y . gaydin ijodi

PDF 21 стр. 1,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 21
jizzax davlat pedagogika instituti san’atshunoslik fakulteti cholg’u ijrochiligi yo‘nalishi 105-guruh talabasi uyg’onish davri musiqa san’ati feodalizm jamiyati qo‘ynida ilk kapitalistik munosabatlarning tarkib topishi va rivojlanishi yevropa hayotida yangi va muhim o‘zgarishlarga olib keldi. din asta-sekin o‘z mavqeini yo‘qota bordi. omma dindan uzoqlasha bordi, shaharlar kengaya bordi. ularning shiddat bilan o‘sib, rivojlanishi mayda hunarmandchilikdan manufakturaga o‘tishga sabab bo‘ldi. bu shaharlarda savdo-sotiq shu darajada rivojlandiki, dengiz orqali dunyoning boshqa burchaklari bilan savdo qilishga talab kuchaydi. yangi qit’alar kashf qilindi, bu voqealar insonlar tafakkuri va hayotga bo‘lgan munosabatlarida tub o‘zgarishlar yasadi. bu davrdagi taraqqiyot jarayoni shiddat bilan o‘sdi, uning natijasida yangi san’at va yangi madaniyat dunyoga keldi. mamlakatlar orasida madaniy hayotdagi yangiliklar tez tug‘ildi. bu taraqqiyot davri yevropa madaniyati tarixida “uyg‘onish davri” deb nom oldi. bu iborani ilk bor italyan rassomi va san’atshunosi jorjo vazare tomonidan, jorjo ijodiga nisbat berib aytilgan eti. o‘rta asrlar davridan so‘ng san’at va adabiyotdagi markaziy e’tibor insonga uning …
2 / 21
cha yevropa malakatlarida turlicha kechdi. masalan, germaniya so‘nggi uyg‘onish, niderlandiya esa yuqori uyg‘onish davrini boshlaridan kechirdilar. uyg‘onish davri insoniyat taraqqiyotidagi muhim davr, muhim bosqich, ya’ni insoniyat o‘z boshidan kechirgan o‘zgarishlar ichida eng buyuk progressiv o‘zgarish edi. natijada ular chin ma’noda xalqchil asarlar yaratdilar, xalq ommasining orzu-istaklarini, his-tuyg‘ularini ifodalab chiqdilar, ilg‘or gumanistik g‘oyalarni ko‘tarib chiqdilar. shu boisdan ham bu davr gumanizm asri, deb nom oldi. bu lotinchada insoniylik, insonparvarlik, degan ma’noni bildiradi. uyg‘onish davri madaniyati antik dunyo madaniyatidan ilhomlandi, antik dunyo yodgorliklarini qunt bilan o‘rgandi, ulardan ta’sirlandi. haykaltaroshlik - tasviriy san’at turlaridan biri. bu san’atda borlik yorug‘ - soyaga ega bo‘lgan shakllar orkali makonda tasvirlanadi turli xildagi stol ustiga kuyiladigan haykalchalar, park va xiyobonlarga o‘rnatilgan turli haykal va yodgorliklar, binolarning devorlariga, nihoyat turli amaliy buyumlar - tayaga, znachok, medallarning yuzasidagi bo‘rtma tasvirlar haykaltaroshlik san’atining turli ko‘rinishi hisoblanadi. odatda haykaltaroshlik asarlari o‘z ko‘rinishiga qarab, dumaloq va qavariq (relef) haykallprga bo‘linadi dumaloq haykallarni …
3 / 21
bo‘linadi. haykaltaroshlik turlari deganda, monumental haykaltaroshlik dekorativ haykaltaroshlik va dastgoh haykaltaroshligini tushunamiz. monumental haykaltaroshlikka muhim tarixiy voqealar, atoqli shaxslar, xotirasini abadiylashtirish maqsadida o‘rnatilgan monument turli xildagi yodgorliklar, haykaltaroshlik ansambllari kiradi. odatda, monumental haykaltaroshlik asarlari o‘zida katta mazmunni anglatib, mustaqil xarakterga ega bo‘ladi. lekin shu bilan birga, u bevosita muhit, me’morchilik binolari hamda tabiat bilan uyg‘un bo‘lishi lozim. bu unga yanada ulug‘vorlik va ta’sirchanlik baxsh etadi. monumental haykaltaroshlik asarlariga xos bo‘lgan xislatlardan yana biri, kahramonlarni ko‘tarinki ruhda tasvirlashdir. monumental-haykaltaroshlik asarlari uzoqdan ko‘rishga mo‘ljallanganligi sababli, katta-katta, yaxlit shakllardan keng foydalaniladi. odam yuzidagi mayda detallar, kiyimdagi buklanishlar, undagi mayda detallar ko‘rsatilmaydi. istiroxat bog‘lari, hiyobonlar, ko‘cha va parklar, shuningdek, me’morchilik binolarining devorlarini bezash uchun ishlatiladigan haykallarning hamma turlari dekorativ-haykaltaroshlik san’atiga kiradi. agar monumental- haykaltaroshlik asarlarida obrazlar ko‘tarinki ruhda ishlansa, dekorativ- haykaltaroshlik asarlarida esa obrazlar biron yumoristik tarzda talqin etiladi. haykaltaroshlikning bu turida turli hayvonlar shakli ham keng ishlatiladi. piramidalar qurilishi. misrda piramidlar va maqbaralar …
