gumanizm: g‘arbiy yevropada yangi davrmadaniyativa fani

PPTX 22 стр. 46,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 22
prezentatsiya powerpoint gumanizm: g‘arbiy yevropada yangi davr madaniyati va fani – uyg‘onish davri madaniyatining yuksak va so‘nggi bosqichlarini; – gumanizmni; – adabiyot va san’atni; – haykaltaroshlikni; – fanning rivojlanishini. yangi davr boshlarida yevropaning ko‘pgina mamlakatlari misli ko‘rilmagan madaniy yuksalishni boshdan kechirdi. fan taraqqiyotidagi yutuqlar kishilarning olam haqidagi tasavvurlarini o‘zgartirib yubordi. fan va san’atda ulkan o‘zgarishlar yuz berdi. olimlar, ijodkorlar ideal va namuna izlab antik davr madaniyatiga murojaat qildilar. ilgari fan va adabiyot tili bo‘lgan lotin tili o‘rniga italyan, ispan, fransuz kabi xalqlarning tillari rivojlandi. uyg‘onish davrida insonga nisbatan buyuk burilish yuz berdi. odamlar hayotning quvonchlarini qadrlashga o‘rgandi, tabiatga, jamiyatga, insonga yangicha qaraydigan bo‘ldilar”. o‘rab turgan olamga ilohiy emas, dunyoviy, insoniy qarash tarafdorlari “gumanist” (“humanus” — insoniy) deb ataldi. gumanistlar inson haqidagi o‘rta asrchilik tasavvurlarini rad etdi, ular har bir shaxsning noyobligi va qadrini ko‘rsatishga urindilar. gumanistlar dastlab cherkov tomonidan ta’qib qilindi, ularning asarlari yondirildi. xvi asrga kelib, ko‘plab ruhoniylar va …
2 / 22
y noyob qobiliyat egalaridan biri ingliz uilyam shekspir (1564–1616) bo‘lgan. u ham aktyor, ham dramaturg sifatida ijod qildi. shekspir insonlarni o‘rab turgan olamni teatr, odamlarni esa aktyorlar deb tasavvur qilardi. shekspir kelgusi avlodlarga “otello”, “hamlet”, “qirol lir” hamda “romeo va julyetta” kabi mashhur asarlarini meros qoldirdi. shekspirning asarlari 1599–1644-yillarda londonda faoliyat yuritgan “globus” nomli teatrda sahnalashtirilgan. asr boshlarida yog‘ochdan yasalgan teatr binosi yonib ketadi va g‘ishtdan qayta quriladi. 1644-yili ingliz parlamentining qaroriga binoan, teatr binosi buzib tashlanadi. bu davr adabiyotining yana bir yirik arbobi, ispan yozuvchisi migel de servantesdir (1547–1616). uning mashhur “don kixot” asari qahramoni – jahon gashta don kixot adolatsizlik olamidagi so‘nggi oliyjanob ritsar. u odamlar hayotini yaxshilash yo‘lida harakat qiladi. uyg‘onish davri madaniyatining yana bir buyuk namoyandasi italiyalik leonardo da vinchidir (1452–1519). u bir vaqtning o‘zida ham rassom, ham shoir, ham me’mor, ham haykaltarosh, ham musiqa-chi, ham ixtirochi olim edi. leonardo rasm chizish san’atini “san’atlar malikasi” deb …
3 / 22
n. 18 podshipnik. bu davrning buyuk rassomlaridan yana biri italiyalik rafael santi (1483–1520) edi. u atigi 37 yil umr ko‘rdi, xolos. lekin shu qisqa davr ichida o‘z nomini abadiylikka muhrlagan asarlar yarata oldi. “sikstin ma donnasi” u yaratgan asarlar ichida eng mashhuridir. yana bir mashhur rassom gollandiyalik rembrandt yaratgan asarlar ichida eng mashhuri “adashgan o‘g‘ilning qaytishi” rasmi edi. injilda oilasini tashlab ketib, uzoq vaqt sang‘ib yurgan, barcha boyliklari tuga gach, ortga qaytgan o‘g‘lini ota kechiradi va uyiga qabul qiladi. rembrandt o‘z asarida ota va o‘g‘ilning uchrashuv paytini aks ettirgan. bu davr haykaltaroshlari haykaltaroshlikni san’atlar ichida birinchisi, u insonni, uning go‘zalligini boshqa san’at turlaridan yaxshiroq sharaflaydi, deb hisoblaganlar.ularning eng mashhuri italiyalik mikelanjelo buonarroti (1475–1564) edi. u o‘zining o‘lmas asarlari bilan tarixda abadiy iz qoldirdi. san’atkor yaratgan “david” haykali uning nomini abadiyatga daxldor qildi. david haykalini mikelanjelo 26 yoshida yaxlit marmar toshdan yasagan. haykalning balandligi – 5,2 metr (2 qavatli uy bilan …
4 / 22
stronomiyaning nazariy asoslarini yaratdi, butun olam tortishish qonunini ishlab chiqdi, ko‘zguli teleskopni kashf qildi. ingliz olimi jon lokk (1632–1704) falsafaning rivojlanishiga katta hissa qo‘shdi. j. lokkning asosiy xizmati shundan iboratki, u insonning tabiiy huquqlari: yashash, erkinlik va mulk huquqlari haqidagi ta’limotni yaratdi. u, shuningdek, hokimiyatni bo‘lish — ijro hokimiyatini qonun chiqaruvchi hokimiyatdan ajratish haqidagi ta’limotni ham ishlab chiqdi. xvi–xviii asrlarda yevropada yangi davr madaniyati shakllandi. san’at va fan jadal rivojlandi. angliya burjua inqilobi, shimoliy amerikada mustaqillik uchun kurash, fransuz inqilobi jarayonlarida paydo bo‘lgan kishilarning ozodligi va tengligi haqidagi g‘oyalar yana uzoq vaqt ko‘plab xalqlar kurashining mazmuniga aylandi. darsdagi faol ishtirokingiz uchun rahmat. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 22
gumanizm: g‘arbiy yevropada yangi davrmadaniyativa fani - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gumanizm: g‘arbiy yevropada yangi davrmadaniyativa fani"

prezentatsiya powerpoint gumanizm: g‘arbiy yevropada yangi davr madaniyati va fani – uyg‘onish davri madaniyatining yuksak va so‘nggi bosqichlarini; – gumanizmni; – adabiyot va san’atni; – haykaltaroshlikni; – fanning rivojlanishini. yangi davr boshlarida yevropaning ko‘pgina mamlakatlari misli ko‘rilmagan madaniy yuksalishni boshdan kechirdi. fan taraqqiyotidagi yutuqlar kishilarning olam haqidagi tasavvurlarini o‘zgartirib yubordi. fan va san’atda ulkan o‘zgarishlar yuz berdi. olimlar, ijodkorlar ideal va namuna izlab antik davr madaniyatiga murojaat qildilar. ilgari fan va adabiyot tili bo‘lgan lotin tili o‘rniga italyan, ispan, fransuz kabi xalqlarning tillari rivojlandi. uyg‘onish davrida insonga nisbatan buyuk burilish yuz berdi. odamlar hayotning quvonchlarini qadrlashga o‘rgandi, t...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (46,7 МБ). Чтобы скачать "gumanizm: g‘arbiy yevropada yangi davrmadaniyativa fani", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gumanizm: g‘arbiy yevropada yan… PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram