xx asr o‘zbek adabiyoti. abdurauf fitrat.

PDF 22 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 22
powerpoint presentation mavzu:xx asr o‘zbek adabiyoti. abdurauf fitrat. adabiyot abdukadirova m.m. •reja: • 1. adibning hayot va ijod yo‘li. • 2. milliy uyg‘onish jarchisi. • 3. fitratning she’riy asarlari. • 4. fitratning nasriy asarlari • 5. fitratning ilmiy-adabiy merosi. tayanch atamalar • tragediya – dramatik turning uchta asosiy janridan biri, janr sifatida antik davrda shakllangan bo’lib, uning asosiy estetik belgisi tragiklikdir. • parda – dramatik asarning sahnaga qo’yilganda uzluksiz voqea sifatida ijro etiluvchi bo’lagi.odatda, sahnada shu bo’lak ijrosi tugagach, parda tushiriladi. • dialog – 1. ikki yoki undan ortiq kishining nutqiy muloqoti, suhbat; 2. adabiy-badiiy matn komponenti, asardagi personajlarning nutqiy muloqoti berilgan o’rinlar . • monolog – yakka shaxsning ayni paytda javob berilishini talab qilmaydigan, o’zgalar replikalari bilan bo’linmagan nutqi. abdurauf fitrat o‘zbek xalqi hayotida xx asr tongida boshlangan yangi milliy uyg‘onish davri va uyg‘onish adabiyotining buyuk vakilidir. • abdurahim o‘g‘li abdurauf 1886-yil buxoroda tug‘ildi. mir arab madrasasida o‘qidi. turkiyaning …
2 / 22
ifatida uning tilshunoslik va adabiyotshunoslikda ham xizmatlari katta. bularning barchasini birlashtiruvchi va uyg‘unlashtiruvchi fazilat fitratning milliy uyg‘onish davri jarchisi va yalovbardori ekanidadir. adibning ijod yoadibning ijod yo’’lili abduraufabdurauf fitratfitrat oo’’ziningzining qalamiqalami oo’’tkirtkir yozuvchiyozuvchi, , shoirshoir, drama, drama--turgturg ekanligiekanligi bilanbilan boshqaboshqa adiblardanadiblardan farqlanibfarqlanib turadituradi. . dastlabkidastlabki asariasari istanbuldaistanbulda chop chop etilganetilgan bobo’’liblib, , uninguning nominomi ““munozaramunozara””((““hindistondahindistonda birbir farangifarangi ilaila buzorolikbuzorolik birbir mudarrisningmudarrisning birbir nechanecha masalalarmasalalar hamdahamda jadidjadid maktablarimaktablari hususindahususinda qilgqilg’’anan munozarasimunozarasi””) ) debdeb nomlanadinomlanadi. 1911. 1911-- 19121912--yillar yillar mobaynidamobaynida forsiyforsiy tildatilda yozilganyozilgan sheshe’’rlarrlar toto’’plamiplami--””sayhasayha””, , nasriynasriy asariasari -- ““hind hind sayyohisayyohi qissasiqissasi”” ((““bayonotibayonoti sayyohisayyohi hindihindi””) ) bosilibbosilib chiqadichiqadi. 20. 20--yillar yillar fitratningfitratning ilmiyilmiy-- adabiyadabiy faoliyatidafaoliyatida sermahsulsermahsul yillaryillar bobo’’ldildi. u . u qatorqator ilmiyilmiy asarlarasarlar yozayoza boshladiboshladi. . jumlajumla--dandan, , ““bedilbedil”” ilmiyilmiy-- ommabopommabop ocherkiocherki, , ““oo’’zbekzbek tilitili gramatikasigramatikasi toto’’gg’’risidarisida birbir tajribatajriba: : ““sarfsarf”” ((morfologiyamorfologiya) , ) , ““nahvnahv”” ((sintaksissintaksis))”” , , ““eng eng eskieski turkturk adabiyotiadabiyoti namunalarinamunalari”” , , ““sharqsharq shahmatishahmati”” , …
