dinshunoslik va diniy madaniyat

PPT 53 стр. 22,9 МБ Бесплатная загрузка

53 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 22,9 МБ

Тип файла PPT

Страницы 53

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 53

powerpoint presentation 1-mavzu. din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinlarning tasnifi. dinlar paydo bo‘lishining geografik va xronologik tasnifi. diniy eʼtiqodlarning evolyutsiyasi: poleteizm, genoteizm, monoteizm. dinshunoslikning boshqa ijtimoiy fanlar bilan o`zaro aloqasi.din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatida. ijtimoy muhit va diniy an’analarning shaxsning diniy e’tiqodi va individual tarbiyasiga ta’siri. din- arab tilidagi manbalarda qayd etilishicha, din so‘zi دان“ ” (“dâna”) fe’lidan yasalgan bo‘lib, “kimgadir bo‘ysunmoq, bo‘yin egmoq, itoat etmoq, bo‘lmoq, e’tiqod qilmoq, qilgan ishiga yarasha mukofotlamoq”; “diynun” so‘zi esa, “din, imon, ajr–mukofot, qilingan ishga yarasha berilgan haq” kabi ma’nolarni bildiradi. o‘zbek tili lug‘at adabiyotlarida “din” – ishonch, ishonmoq, e’tiqod, mulk, hukm, hisob, jazo, tadbir, bo‘ysunish, itoat qilish, ibodat, parhez, yo‘l tutish, odat qilish, e’tiqod qilish ma’nolarini bildirishi keltirib o‘tiladi. rus tilida din ma’nosini anglatadigan «religiya» so‘zining kelib chiqishi borasida lug‘atlarda bir qancha yondashuvlar keltirib o‘tilgan. ulardan ba’zilariga ko‘ra mazkur atama lotincha «religio» so‘zidan kelib chiqib, …

2 / 53

igini talabalarga tushuntirish; 4.din ma’naviy madaniyatning tarkibiy qismlaridan biri ekanligini, uni siyosiylashtirish qonunga zid ekanligini uqtirish. so’ngi dunyoda ro’y berayotgan qonli to’qnashuvlar asosan diniy va milliy asosda yuz berayotganini hisobga olib boshqa fanlar bilan aloqadorligi din va sosiologiyada muayyan aholi o'rtasida dinga, uning qadriyatlariga hamda ijtimoiy rolini aniqlash maqsadida sosiologik tadqiqotlar o'tkaziladi. bu tadbir sotsiologik tadqiqot metodikasi, so'rov varaqalari ishlab chiqilgandan so'ng ishga solinadi. olingan natijalar muayyan hududda diniy vaziyatni, diniy ong darajasini, ijtimoiy hayotdagi rolini aniqlashda yordam beradi. din psixologiyasi. bu ilm sohasi, zamonaviy psixologiya bilan birgalikda shakllangan va uning bir tarmog‘i holiga aylangan. din psixologiyasi, avvalo insonga oid bo‘lgan diniy hayotning turli jihatlarini psixologik jihatdan o‘rganadi. ya’ni din psixologiyasi dinning psixologik jihatini, shaxsning diniy tajribasini va bu tajribaning turli ko‘rinishlarini bayon qilishga harakat qiladi. natijada u dinning inson ruhidagi asosiy xususiyatlari hatti-harakatlarga bo‘lgan ta’siri to‘g‘risida atroflicha to‘xtaladi. ruh-jasad aloqasi bilan atrof-madaniyat ta’sirlarining barchasini ichida o‘rganuvchi diniy e’tiqod, shaxslarning …

3 / 53

o‘tgan urushdan so‘ng loy va qondan paydo bo‘lgani, qadimgi misrdagi afsonalardan birida esa xnum nomli iloh odamni kulolchilik charxi yordamida loydan yasagani aytiladi. shu bilan birga, islom, xristianlik va yahudiylik dinlarida ham insoniyat yagona xudo tomonidan tuproqdan yaratilgani aytilib, ilk inson odam yoki adam deb nomlanadi. umuman olganda, din antropologiyasi barcha dinlardagi inson haqidagi g‘oyalarni o‘rganib, tizimlashtiradi. din antropologiyasi. dinlarning inson bilan aloqasining turli jabhalarini o‘rganuvchi soha. u din psixologiyasi va sotsiologiyasi bilan chambarchas bog‘liqdir. uning asosi qadimgi miflarga borib taqaladi. jumladan, barcha dinlar va diniy tasavvurlarda birinchi odamning paydo bo‘lishi xudo yoki xudolar tomonidan yaratilish g‘oyasi bilan bog‘lanadi teologiya (yun. theos — xudo va logiya – ta’limot ) — xudoning mohiyati va irodasi haqidagi diniy talimotlar majmui. xudo shaxsan oʻzini vahiy orqali kishilarga maʼlum qiladi degan konsepsiyaga asoslanadi. muqaddas kitoblar va muqaddaslashtirilgan yozuvlar teologiyaning asosiy manbalari qisoblanadi. teologiya turli diniy oʻquv yurtlari — seminariyalar, akademiyalar, madrasalar va boshqalarda oʻqitiladi. …

4 / 53

’tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e’tiqod qilmaslik huquqiga ega. diniy qarashlarni majburan singdirishga yo’l qo’yilmaydi». aqida (arab.) — dindorlar uchun majburiy hisoblangan, shak keltirmasdan, muhokama yuritmasdan eʼtiqod qilinishi lozim boʻlgan diniy talablar. barcha dinlarda o`ziga xos aqida talablari ishlab chiqilgan. islom aqidalarining asosi qur’onda berilgan, hadislardagi koʻrsatmalar negizida ishlab chiqilib, tartibga solingan. masalan islomning sunniylik yoʻnalishi ilohiyotida eʼtirof etiladigan aqidalar yoki imon talablari mavjud bo`lib, ular 7 tadir: allohning yagonaligiga, farishtalarga, muqaddas bitiklarga, paygʻambarlarga, oxiratga, taqdirga, inson qazo qilganidan soʻng qayta tirilishiga ishonish. ta’lumotiga ko’ra din (arabcha-ishonch, lot. religion) insonni qurshab olgan atrof-muhitdan tashqarida bo’lgan, uni va koinotdagi barcha narsalarni yaratgan, ayni zamonda insonlarga to’g’ri, haqiqiy, odil hayot yo’lini ko’rsatadigan va o’rgatadigan, ilohiy borliqqa ishonch va ishonishni ifoda etadigan maslak, qarash, ta’limot. ilohiyot (arab. — xudo toʻgʻrisidagi taʼlimot) — diniy aqidalar va ular haqidagi ilohiy koʻrsatmalarni oʻz ichiga olgan asosiy diniy taʼlimot. islomda ilohiyot ilk shakllanish davridan boshlab kalom …

5 / 53

garlik. milliy dinlar: ma’lum bir xalq millat, e’tiqod qiladigan boshqa xalqlar o’rtasida keng tarqalmagan dinlarga aytiladi, yahudiylik, vedalar, braxmanizm, xinduizm, sintoizm, daosizm, konfutsiylik va boshqalar. e’tiqod qiluvchilar soniga ko’ra turlari jahon dinlari: jahon xalqlari ichida keng tarqalgan dinlarga aytiladi, buddaviylik, zardushtiylik, xristianlik , islom. rasmiy ma’lumotga ko’ra hozirda buddaviylikka 80 mamlakatda 700 mln ; xristianlikka 254 mamlakatda 2 mlrd.dan oshiq; islom diniga 172 mamlakatda 1.6 mlard kishi e’tiqod qiladi. ta’limotiga ko’ra tasnif (klassifatsiyasi) dunyoviy dinlar – odamlar tomonidan yaratilgan ta’limotlarga asoslanadi. vedalar, braxmanizm, xinduizm, sintoizm, daosizm, konfutsiylik va boshqalar. ilohiy dinlar –alloh tomonidan berilgan ilohiy kitoblarga asoslanadi. iudaizm, xristianlik, islom. politeizm (ot) (yunoncha “poly” — koʻp, “theos” — xudo) — koʻpxudolik dini. politeizm ibtidoiy davr odamlariga xos boʻlib, unga koʻra, har bir qabila yoki urugʻning oʻz xudosi va eʼtiqod shakli mavjud boʻlgan (fetishizm, animizm, shomonlik, totemizm va boshqa). insoniyat jamiyati taraqqiy etib borgani sari ibtidoiy odamlar koʻpxudolikdan yakkaxudolik dinlariga oʻta …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 53 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dinshunoslik va diniy madaniyat"

powerpoint presentation 1-mavzu. din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinlarning tasnifi. dinlar paydo bo‘lishining geografik va xronologik tasnifi. diniy eʼtiqodlarning evolyutsiyasi: poleteizm, genoteizm, monoteizm. dinshunoslikning boshqa ijtimoiy fanlar bilan o`zaro aloqasi.din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatida. ijtimoy muhit va diniy an’analarning shaxsning diniy e’tiqodi va individual tarbiyasiga ta’siri. din- arab tilidagi manbalarda qayd etilishicha, din so‘zi دان“ ” (“dâna”) fe’lidan yasalgan bo‘lib, “kimgadir bo‘ysunmoq, bo‘yin egmoq, itoat etmoq, bo‘lmoq, e’tiqod qilmoq, qilgan ishiga yarasha mukofotlamoq”; “diynun” so‘zi esa, “din, imon, ajr–mukofot, qilingan ishga yarasha berilg...

Этот файл содержит 53 стр. в формате PPT (22,9 МБ). Чтобы скачать "dinshunoslik va diniy madaniyat", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dinshunoslik va diniy madaniyat PPT 53 стр. Бесплатная загрузка Telegram