4 / 21
rlangan, haykalning balandligi 20 metrdan ortadi. tosh paxlavon shunday qurquv uyg‘otar ediki, daxshat otasi deb atashardi. bu ulkan piramidalar va sfinks misrliklarga fir’avinlar oddiy odamlar emas, balki qudratli hudolardir degan fikrni singdirilishi lozim edi. bu piramidalar hozir xam fir’avinlar hokimiyatining guvoxi sifatida kad ko‘tarib turibdi. yevropaning janubida bolqon yarim oroli bo‘lib, uning janubiy qismi uncha katta bo‘lmagan tog‘lik mamlakat - gretsiya joylashgan. gretsiyada temir, mis, kumush, marmar konlari uchrab turadi. arxeologik tekshirishlar shuni isbotlab beradiki, eramizdan avvalgi iii-ii ming yilliklarda qadimda, yevropada 1-sinfiy jamiyat va davlat tashqil topgan, fan va madaniyat ancha taraqqiyotga erishgan https://fayllar.org/biogeotsenozlar-va-ularning-xususiyatlari-oziq-zanjirlari-va-e.html ellin haykaltaroshlik san’ati. qadim doston va afsonalarda aytilishicha, haykaltaroshlar o‘z asarlari uchun kahramonlarning kahramonlar, ma’budalarning poetik obrazlarini va butun bir manzaralarini tanlab olganlar. haykaltoroshlar odam gavdasini juda kelishgan qilib tasvirlaganlar. agar kishining qiyofasi hunuk bo‘lsa, ellinlar buni tabiatning xatosi deb hisoblaganlar va o‘z ishlarida san’at bu xatoni tuzatishi kerak deb to‘g‘irlaganlar. haykaltaroshlar zevs va posoydonning …
5 / 21
nlar. rimliklar olimpiya hudolariga siginganlar, ammo ularning nomlarini o‘zgartirganlar. masalan, zevsni yupitir deb dengiz hudosi poseydonni neptun, gefstni esa vulqon deb ataganlar. imperator g‘alabalarni ko‘klarga ko‘targan ishlangan haykalalar releflar, arklar, ustunlar imperator hokimiyatining hudo tomonidan -yaratilganligi va qurilganligiga ifoda etilishi lozim edi. rim haykaltaroshlari portretlar yaratishda grek ustozlaridan uzib ketdilar. qadim zamonlardanok rim o‘lgan odamlar yuzini mumdan kuyib maska yasaganlar. portret haykallar ishlash san’atini rivojlantirganlar. rimda ishlanan portretlar odam qiyofasini tashqi ko‘rinishi ifodalabgina qolmay balki uning xarakterini, irodasini, joxilligini ochib berib aniq ifodalaganlar. https://fayllar.org/mavzu-milliy-goyaga-daxldorlik-hissi-barqaror-taraqqiyot-omili.html tasviriy san’at. tasviriy san’atda sodir bo‘lgan xususiyatlar xam me’morchilikdagi ulug‘vorlikka umumlashgan obrazlar yaratish hamda mahoratlashtirishga harakat kilishda namoyon bo‘ldi. leonardo da vinchi (1452-1529). vinchi kishlogi yaqinida natarius oilasida dunyoga keldi. leonarda 17 yoshida otasi florensiyaga ko‘chib o‘tadi. shu yerda leonardo andrea veroniko ustoxonasida tasviriy san’at borasidagi bilimini oshirdi. u o‘z ustozi verokkioga yordamlashib uning «isoni chukintirish» (tax. 1476 yil florensiya galeriyasi) asarining chap tomonidagi farishta rasmini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "y . gaydin ijodi"

jizzax davlat pedagogika instituti san’atshunoslik fakulteti cholg’u ijrochiligi yo‘nalishi 105-guruh talabasi uyg’onish davri musiqa san’ati feodalizm jamiyati qo‘ynida ilk kapitalistik munosabatlarning tarkib topishi va rivojlanishi yevropa hayotida yangi va muhim o‘zgarishlarga olib keldi. din asta-sekin o‘z mavqeini yo‘qota bordi. omma dindan uzoqlasha bordi, shaharlar kengaya bordi. ularning shiddat bilan o‘sib, rivojlanishi mayda hunarmandchilikdan manufakturaga o‘tishga sabab bo‘ldi. bu shaharlarda savdo-sotiq shu darajada rivojlandiki, dengiz orqali dunyoning boshqa burchaklari bilan savdo qilishga talab kuchaydi. yangi qit’alar kashf qilindi, bu voqealar insonlar tafakkuri va hayotga bo‘lgan munosabatlarida tub o‘zgarishlar yasadi. bu davrdagi taraqqiyot jarayoni shiddat bilan o‘s...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PDF (1,9 МБ). Чтобы скачать "y . gaydin ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: y . gaydin ijodi PDF 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram