xi-xv – asrda italiya

DOCX 15 pages 48.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.2 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

xi-xv – asrda italiya reja: 1.italiyaning siyosiy tarqoqligi va iqtisodiy ahvoli. 2.monax savonarolaning ta’limoti. 3.neapolda mazanyello qо‘zg‘oloni. 4.xvi asrning ikkinchi yarmi va xvii asr birinchi yarmida italiya madaniyati. italiya geografik о‘rniga kо‘ra appenin yarim oroli, padan tekisligi, alp tog‘larining janubiy yonbag‘irlari, sardiniya va sitsiliya orollari hamda qator kichik orollar hududini egallaydi. fransiya, shveysariya, avstriya, sloveniya, san-marino kabi davlatlar bilan chegeradosh. ma’muriy jihatdan 20 viloyat, 110 ta provinsiya (ma’muriy birlik) hamda 8100 dan ortiq kommuna (kommuna.lot.umumiy- о‘rta asrlarda g‘arbiy yevropada feodaldan о‘zini-о‘zi boshqarish huquqini qо‘lga kiritgan jamoa bо‘lib, ix-xii asrlarda venetsiya, genuya, siyena, lukka, ravenna va bolonya shaharlari kommunalarga aylangan) larga bо‘lingan. uyg‘onish va gumanizm (lot.humanus.insoniy- xiii-xvi asrlarda sxolastika va cherkovning ma’naviy hukmronligiga qarshi turgan hurfikrlilik) ning vatani bо‘lmish italiya sо‘nggi о‘rta asrlar davrida siyosiy tarqoqlik va iqtisodiy inqirozni boshidan kechirayotgan edi. xvi asrdayoq italiyaning siyosiy tanazzulidan foydalangan fransiya va ispaniya bu yerda bosqinchilik urushlarini olib bordi. uzoq davom etgan (1494-1559) …

2 / 15

-1439), fridrix iii (1440-1493), maksimilian i (1493-1519), karl v, imperator(1519-1556, ispan qiroli karl i ni о‘zi) lar boshqarishgan. dinastiyasining vakili bо‘lgan imperator karl v hukmronligi ostida qolgan ispan va german feodallari ham italiyaga bosib kirdilar. fransuz, ispan va german qо‘shinlari italiyani taladilar va xonavayron qildilar. xvi asrning birinchi yarmida hali ham qudratli bо‘lgan turkiya imperiyasiga qarshi kurashda venetsiyaga katta kuch sarflashga tо‘g‘ri keldi. noqulay xalqaro vaziyat va chet davlatlarning tо‘g‘ridan-tо‘gri intervensiyasi italiyani yanada kuchliroq iqtisodiy va siyosiy tushkunlikka olib keldi. 1559 yilgi kato-kambreziya sulhi italiyaning siyosiy tarqoqligini va ispaniyaga qaramligini mustahkamladi. janubiy italiya, sitsiliya, sardiniya, milan gersogligi ispaniya tarkibiga kirdi. venetsiya, savoyya gersogligi, pemont va papa viloyatidan tashqari hamma hududlar ispaniyaga qaramlikni tan olishdi. bu davrda chet el bosqinchilariga qarshi xalq harakatlari ham tо‘xtamadi. 1559 yilgi janubiy italiyada kampanella tomonidan tayyorlangan qо‘zg‘olon fosh qilindi. italiya xvi asrda siyosiy jihatdan ilgarigidek tarqoq mamlakat bо‘lib qolaverdi. davlatlardan kattaroqlari: shimolda-venetsiya, genuya, milan hamda …

3 / 15

, chunki bu hudud muqaddas sanalgan. 326 yilda xristianlikning kirib kelishi bilan konstantin ibodatxonasi qurilgan va shu vaqtdan buyon bu yerda odamlar yashay boshlagan. hozirgi kо‘rinishida vatikan 1929 yil 11 fevralda italiya hukumati bilan imzolangan lyuteran bitimiga binoan yuzaga kelgan. vatikan absolyut monarxiya davlati bо‘lib, qonun chiqaruvchi, ijroiya va sud hokimiyati rim papasiga tegishli. respublika tuzumi deyarli hamma yerda monarxiya tuzumi bilan almashtirildi. milanda sfors oilasi gersog (о‘rta asrlarda yevropada yirik feodal, mulk egasi, о‘rta asr oxirlaridan dvoryanlik unvonlaridan biri) unvonini oldi. florensiyada medichilar avlodi toskaniya gersoglari unvoniga ega bо‘ldi. papa viloyatida papalar mutlaq monarxga aylanib, ular о‘z chegaralarini kengaytirish uchun mumkin bо‘lgan hamma vositalarni ishga soldilar. aleksandr vi borjia (1492—1503), yuliy ii (1503—1513) va lev x medichi (1513—1521) degan papalar о‘zlarining dabdabali hayotlari, harbiy va diplomatiya sohasida yurgizgan murakkab siyosatlari, italyan dinastiyalari bilan nasabiy aloqalariga qaraganda yepiskoplardan kо‘ra kо‘proq dunyoviy hokim edilar. italiya urushlari tufayli ispaniya va portugaliya bilan …

