dekart koordinatalar sistemasi

PPTX 31 pages 556.9 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 556.9 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

prezentatsiya powerpoint mavzu: to'g'ri chiziqda kordinatalar. tekisliklarda dekart koordinatalar sistemasi. kesmani berilgan nisbatda bolish. fazoda dekarat koordinatalar sistemasi. ikki nuqta orasidagi masofa tayyorladi: abdullayeva sarvinoz reja: dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi. tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa. kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish. uchburchak yuzini topish. toʻgʻri chiziq tenglamalari. toʻgʻri chiziq va tekislik tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish toʻgʻri chiziq tenglamalari dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi tekislikdagi m nuqtadan ox va ou o’qlarga perpendikulyar tushiramiz va ularning asoslarini mos ravishda mx va mu deb belgilaymiz (rasm 1). 3+. tekislikdagi tugri burchakli dekart koordinatalari. dekart koordinatalar sistemasida m nuqtaning koordinatalari deb x = omx va u = omu sonlarga aytiladi. bu yerda omx va omu , 𝑂𝑀𝑥 va 𝑂𝑀𝑦 kesmalarning ox va ou o’qlardagi qiymatlari; x m nuqtaning 1- koordinatasi yoki abssisasi deb, u m nuqtaning 2-koordinatasi yoki ordinatasi deb ataladi. m nuqtaning koordinatalari m(x, u) ko’rinishida ifodalanadi. …

2 / 31

erpendikulyar tushiramiz. ularning asoslarini a1 va b1 bilan belgilaymiz. ravshanki, oa1=x1, ob1=x2, aa1=y1, bb1=y2 (1) a nuqtadan ox oʻqiga parallel chiziq oʻtqazib, uning bb1 bilan kesishgan nuqtasini c bilan belgilaymiz. unda ac=a1b1 cb1=aa1 (2), ac= x2-x1 bc=y2-y1 (3) kelib chiqadi. ∆acb – toʻgʻri burchakli uchburchak pifagor teoremasiga koʻra ab2=ac2+bc2 boʻladi. (3) munosabatdan foydalanib ab2=(x2-x1)2+(y2-y1)2 tenglikni va undan esa a b 0 y x a1 b1 1 2  y )2 ab  (x  x )2  ( y 2 1 c tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa tekislikda a(x1, y1) va b(x2, y2) nuqtalarni tutashtiruvchi ab toʻgʻri chiziq kesmasini qaraylik. bu kesmada shunday c nuqta topish kerakki ac ning bc kesmaga nisbati berilgan λ songa teng boʻlsin: ac   kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish x cb izlanayotgan nuqtaning koordinatalarini x va y deylik c(x, y). a, b va c nuqtalardan ox oʻqiga perpendikulyar tushiramiz, unda oa1=x1 oc1=x, ob1=x2, …

3 / 31

+𝑚3 𝑚1+𝑚2+𝑚3 , 𝑩 𝒙𝟐; 𝒚𝟐 , 𝑪 𝒙𝟑; 𝒚𝟑 , … , 𝑵(𝒙𝒏; 𝒚𝒏) nuqtalarda bo‘lgan ko‘pburchakning yuzi: 12 𝟏 𝑺 = ± 𝟐 𝒙𝟏 𝒚𝟏 𝒙𝟐 𝒚𝟐 𝒙𝟐 𝒚𝟐 + 𝒙𝟑 𝒚𝟑 𝒙𝒏 𝒚𝒏 + ⋯ + 𝒙𝟏 𝒚𝟏 ushbu tenglamaga toʻgʻri chiziqning umumiy ax+by+c=0 tenglamasi deyiladi. a, b va c sonlar tenglamaning koeffitsentlari boʻlib, ular turli qiymatlarga teng boʻlganda turli toʻgʻri chiziqlar hosil boʻladi. xususiy hollari a≠0, b≠0, c=0 boʻlsa, tenglama ax+by=0 koʻrinishni oladi. bunday toʻgʻri chiziqlar koordinata boshidan oʻtadi. a=0, b≠0, c≠0 boʻlsa, tenglama by+c=0 koʻrinishni oladi. bunday toʻgʻri chiziqlar har bir nuqtaning ordinatasi bir xil boʻladi. bu esa toʻgʻri chiziqning ox (absitsa) oʻqiga parallel boʻlishini bildiradi. toʻgʻri chiziqning umumiy tenglamasi a≠0, b=0, c≠0 boʻlsa, tenglama ax+c=0 koʻrinishni oladi. bunday toʻgʻri chiziqlar har bir nuqtaning absitsasi bir xil boʻladi. bu esa toʻgʻri chiziqning oy (ordinata) oʻqiga parallel boʻlishini bildiradi. a≠0, b=0, c=0 boʻlsa, tenglama ax=0 ya’ni …

4 / 31

glama xcosα+ysinα-p=0 toʻgʻri chiziqning normal tenglamasi deyiladi. u ikki parametr p va α ga bogʻliq. toʻgʻri chiziqning normal tenglamasi quyidagi xossalarga ega: tenglamada x va y oldidagi koeffisientlar absolyut qiymati boʻyicha birdan katta boʻlmagan sonlardir. tenglamada x va y lar oldidagi koeffisientlarning kvadratlari yigʻindisi 1 ga teng. tenglamadagi ozod had manfiy son. toʻgʻri chiziqning normal tenglamasi misol. oy o‘qidan b=-4 kesma ajratib, ox o‘qi bilan 600 burchak tashkil qiluvchi to‘g‘ri chiziqning tenglamasini yozing. yechish. 𝑘 = 𝑡𝑔600 = 3 bundan 𝑦 = 𝑘𝑥 + 𝑏 = 3𝑥 − 4 ya’ni, burchak koeffitsiyentli tenglamasini yozdik. tenglamani umumiy ko‘rinishga keitiramiz 3𝑥 − 𝑦 − 4 = 0. bundan kesmalar bo‘yicha tenglamasiga o‘tamiz 3𝑥 − 𝑦 = 4 , 4 3 𝑥 𝑦 −4 + = 1, bu yerda 𝑎 = 4 3 , 𝑏 = −4. toʼgʼri chiziqning tadbig’iga doir quyidagi masalani ko’rib chiqamiz: masala. fermer xo‘jaligi poliz mahsulotlarini yig‘ishtirishda qo‘shimcha ishchi …

5 / 31

burchakli uchburchak pifagor teoremasiga koʻra ab2=ac2+bc2 boʻladi. (3) munosabatdan foydalanib ab2=(x2-x1)2+(y2-y1)2 tenglikni va undan esa a b 0 y x a1 b1 1 2  y )2 ab  (x  x )2  ( y 2 1 c tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa tekislikda a(x1, y1) va b(x2, y2) nuqtalarni tutashtiruvchi ab toʻgʻri chiziq kesmasini qaraylik. bu kesmada shunday c nuqta topish kerakki ac kesmaga nisbati berilgan λ songa teng boʻlsin: ac   kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish x cb izlanayotgan nuqtaning koordinatalarini x va y deylik c(x, y). a, b va c nuqtalardan ox oʻqiga perpendikulyar tushiramiz, unda oa1=x1 oc1=x, ob1=x2, aa1=y1, cc1=y, bb1=y2 boʻladi. y 0 a1 a c1 b1 d c b e ad=a1c1=oc1-oa1=x-x1 ce=c1b1=ob1-oc1=x2-x cd=cc1-dc1=y-y1 cc1=eb1=y aa1=dc1=y1 be=bb1-eb1=y2-y     x2  x y2  y x  x1 y  y1 shunday qilib ab kesmani λ nisbatda boʻluvchi c nuqtaning …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dekart koordinatalar sistemasi"

prezentatsiya powerpoint mavzu: to'g'ri chiziqda kordinatalar. tekisliklarda dekart koordinatalar sistemasi. kesmani berilgan nisbatda bolish. fazoda dekarat koordinatalar sistemasi. ikki nuqta orasidagi masofa tayyorladi: abdullayeva sarvinoz reja: dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi. tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa. kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish. uchburchak yuzini topish. toʻgʻri chiziq tenglamalari. toʻgʻri chiziq va tekislik tekislikda ikki nuqta orasidagi masofa kesma va uni berilgan nisbatda boʻlish toʻgʻri chiziq tenglamalari dekart koordinatalar sistemasi tushunchasi tekislikdagi m nuqtadan ox va ou o’qlarga perpendikulyar tushiramiz va ularning asoslarini mos ravishda mx va mu deb belgilaymiz (rasm 1). 3+. tekislikdagi tugri burchakli dekart koordinatalari. ...

This file contains 31 pages in PPTX format (556.9 KB). To download "dekart koordinatalar sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: dekart koordinatalar sistemasi PPTX 31 pages Free download Telegram