, nisbat) o'rganish tezligi va javobning turg'unligiga ta'sir qiladi. pavlovning klassik shartli refleks nazariyasi (1890-yillar) assotsiativ o'rganishni ko'rsatdi: neytral stimullni (qo'ng'iroq) shartsiz stimull bilan (ovqat) bog'lash itlarda shartli reaksiyani (tuprik ajralishi) vujudga keltiradi; bu stimul-reaksiya bog'lanishini namoyish etadi. bu biheviorizm va pedagogik psixologiyaga (masalan, uotson, skinner) ta'sir ko'rsatdi. ustuvorlik qonuni takrorlash chastotasi va oralig'i yod olishga sezilarli ta'sir qiladi. to'plangan mashqlar (masalan, 50 so'zni bir soatda yodlash) …

3 / 4

eyron yo'llarni mustahkamlaydi yaqinlik qonuni so'nggi tajribalarning ahamiyatini ta'kidlaydi. imtihondan oldin o'rganilgan ma'lumotlar (masalan, biologiya imtihonidan oldin 2 bobni qayta ko'rib chiqish) osongina esga olinadi mashq qonuni torndaykning mashq qonuni (1911): stimul-reaksiya (s-r) bog'lanishining chastotasi va yaqinligi o'rganish kuchiga ta'sir qiladi. takrorlash bog'lanishlarni mustahkamlaydi, ishlatilmaslik esa zaiflashtiradi tayyorlik qonuni: o'rganuvchi tayyor bo'lganda (jismonan va aqliy jihatdan) o'rganish osonlashadi ta'sir qonuni (torndayk): qoniqarli natijalar beradigan javoblar s-r bog'lanishini mustahkamlaydi; qoniqarsiz natijalar esa susaytiradi. mukofot (masalan, chikago tarixi darsidan yuqori baho) o'rganishni mustahkamlaydi; jazolash (masalan, kaliforniya haydovchilik imtihonidan yiqilish) esa susaytiradi. 10 muvaffaqiyatli urinish 2 muvaffaqiyatsizlikka qaraganda o'rganishni ko'proq mustahkamladi. tezlik qonuni takrorlash neyron yo'llarni mustahkamlaydi. o'rganish qonunlari (yaqinlik, o'xshashlik, qarama-qarshilik, takrorlanish, yaqinlik, ravshanlik) bilim olishga ta'sir qiladi yaqinlik qonuni torndaykning mushuklari bilan o'tkazgan tajribalari (effekt qonuni): muvaffaqiyatli qochishga (mukofotga) olib kelgan harakatlar kolumbiya universitetida keyingi urinishda tez-tez takrorlangan (bihevioristik o'rganish nazariyasi mustahkamlashni ta'kidlaydi). mukofotlangan javoblarning chastotasi takrorlanish ehtimolini oshiradi. takrorlash va …

4 / 4

ing pasayishi (masalan, sichqonlarda 3 hafta sezgi mahrumligidan keyin hipokampal ca1 hududida sinaptik uzatish 20% ga kamayishi) neyron yo'llarining strukturaviy va funktsional zaiflashishiga olib keladi neyronlar birga faollashganda, bir-biriga bogʻlanadi — bu assotsiativ oʻrganishni ifodalaydi. mustahkamlashni o'rganish: musbat mustahkamlash (masalan, kognitiv vazifada 80% muvaffaqiyat prefrontal korteksda mukofot beradi) harakatning takrorlanish ehtimolini oshiradi. manfiy mustahkamlash (masalan, yoqimsiz stimullarni – 1930-yillarda skinner qutisidagi tajribalarda zarbani olib tashlash) ham harakatni mustahkamlaydi xulosa o'rganish qonunlarini (tayyorlik, mashq, ta'sir, ustuvorlik, yaqinlik, intensivlik, erkinlik va yaqinlik) chuqur tushunish va qo'llash samarali va uzoq muddatli o'rganish uchun muhimdir. bu tamoyillar turli o'rganish sharoitlarida bilim olish va saqlashni optimallashtiradi. foydalanilgan adabiyotlar ta'lim nazariyalari bo'yicha asosiy manbalar: torndayk, hilgard va bauer, skinner, gagne, ausubel, mayer, shunk va ormrod asarlari.

5 / 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "taʼlim qonuniyatlari"

taʼlim qonuniyatlari gavhar annotatsiya torndayk qonunlari assotsiativ o'rganish tamoyillarini bayon etadi: tayyorlik, mashq (qo'llanish va qo'llanilmaslik), ta'sir (qoniqish/bezovtalik), ustuvorlik (birinchi taassurotlar), yaqinlik (so'nggi o'rganish) va intensivlik (jonli tajribalar). bular bilimning qanchalik samarali o'zlashtirilish va saqlanishiga ta'sir qiladi. kalit so'zlar. tayyorlik, ta'sir, mashq, takrorlash, ustuvorlik, yaqinlik, kuch, bog'liqlik, yorqinlik qonuni ta'sirchanlik takrorlashdan ustun: yorqinlik qonuni, xotirani yaxshiroq saqlashga olib keladi. ta'sir va ustuvorlik: ta'sir qonuni (torndayk) oqibatlarning ta'sirini ta'kidlaydi. musbat mustahkamlash (masalan, chikago tarixi testidagi to'g'ri javoblar uchun maqtov) o'rganishni kuchaytiradi, jazo esa susaytiradi takrorl...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.8 KB). To download "taʼlim qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: taʼlim qonuniyatlari DOCX 4 pages Free download Telegram