3 / 22
vral inqilobida fitrat o‘z orzularini ham ko‘rgandek bo‘ldi, biroq oktabr to‘ntarishi uning teran dunyoqarashiga yangi titroqlar soldi. bir qarashda umidbaxsh ko‘ringan, aslida esa, zamirida bosqinchilik g‘oyalari, qatag‘onlik siyosati yashirin havolarda umidlarini goh ichiga yutib, goh oshkor etib yashadi. • turkistonda til, adabiyot, san'at masalalari bilan ilk bor tashkiliy ravishda shug‘ullangan «chig‘atoy gurungi» jamiyatiga rahbarlik qildi. samarqanddagi pedakademiyada dars berdi, toshkentda fan qo‘mitasi qoshidagi til va adabiyot institutida ilmiy xodim bo‘lib ishladi. • fitratning “sayxa” (1911) dastlabki she`riy to`plami istanbulda fors tilida nashr etildi. undagi she`rlar vatan haqida edi, 1912 yili «sayyoh hindi» («bayonoti sayyohi hindi») bosilib chiqdi. «rahbari najot» (1915), «oila» (1916), «begijon» (1916), «mavludi sharif» (1916), «abo muslim» kabi asarlari nashr etildi.fitrat usuli jadid maktablari uchun yangi darsliklar ham yozdi. «o’qu» (1917, boku) kitobi, shokirjon rahimiy va qayum ramazon bilan hammualliflikda yozilgan «ona tili» (1918) darsligi, «cho’zg’ilar» («unlilar»), «bitim yo’llari» (1919), «bedil» (1923, 1924) «o’zbek tili qoidalari», sarf (1-kitob), …
4 / 22
di. . 26 26 -- noyabrnoyabr kunidakunida qoqo’’qondaqonda oo’’lklk musulmonlariningmusulmonlarining favqulotdafavqulotda iv iv qurultoyiqurultoyi bobo’’liblib oo’’tditdi. . undaunda oo’’lkaninglkaning turliturli shaharlaridanshaharlaridan 203 203 vakilvakil ishtirokishtirok etdietdi. . muhimimuhimi shundakishundaki, , yigyig’’inin milliymilliy vava diniydiniy cheklashlardancheklashlardan holiholi bobo’’ldildi. . hayhay’’atgaatga saylanganlarsaylanganlar orasidaorasida yevropaliklaryevropaliklar ham ham borbor ediedi. 27. 27--noyabr noyabr kechasikechasi qurultoyqurultoy tarixiytarixiy qarorqaror qabulqabul qildiqildi. . turkistonturkiston muxtoriyatimuxtoriyati tuzildituzildi. . fitratfitrat turkistonturkiston muxtoriyatinimuxtoriyatini soso’’ngsizngsiz mehrmehr bilanbilan qarshiqarshi oldioldi. u . u ee’’lonlon qilinganqilingan 2727--noyabr noyabr tuninitunini ““milliymilliy laylatullaylatul--qadrimizqadrimiz”” ,,--debdeb atadiatadi. . 19181918--yili yili fitratfitrat toshkentgatoshkentga chaqirilibchaqirilib olinadiolinadi vava maorifmaorif ishlarigaishlariga jalbjalb qilinadiqilinadi. . maktablardamaktablarda, , dorilfunundadorilfununda tiltil vava adabiyotdanadabiyotdan darsdars berabera boshlaydiboshlaydi. u . u turganturgan manzilmanzil 19371937--yil 22yil 22--iyulda iyulda tuzilgantuzilgan ““maxbuslikmaxbuslik anketaanketa””sidasida toshkent toshkent shaharshahar gulistonguliston mahallasi(hozirgimahallasi(hozirgi bunyodbunyod--korkor maydonigamaydoniga toto’’gg’’riri keladikeladi), 116), 116--uy uy debdeb koko’’rsatilgan.taniqlirsatilgan.taniqli journalist journalist aa’’zamzam ayyubayyub ham 1918ham 1918--yili yili hadradagihadradagi maktabdamaktabda fitratfitrat qoqo’’lidalida oo’’qiganqigan. . fitratningfitratning toshkentdagitoshkentdagi eng eng kattakatta ishlaridanishlaridan biribiri bubu …
5 / 22
sining 11--soni soni bosmadanbosmadan chiqdichiqdi. 1923. 1923--19241924--yillarda yillarda fitratfitrat moskvadagimoskvadagi koko’’xnaxna oo’’quvquv yurtlaridanyurtlaridan biribiri bobo’’lganlgan sharqsharq tillaritillari institutidainstitutida ishlayishlay boshladiboshladi.. • fitratning ilmiy-adabiy faoliyati ham sermahsuldir. u o`zining ijtimoiy asarlari bilan yangi o`zbek fanining bir qator yo`nalishlariga asos soldi. xususan, turkiston xalqlarining boy va qadim madaniy merosini har tomonlama, chuqur ilmiy o`rganishni boshlab berdi. uning “adabiyot qoidalari”, “eski o`zbek adabiyoti namunalari”, “aruz haqida” kabi ilmiy kuzatishlari, yassaviy, umar xayyom, firdavsiy, navoiy, bedil haqidagi maqolalari o`zbek adabiyotshunosligining shakllanishida muhim rol o`ynadi. fitratning nasriy asarlari fitrat hikoyalari “qiyomat” “zayd va zaynab” “me’roj” “oq mozor” “qiyshiq eshon” “zahroning iymoni ” xx xx asrasr dramaturgiyasiningdramaturgiyasining nodirnodir namunalaridannamunalaridan bobo’’liblib qolganqolgan ““rahbarirahbari najotnajot””, , ““oilaoila””, , ““begijonbegijon””, , ““mavludimavludi sharifsharif””, , ““aboabo muslimmuslim”” kabikabi asarlariniasarlarini yozadiyozadi. u . u nafaqatnafaqat ilmiyilmiy--badiiybadiiy asarlarasarlar yozdiyozdi, , balkibalki yangiyangi usulusul--jadidjadid maktablarimaktablari uchunuchun ham ham darslikdarslik--qoqo’’llanmalarllanmalar joriyjoriy etdietdi. . masalanmasalan, , ““oo’’ququ””, , ““muhtasarmuhtasar islomislom tarixitarixi”” ““onaona tilitili””, , ““bitimbitim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xx asr o‘zbek adabiyoti. abdurauf fitrat."

powerpoint presentation mavzu:xx asr o‘zbek adabiyoti. abdurauf fitrat. adabiyot abdukadirova m.m. •reja: • 1. adibning hayot va ijod yo‘li. • 2. milliy uyg‘onish jarchisi. • 3. fitratning she’riy asarlari. • 4. fitratning nasriy asarlari • 5. fitratning ilmiy-adabiy merosi. tayanch atamalar • tragediya – dramatik turning uchta asosiy janridan biri, janr sifatida antik davrda shakllangan bo’lib, uning asosiy estetik belgisi tragiklikdir. • parda – dramatik asarning sahnaga qo’yilganda uzluksiz voqea sifatida ijro etiluvchi bo’lagi.odatda, sahnada shu bo’lak ijrosi tugagach, parda tushiriladi. • dialog – 1. ikki yoki undan ortiq kishining nutqiy muloqoti, suhbat; 2. adabiy-badiiy matn komponenti, asardagi personajlarning nutqiy muloqoti berilgan o’rinlar . • monolog – yakka shaxsning ayni p...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PDF (2,3 МБ). Чтобы скачать "xx asr o‘zbek adabiyoti. abdurauf fitrat.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xx asr o‘zbek adabiyoti. abdura… PDF 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram