fetishizm

DOC 61.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1547311592_73808.doc fetishizm reja: 1. fetishizm 2. o‘z tabiatiga ko‘ra, butlar yaxshilik keltiruvchi va yomonlik tashuvchi bo‘lgan. 3. afsungarlik qadim zamonlardan buyon barcha xalqlarda mavjud bo‘lib kelgan. 4. qadimdan o‘lkamizda qimmatbaxo va yarim qimmatbaxo toshlar seqrli kuchga ega, deb e’tirof etiladi fetishizm "fetishizm" - narsalarga siginish, bosh chanog‘ining o‘zini butga aylantirishgan, butparastlik animizm va fetishizmdan keyingi pog‘ona, ajdodlar kuch-kudratining moddiylashtirilgan e’tikodi, "balbal", "tul", marhum "ruhining nuri", fargona vodiysi qayrag‘och ibodatxonasining butlari, de-si ruhiga atalgan ibodatxona, butlar o‘rniga olov yokishdi, poykent butxonasining 400 missol ogirligidagi kumush buti, ibn sino suratining 40 nusxasi, "ko‘g‘irchokparast"lar, fetish katoridagi tumor bilan bog‘lik sehr-jodu va afsun (magiya), kabila boshi ko‘lida siyosiy va diniy rahbarlik mujassamlashgan, yomon ruhlarni "haydash" marosimi, tumor shakllari, tumor sifatidagi ostona e’tikodi, "meditsina" — "sino davosi", narigi dunyoning bu dunyodan ustunligi e’tikod darajasiga ko‘tariladi. ibtidoiy inson ayrim jonsiz narsalar ham voqealarga ta’sir etib, o‘ziga kerakli natijaga yordam berishiga ishongan va ulardan himoya so‘ragan. xviii …

am sun’iy ashyolarda xuddi biznikiga o‘xshash joni bor mavjudotlarni ko‘rishga moyilligi - sof fetishizmdir", deya ta’riflagan. aynan fetishizm tabiatni ilohiylashtirishga keltirgan bo‘lib, kant fikricha, "qadimgilarning koinot ruhi haqidagi tushunchasi va yer - bu katta jonli mavjudot, degan tasavvur - umumlashtirilgan za sistemaga keltirilgan fetishizmdir". e. taylor umuman ruhlarga bo‘lgan e’tiqodni - "animizm", narsalarda mujassamlashgan ruhlarga e’tiqodni esa "fetishizm", deya ta’riflaydi, va bu e’tiqod zamirida butparastlik paydo bo‘lgan, deydi. darxaqiqat, butlarda animizm va fetishizm e’tiqodlari birlashadi, deb xisoblaydi olimlar. bu borada, eramizdan oldingi ii mingyillikka mansub italiya va o‘rta asrlardagi samarqand xamda kavkaz butlariga yagona bitta ramz tepaga qaratilgan nimtuxumsimon (p) shakl xosligi xamon sir bo‘lib kelmokda. axamiyat bering, maxsus ramz xaykalchalarning bosh qismida chizilgan bo‘lib, xorijliklarining siymosi sxematik, ya’ni tabiiy xolidan yiroq ko‘rinishda ifodalangan bir paytda, samarqandlik butning yuzi asliga yaqinligi va maxalliy qiyofaga egaligi bilan dikkatni tortadi. turli xalqlarda fetish sifatida marxum ajdodlarning bosh chanog‘i e’zozlangani esa, tarixdan ma’lumdir. …

lar yasash taomili xaqidagi axboroti shu orqali tushunilishi mumkin, deb hisoblaydi olimlar. pirovardida, fetishizm yog‘och, loy va o‘zga moddalardan butlar va tumorlar yasashga keltirib, ruhlar va totem ajdodlar kuch-kudratining moddiylashtirilgan e’tikodi paydo bo‘ladi. iloxlarning temirdan yasalgan tasvirlari xam bo‘lgan. ammo ular asosan yog‘ochdan ishlanganligini, arablar samarqand va poykentni ishg‘ol etganida ko‘plab butlarni yoqib yuborgani haqidagi ma’lumot tasdiqlaydi. ular mato liboslarga kiyintirilib, qimmatbaxo toshlar bilan bezatilgan. ma’budalarning loy va sopol qaykalchalari o‘rtahol aholi uylaridan topilib, o‘ziga to‘q xonadonlarda bronza, oltin, fil suyagi yoki tilladan yasalgan haykalchalar va diniy mazmundagi devoriy tasvirlar mavjud bo‘lgan. lekin jamoaning barcha a’zolari shaxar ibodatxonasiga borgan va, shu tariqa, e’tiqod rishtalari xammani bog‘lab, jamoaning eng yukori pog‘onalaridan eng quyi qatlamlarigacha qamrab olgan. o‘ziga xos g‘oyaviy muxit yaratilib, aholi toat-ibodat, hukmronlarga bo‘ysunish ruxida tarbiyalangan va iloxiy kuchlarga sajda qilib, taqvodor bo‘lib yashashga intilgan. jodugar va afsungar(shaman)lar esa, but-tumorlardan foydalanib, inson ongiga o‘z ta’sirini kuchaytiradi. keyingi pog‘onada katta butxonalar …

, qolipda emas, asosan, qo‘lda shakl berilgan. biroq suvdon (flyaga)ning biqini va o‘ymakor relyeflardagi rasmlar, xum boshiga yopishtirilgan hayvonlarning qubbacha boshlari va o‘choq taglamasidagi ot boshi shakllari qolipda bajarilgan. sopol buyumlar xorazmda eramizdan oldingi iv asrda paydo bo‘lib, iv asrgacha ishlangan. keyinchalik esa, ganchdan yasala boshlaydi. shunisi dikkatta sazovorki, vujudga kelgan zamindan chetga tarqalgan but va qaykalchalar ba’zan asl qolini ko‘chirilgan yerida saqlab qolib, yaratilgan zaminida o‘zga dinlar bilan omuxta bo‘lish natijasida o‘z qiyofasini o‘zgartirgan. o‘lkamizda kadim zamonlarda butlar o‘rnida bir bo‘lak tosh shaklidan marxumning ruxini bildirgan qo‘g‘irchoqlargacha ishlatilgani ma’lum. xx asr boshida zarafshon daryobo‘yi axolisi yigit yoki kiz kabri ustiga jinsiga monand ko‘girchok qo‘yib, marxum liboslaridan tikilgan ko‘ylakka yasantirishgan. toshkentda xx asr boshida xam qabrlarga qo‘g‘irchoq qo‘yishgan ekan. ya’ni bu odat marxumga xamrox berib, tiriklarga tegmasligini iltijo etishni bildirgan. shuningdek, marxum ruxi kelib, qabr toshida qo‘nishiga ishonishgan. farg‘ona vodiysi qirg‘izlari xx asr boshida ham marxumning tasvirini yasab, unda ruhi …

yimda tul yasadi". rus tilining izohli lug‘atlaridan v. radlov asarida bu so‘z "beva " deb talqin etilgani hozirgi turkiy tillardagi ma’nosiga mos tushadi. shu bilan birga, ayrim olimlarning fikricha, tul so‘zi qadim turkiy lahjalarda "rux" ma’nosini anglatgan, keyinchalik esa, uning birlamchi mohiyati unutilib, "beva" ma’nosida ishlatila boshlagan. afsungarlik qadim zamonlardan buyon barcha xalqlarda mavjud bo‘lib kelgan. masalan, 10000 yil oldin avstraliyada bolalarning boshini sikib, yapaloq qilishgan. tarixchilarning fikricha, bu odat bolaning chiroyini ochishga qaratilgan. ammo diniy nuqtai nazardan, boshining bunday shakli - shamanlarning qiyofasi aloxida toifa sifatida yakkalashganidan dalolat beradi. ibtidoiy jamoada g‘or va soya devorlariga tushirilgan turli nuqtasimon rasmlar afsun marosimlarida ishlatilgan. ularning ko‘pchiligi ovga bag‘ishlangan bo‘lib, ularda inson va xayvonlar, xayvon terisini kiygan insonlar yoki yariminson-yarimxayvon tasvirlari aks etgan. insonlar, shu tarigqa, ov omadli bo‘lishini tilab, ajdodlarning ruxlari va totem xayvonlar madadiga ishongan. ya’ni animizm va totemizm afsun tasvirlari va marosimlari orqali o‘z ifodasini topgan. har bir ibtidoiy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fetishizm"

1547311592_73808.doc fetishizm reja: 1. fetishizm 2. o‘z tabiatiga ko‘ra, butlar yaxshilik keltiruvchi va yomonlik tashuvchi bo‘lgan. 3. afsungarlik qadim zamonlardan buyon barcha xalqlarda mavjud bo‘lib kelgan. 4. qadimdan o‘lkamizda qimmatbaxo va yarim qimmatbaxo toshlar seqrli kuchga ega, deb e’tirof etiladi fetishizm "fetishizm" - narsalarga siginish, bosh chanog‘ining o‘zini butga aylantirishgan, butparastlik animizm va fetishizmdan keyingi pog‘ona, ajdodlar kuch-kudratining moddiylashtirilgan e’tikodi, "balbal", "tul", marhum "ruhining nuri", fargona vodiysi qayrag‘och ibodatxonasining butlari, de-si ruhiga atalgan ibodatxona, butlar o‘rniga olov yokishdi, poykent butxonasining 400 missol ogirligidagi kumush buti, ibn sino suratining 40 nusxasi, "ko‘g‘irchokparast"lar, fetish katorid...

DOC format, 61.5 KB. To download "fetishizm", click the Telegram button on the left.

Tags: fetishizm DOC Free download Telegram