marosimlar - xalq va shaxs ma'naviyati ko'zgusi

DOCX 24,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1493360819_68128.docx marosimlar - xalq va shaxs ma'naviyati ko'zgusi agar biz dunyo xalqlarining hayotiga nazar tash-lasak, bir-biriga o'xshamagan, turli-tuman marosimlarni ko'ramiz. marosimlar jamiyat, xalq va shaxs hayot faoliyatidagi muhim o'zgarishlar, ijtimoiy ahamiyatga molik voqea- hodisalar bilan bog'liq bo'lib, ular ibrat orqali tarbiyalash, rahiy-estetik ta'sir ko'rsatish vazifasini bajaradi. marosim-larda milliy, diniy urf-odatlar va rasm-rasumlar ham o'z ifodasini topadi. o'zbek xalqining paydo bo'lishi tarixi qanchalik uzoqqa borib taqalsa, uning milliy an'analari, urf-odatlari, marosim-lari ham shunchalik teran tarixiy ildizga ega. ular xalqning ma'naviy ehtiyojlari zaminida paydo bo'lib, shakllanib, sayqallanib, o'z mazmunida shu xalqning orzu-o'ylari, istaklari, turmush tarzi, axloq normalarini mujassam etadi. shuning uchun ham har bir xalq, millat, elat ularni ko'z qorachig'iday avaylab-asrashi, taraqqiy ettirishi, kelgusi avlodlarga ma'naviy qadriyat sifatida yetkazmog'i lozim. darhaqiqat, an'analar, urf-odatlar, marosim va bayramlar xalqning, millatning ma'naviyati, qadriyatlarining ajralmas qismidir. chunki asrlar mobaynida shakllangan, avloddan-avlodga bebaho va noyob meros sifatida sayqallanib, to'ldirilib, xalqchillashib, zamonaviylashib kelayotgan urf-odatlar va marosimlar milliy istiqlol …

cha: «bayramlar va marosimlar ijtimoiy va shaxsiy hayotning barcha tomon-larini qamrab oluvchi va kishilar o'zaro munosabatlari-ning turii jihatlari va shakllarida namoyon bo'luvchi muay-yan urf-odatlar va an'analar, axloqiy tamoyillar va huqu-qiy tartibotlarning tarixan shakllangan yig'indisidir». ularning muhim belgilari va xususiyatlari barqarorligi, om-maviyligi, rivojlanishidagi takroriyligi, davomiyligi va uzluksizligidadir. odat tusiga kirgan marosimlar kishilar xulq-atvorini boshqarar ekan, nafaqat jamoatchilik fikri nufuziga, balki qabul qilingan va qaror topgan qomm-qoidalar kuchiga ham suyanadi. 1991-yil 31-avgustda xii chaqiriq o'zbekiston oliy ken-gashining navbatdan tashqari oltinchi sessiyasi «o'zbekiston respublikasining davlat mustaqilligini e'lon qilish to'g'-risida» qaror qabul qildi. qarorda: «1-sentabr o'zbekiston respublikasining mustaqillik kuni deb belgilansin va 1991-yildan boshlab bu kun bayram va dam olish kuni deb e'lon qilinsin», - deb qat'iy belgilab qo'yildi. muqaddas orzu ushaldi. shunday qilib, xalqimizning asriy orzusi amalga oshdi va o'zining mustaqillik bayramiga erishdi. har yili ushbu bayramda katta tantanali yig'ilish, mustaqillik maydonida maxsus konsert dasturi bo'lib o'tadi. respublikamizning barcha viloyatlari, shaharlari va qishloqlarida …

kiritilmagan va norasmiy taqiqlangan. lekin 60-yillarning o'rtalarida xalq bu bayramga e'tibor bera boshladi, matbuot, radio, televideniyada ba'zan yori-tila boshladi. 80-yillarning o'rtalarida «navro'z»ni o'zbe-kistonda xalq bayrami sifatida nishonlash masalasida yangi to'siqlar paydo bo'ldi. 1985-1987-yillarda ommaviy axborot vositalari bu bayramni chetlab o'tishdi. bu borada katta tortishuv yuzaga keldi. respublikaning ilg'or yozuvchilari, olimlari va madaniyat xodimlari tomonidan «navro'z» qadimdan davom etib kelayotgan haqiqiy xalq bayrami ekanligi, uning mohiyati din bilan emas, tabiat qonunlari bilan bog'liqligi va uni eng yaxshi an'analar asosida davom ettirish lozimligi haqida jiddiy so'zlar aytildi. buning natijasida «navro'z» haqiqiy xalq bayrami sifatida keng nishonlanadigan bo'ldi. 1990-yildan boshlab 21-mart, ya'ni «navro'z» bayrami nishonlanadigan kun mam-lakatimizda dam olish kuni deb e'lon qilindi. o'zbekiston mustaqilhkka erishgandan so'ng «navro'z» respublikamiz-ning asosiy rasmiy bayramlaridan biriga aylandi. «navro'z» bayrami o'ziga xos katta tarixga ega. bu bayram asli qadimiy dehqonchilik kalendari bilan bog'liq bo'lib, yerning shimohy yarim sharida bahorgi kecha bilan kunduz teng kelgan kunlari - 20-21-martda …

ar yetilguncha, hayvon-larda shahvat qo'zg'olishidan to nasi vujudga kelguncha va o'simlik unib chiqa boshlaguncha davom etgan vaqtda keladi. shuning uchun «navro'z» olamning boshlanishi va yaratilishiga dalil qilingan». abu rayhon beraniyning «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» asarida rivoyat qilinishicha: «navro'z» kuni payg'ambarimiz muhammad alayhissalomga holva solingan kumush jom hadya qilingan. payg'ambar: «navro'z» nima?» - deb so'raganlar. «eronliklarning ulug' hayiti», - deb javob berishgan. keyin payg'ambar holvani yeb, jomni sindirib suhbatdoshlariga taqdim etgan: «koshki biz uchun har kun «navro'z» bo'lsa edi», - deganlar. mashhur ohm umar xayyom «navro'znoma» asarida «jamshid shu kunni (farvardin oyining boshi) «navro'z» atalsin deya farmon berdi va odamlarga har yili farvardin-ning kirishini bayram qilishni, uni yangi yil deb hisoblash-ni buyurdi», - deb yozadi. ulug' shoir alisher navoiy ijodida ham «navro'z» o'z ifodasini topgan. «saddi iskanda-riy» dostonida navro'zning bayram qilinishi quyidagicha aks etgan: ki bu sir erur olam afruz ham, xususan, erurfasli navro'z ham. navro'z haqida juda ko'p tarixiy asarlar, …

ish tadbirlari amalga oshiriladi. barcha kasb egalari «navro'z»ga atab o'zlarining xayriyalarini, hadyalarini tayyorlaydilar. «navro'z» arafasida va bayram kunlari sumalak, halim, ko'k somsa, ko'k chuchvara va boshqa turli-tuman taomlar pishiriladi. qizlar «navro'z»da kiyadigan liboslarni tay-yorlashga kirishishadi. «navro'z»ga san'at ahli alohida tayyorgarhk ko'radilar. ular «navro'z»ga bag'ishlangan kuy, qo'shiq, raqs tomoshalarini qunt bilan tayyorlaydilar va turli joylarda, sayilgohlarda xalqqa ijro etib beradilar. «navro'z» kunlari shahar va qishloqlarda katta tomoshalar, tantanalar va xalq sayillari bo'lib o'tadi. «yuksak ma'naviyat - yengilmas kuch» kitobida aytilganidek: «milliy ma'naviyatimiz azaldan qanday omil va mezonlar negizida shakllanib kelayotgani xalqimiz uchun eng aziz va eng milliy bayram - sharqona yangi yil bo'lmish navro'z ayyomi misolida ayniqsa yorqin namoyon bo'ladi. barchamiz doimo orziqib kutadigan va katta xursandchilik, shodiyona bilan o'tkazadigan navro'z bayrami biz uchun hayot abadiyligi, tabiatning ustuvor qudrati va cheksiz saxovatining, ko'p ming yillik milliy qiyofamiz, olijanob urf-odatlarimizning betakror ifodasi bo'lib kelmoqda». poytaxtimizning «milliy bog'i»da har yili respublikada eng yirik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "marosimlar - xalq va shaxs ma'naviyati ko'zgusi"

1493360819_68128.docx marosimlar - xalq va shaxs ma'naviyati ko'zgusi agar biz dunyo xalqlarining hayotiga nazar tash-lasak, bir-biriga o'xshamagan, turli-tuman marosimlarni ko'ramiz. marosimlar jamiyat, xalq va shaxs hayot faoliyatidagi muhim o'zgarishlar, ijtimoiy ahamiyatga molik voqea- hodisalar bilan bog'liq bo'lib, ular ibrat orqali tarbiyalash, rahiy-estetik ta'sir ko'rsatish vazifasini bajaradi. marosim-larda milliy, diniy urf-odatlar va rasm-rasumlar ham o'z ifodasini topadi. o'zbek xalqining paydo bo'lishi tarixi qanchalik uzoqqa borib taqalsa, uning milliy an'analari, urf-odatlari, marosim-lari ham shunchalik teran tarixiy ildizga ega. ular xalqning ma'naviy ehtiyojlari zaminida paydo bo'lib, shakllanib, sayqallanib, o'z mazmunida shu xalqning orzu-o'ylari, istaklari, turmush ta...

Формат DOCX, 24,6 КБ. Чтобы скачать "marosimlar - xalq va shaxs ma'naviyati ko'zgusi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: marosimlar - xalq va shaxs ma'n… DOCX Бесплатная загрузка Telegram