odam anatomiyasi va fiziologiyasi

DOCX 205 pages 6.3 MB Free download

205 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type DOCX

Pages 205

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 205

o‗zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti biologiya kafedrasi ―odam anatomiyasi va fiziologiyasi‖ fanidan o‗q u v –m e t o d i k majmua bilim sohasi: 100 000 –pedagogika ta‘lim sohasi: 110 000 – gumanitarta‘lim yo‗nalishi: 60110900 - biologiya 60112700–maxsus pedagogika: logopediya chirchiq–2024 o‗zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti biologiya kafedrasi ―odam anatomiyasi va fiziologiyasi‖ fanidan o‗q u v –m e t o d i k majmua bilim sohasi: 100 000 –pedagogika ta‘lim sohasi: 110 000 – gumanitarta‘lim yo‗nalishi: 60110900 - biologiya 60112700–maxsus pedagogika: logopediya chirchiq–2024 mazkur o‗quv-uslubiy majmua oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirligining 20 yil dagi -sonli buyrug‗i bilan tasdiqlangan o‗quv reja asosida tayyorlandi. tuzuvchilar: z.sh.mirzayeva toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika univesiteti biologiya kafedrasi o‗qituvchisi d.t.atabayeva d.f. sultonova j.i.to‗ychiboyev t.ch.tangriyev toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika universiteti ―biologiya kafedrasi katta o‗qituvchisi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika univesiteti …

2 / 205

glossariy 315-330 ilovalar 331-397 fan dasturlari 332-353 ishchi fan dasturi 354-363 tarqatma materiallar 364-368 pedagogik texnologiyalar va keyslar to‗plami 369-383 nazorat savollari………………………………………………….. 384-394 baholash mezonlari……………………………………………….. 395 foydalanilgan adbiyotlar 396-397 i. o'quv materiallari ma‘ruza matni 1-mavzu: kirish. odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanining maqsadi, predmeti, vazifalari, rivojlanish tarixi va tekshirish usullari. reja: 1. odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanining maqsadi, vazifalari 2.anatomiyani o`rganish usullari. 3.anatomiyani qisqacha tarixi. 4.odamning evolyutsion rivojlanishdagi bosqichlari. tayanch iboralar: odam anatomiyasi va fiziologiyasi faniga kirish va uning ahamiyati, olimlarning fanning rivojlanishiga qo‘shgan hissalari, ularning qarashlari va gipotezalari, fanning o‘rganish usullari, tadqiqot medodlari, odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanining bo‘limlari, rivojlanish tarixi, fanga oid atamalar, odamning evolyutsion rivojlanish bosqichlari. odam anatomiyasi - anatomiya yunoncha anatomeo-kesaman so'zidan olingan bo'lib, odam organizmining shaklini, tuzilishini, uning rivojlanish jarayonini o'rganadigan fandir. bu fan har bir azoni jinsiy tafovutlar jihatdan, shuningdek atrof -muhitining azolar tuzilishi hamda vazifasiga bo'lgan t a'sirini o'rganadi. anatomiya fani uchun ma'lumotlar uning …

3 / 205

ng fundamental asosi hisoblanadi. odam anatomiyasini o'rganishini osonlashtirish maqsadida ma‘lum bir qismlarga bo'linadi. masalan: organizmning paydo bo'lishini, tug'ilguncha ona qornida o'sib, rivojlanib borishini embriologiya fani o'rgansa, tug'ilgandan keyingi hayotning oxirigacha bo'lgan jarayonni «yoshga oid» anatomiya o'rganadi. odam organizmi, organlarning tuzilishi ularning tuzilishiga bog'liq holda shakllanib boradi. buni o'rganish funksional anatomiya fani sohasining vazifasidir. organlarning ichki tuzilishini, ularni tashkil qilgan hujayralar, to'qimalarni o'rganish bilan gistologiya fani, suyaklarni o'rganadigan qism - osteologiya, muskullar miologiya, qon tomirlar sistemasi - angiologiya, sezish organlar - esteziologiya va nerv sistemasini nevrologiya fani o'rganadi. topografik anatomiya esa organlarning tuzilishini, shakli dan tashqari ularning o'zaro munosabatlarini, chegarasini o'rganadi. shunday qilib, anatomiya fani odam organizmining tuzilishi va funksiyalarini ularning evolyutsion rivojlanish yo'nalishiga bog'lab, atrof - muhit ta'sirida shakllanish qonuniyatlarini aniqlaydi. ularning boshqa, ishlash sharoitiga va vazifalariga qarab rivojlanishi dialektik qonuniyatlarga asoslangan holda o'rganadi. odam anatomiyasi asosan murda ustida o'rganiladi. lekin ayni vaqtda medisina xodimlarining tirik odam bilan munosabatda bo'lishini …

4 / 205

rralanadi. bu usulda organlar topografiyasini aniqroq o'rganish mumkin. 4. in‘yeksiya (injektio - lotincha quyaman) usuli - ichi kovak organlarga turli xil kimyoviy moddalar yuborib turib o'rganiladi. 5. yoritish, ravshanlashtirish usuli - buning uchun organni birorta kislota yoki ishqor suyuqligiga solib kuzatiladi. vaqt o'tishi bilan har xil to'qimalar nurlarining turlicha sinishi natijasida bir-biridan ajralib ko'rinadi. 6. korroziya yoki yemirilish usuli-ichi bo'sh organlar ichini tez qotadigan modda bilan to'lg'azib so'ngra uni turli kislota yoki ishqor suyuqligiga solinsa organlarning to'qimalari yemiriladi, bo'shlig'iga yuborilib modda uning shaklini saqlab qoladi. 7. rentgen nuri yordamida o'rganish usuli. k. rentgen nuri kashf etilgandan buyon qo'llaniladi. bu usul tirik organizmlar tuzilishini o'rganishda yordam beradi. rentgen nuri yordamida suyaklar tuzilishini, ayniqsa, uning taraqqiy etishini kuzatish mumkin. 8. paypaslab (palpation) ko'rib o'rganish usuli - masalan, yelka arteriyasidan yurak urishini bilish mumkin. 9. perkussiya (percussio)- barmoq yoki bolg'acha bilan urib aniqlash usuli. bu ikki usul kasalxonalarda keng qo'llanib organ chegaralarini o'rganishda …

5 / 205

a urug‘dan paydo bo‘ladi deydi va tirik moddalarni kelib chiqishini o‘rganadi. alkmeon krotonskiy (eramizdan oldingi 500 yillarda yashagan), o‘likni yorib anatomiya haqida kitob yozgan. u birinchi bo‘lib miya aqliy faoliyat markazi ekanligini tasdiqlagan. gippokrat (buqrot) (eramizdan oldingi 460-377 yillarda yashagan), tibbiyotning otasi hisoblanib, organizmni asosini to‘rt xil suyuqlik: qon, shilliq, o‘t va qora o‘t hosil qiladi degan ta‘limotni yaratgan. bu suyuqliklarning miqdorini o‘zgarishi turli kasalliklarni keltirib chiqaradi deydi. uning yozib qoldirgan 72 ta asaridan 2000 yil mobaynida tibbiyotda foydalanilgan. shu bilan birga uning anatomiya haqidagi ta‘limotlarida xatoliklar ham uchrab turadi. u nervlarni paylardan ajrata olmagan, arteriyalarda havo oqadi (aer-havo, terio-oqadi) degan. aristotel (arastu) (eramizdan oldingi 384-322 yillarda yashagan). yunon xoqoni iskandar zulqarnayni tarbiyachisi bo‘lgan. u gippokratning qon tomirlar bosh miyadan boshlanib tanaga tarqaladi degan fikriga qarshi chiqib, qon tomirlar yurakdan boshlanishini aytib beradi. shuningdek arastu paylarni nervlardan, suyakni tog‘aydan ajratgan va aortani birinchi marta aniqlagan. misrni yunonlar bosib olganidan keyin …

Want to read more?

Download all 205 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam anatomiyasi va fiziologiyasi"

o‗zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti biologiya kafedrasi ―odam anatomiyasi va fiziologiyasi‖ fanidan o‗q u v –m e t o d i k majmua bilim sohasi: 100 000 –pedagogika ta‘lim sohasi: 110 000 – gumanitarta‘lim yo‗nalishi: 60110900 - biologiya 60112700–maxsus pedagogika: logopediya chirchiq–2024 o‗zbekiston respublikasi oliy ta‘lim, fan va innovatsiyalar vazirligi chirchiq davlat pedagogika universiteti biologiya kafedrasi ―odam anatomiyasi va fiziologiyasi‖ fanidan o‗q u v –m e t o d i k majmua bilim sohasi: 100 000 –pedagogika ta‘lim sohasi: 110 000 – gumanitarta‘lim yo‗nalishi: 60110900 - biologiya 60112700–maxsus pedagogika: logopediya chirchiq–2024 mazkur o‗quv-uslubiy majmua oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirlig...

This file contains 205 pages in DOCX format (6.3 MB). To download "odam anatomiyasi va fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam anatomiyasi va fiziologiya… DOCX 205 pages Free download Telegram