4 / 15

gan qog‘oz pullar) ning paydo bо‘lishiga olib keldi. bu davrdagi banklar 4 ta asosiy funksiyani bajargan: 1) kreditda vositachilik qilish; 2) tо‘lovlarda vositachilik qilish; 3) omonatlar va pul daromadlarini safarbar qilish orqali ularni kapital (sarmoya) ga aylantirish; 4) pul aylanishini yengillashtiruvchi kredit vositalarini (banknot, chek) yaratish bо‘lgan. italiya iqtisodiyotining muhim tarmog‘i bо‘lgan tо‘qimachilik fransuz, nemis va ingliz tо‘qimachilarining raqobati tufayli inqirozni boshdan kechirayotgan edi. italiya sanoatining rivojlanishiga italiya urushlari davrida kо‘plab mablag‘larning yer sotib olishga yо‘naltirilganligi ham salbiy ta’sir kо‘rsatdi. italyan urushlari davrida mamlakat iqtisodi yangi sharoitga moslashishga majbur bо‘ldi: vayronagarchilik, aloqalarning uzilishiga qaramasdan iqtisodiy rivojlanish imkoniyatlari barham topmadi va xvi asrdan boshlab ba’zi sohalarda о‘sish kuzatildi. bunga 1559 yilgi shartnomadan keyin mamlakatda о‘rnatilgan tinchlik bilan birga raqobatchi mamlakatlar ahvolining о‘zgarishi ham sabab bо‘ldi: fransiyada fuqarolar urushi boshlandi, niderlandiyada inqilob va ispaniya zulmidan ozod bо‘lish uchun kurash boshlandi. xvi asrning ikkinchi yarmidan boshlab pemont, bergamo, venetsiya kabi shaharlarda tо‘qimachilik hajmi …

5 / 15

korlikka yо‘l qо‘yishmasdi. bu yerda sex va kompaniyalarga qaram bо‘lgan usta hunarmandlar va yollanma ishchilar ishlar edi. shu sabablar tufayli iqtisodiy о‘sish vaqtinchalik edi. xvii asrga kelib chuqur iqtisodiy inqiroz boshlandi. masalan, milanda tо‘qimachilik korxonalarning soni besh marta, mato tо‘qiydigan ustaxonalarning soni 70 tadan 15 taga kamaydi. faqat toskaniya gersogligida sanoat va savdo ma’lum darajada rivojlangan. ammo sanoatdagi inqiroz italiyadagi savdo va bank ishlariga ham ta’sir etmasdan qolmadi. xvi asr boshlarida venetsiya, genuya, florensiya xalqaro savdo va moliya markazlari edi. italiyaning yirik shaharlari ispaniya, angliya, fransiya bilan savdoda aktiv edilar. turkiya tomonidan о‘rnatilgan tо‘siqlargava qaramasdan venetsiya о‘rta yer dengizining savdosida о‘z mavqeini saqlab qoldi. yaqin sharq mamlakatlaridan keltiriladigan shirinliklarga bо‘lgan venetsiya monopoliya (iqtisodiyotning biror sohasida tanho hukmronlik) sini portugaliya yо‘q qila olmadi. italiya dehqonlarining aksariyati shaxsan ozod bо‘lsalar-da, yangi davr boshlaridayoq yerlaridan ajralib, ijarachilarga aylana boshladilar. italiyada cherkov va davlat soliqlaridan ruhoniylar zodagonlar tо‘liq ozod qilingan edilar, ushbu soliqlarni tо‘lash …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xi-xv – asrda italiya"

xi-xv – asrda italiya reja: 1.italiyaning siyosiy tarqoqligi va iqtisodiy ahvoli. 2.monax savonarolaning ta’limoti. 3.neapolda mazanyello qо‘zg‘oloni. 4.xvi asrning ikkinchi yarmi va xvii asr birinchi yarmida italiya madaniyati. italiya geografik о‘rniga kо‘ra appenin yarim oroli, padan tekisligi, alp tog‘larining janubiy yonbag‘irlari, sardiniya va sitsiliya orollari hamda qator kichik orollar hududini egallaydi. fransiya, shveysariya, avstriya, sloveniya, san-marino kabi davlatlar bilan chegeradosh. ma’muriy jihatdan 20 viloyat, 110 ta provinsiya (ma’muriy birlik) hamda 8100 dan ortiq kommuna (kommuna.lot.umumiy- о‘rta asrlarda g‘arbiy yevropada feodaldan о‘zini-о‘zi boshqarish huquqini qо‘lga kiritgan jamoa bо‘lib, ix-xii asrlarda venetsiya, genuya, siyena, lukka, ravenna va bolonya sha...

This file contains 15 pages in DOCX format (48.2 KB). To download "xi-xv – asrda italiya", click the Telegram button on the left.

Tags: xi-xv – asrda italiya DOCX 15 pages Free download Telegram