iqtisodiyotning ko'zgusi

PPT 17 pages 1.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

moliyaviy va boshqaruv taxlili fanining metodi va unda qo’llaniladigan usullar tarmoqni tavsiflovchi umumiy iqtisodiy ko'rsatikchlarning tahlili iqtisodiyotning ko'zgusi - bu uni ifodalovchi ko'rsatkichlardir. bu ko'rsatkichlar iqtisodiyotda erishilgan yutuqdir, kamchiliklar, uning yaxshilanayotgani yoki yomonlashayotgani haqida to'liq ma'lumot beradi. ushbu ma'lumotlar asosida iqtisodiyot boshqariladi. uni yaxshilash yo'llari ishlab chiqiladi. ko'rinib turibdiki, ko'rsatkichlar iqtisodiy jarayonlarni baholashda, uni o'rganishda, ayniqsa, tahlil qilishda muhim ahamiyatga ega. iqtisodiy tahlilda qo'llaniladigan ko'rsatkichlarning tasniflash belgilari bo'yicha turlarga bo'linishi ko'rsatkichlar mazmuni bo'yicha ikki guruhga: miqdor va sifat ko'rsatkichlarga bo'linadi. miqdor ko'rsatkichlariga bevosita amaliyotda yaxlit holda majud bo'lgan umumiy ko'rsatkichlar kiradi. bularga: ishlab chiqarish (ish, xizmat) hajmi, er maydoni, xodimlar soni, yalpi hosildorlik, aqolining soni kabi umumiy hajmni ifodalovchi yalpi miqdor ko'rsatkichlar kiradi. sifat ko'rsatkichlariga, aksariyat holda, nisbiy, ishning samaradorligini ifodalovchi ko'rsatkichlar kiradi. bularga: mehnat unumdorligi, rentabellik, daromadlilik, hosildorlik, samaradorlik kabi ish, faoliyat, xizmat sifatini ifodalovchi ko'rsatkichlar kiradi. ko'rsatkichlar tizimi foydalanish doirasi bo'yicha ikki guruhga: umumiy va maxsus ko'rsatkichlarga bo'linadi. …

2 / 17

xodimlarning ish soati, chorvaning mahsuldorligi kabi turli sohaning faqat o'ziga tegishli bo'lgan ko'rsatkichlar kiradi. savdoning muomala xarajatlari faqat savdoga tegishli, uni chorvachilikda yoki qurilishda qo'llab bo'lmaydi. yoki chorva mollarining mahsuldorligi ko'rsatkichini sanoatda qo'llab bo'lmaydi. shu tufayli ushbu ko'rsatkichlar maxsus ko'rsatkichlar tizimiga kiradi. ko'rsatkichlar ifodalanish shakli bo'yicha ham ikki guruhga:mutlaq va nisbiy ko'rsatkichlarga bo'linadi. mutlaq ko'rsatkichlar ham o'z navbatida qaysi o'lchamda ifodalanishiga qarab ikki guruqga: natural (mikdor) va qiymat ko'rsatkichlariga bo'linadi. natural ko'rsatkichlar, asosan, tabiiy holda mavjud bo'lgan jismoniy birlikda ifoda etiladigan ko'rsatkichlardir. ushbu guruh ko'rsatkichlariga biror bir predmetning uzunligi, og'irligi, maydoni yoki kengligi kabi o'lchamlarni ifodalovchi ko'rsatkichlarni misol keltirish mumkin. qiymat ko'rsatkichlar ham turli o'lchamlarda bo'ladi, masalan, biror tovarning bahosi, umumiy summasi, biror xizmatning tarifi, xodimlarga to'lanadigan ish haqi kabilarni misol keltirish mumkin, nisbiy ko'rsatkichlar aksariyat holarda turli mutlaq ko'rsatkichlarning bir-biriga yoki bir xil mutlaq ko'rsatkichlarning turli davrlardagi hajmini bir-biriga solishtirish yo'li bilan aniqlanadi. masalan, bir ko'rsatkichni ikkinchi boshqa bir …

3 / 17

boshqaruv xodimlari mehnat unumdorligi kabi ko'rsatkichlar kiradi. umumlashgan mehnat unumdorligi (mu) ko'rsatkichini olaylik. bu, o'z navbatida, umumiy xodimlar soni (x), ularning tarkibida bevosita ishlovchilarning ulushi (xul) va shu ishlovchi xodimlar mehnat unumdorligiga (xmu) bog'liq. bu ko'rsatkichlar o'rtasidagi bog'liqlik quyidagi formula orqali ifodalanadi: mu=x*xul*xmu bu erda mu, ya'ni mehnat unumdorligi umumlashgan ko'rsatkich bo'lsa, qolgan uchta ko'rsatkich qisman yoki yordamchi ko'rsatkichlardir. agar ularning bir-biri bilan funktsional bog'liqligini oladigan bo'lsak, mu - natija ko'rsatkichi, qolgan uchtasi (x, xul, xmu) omillar sifatida ham qaralishi mumkin. ko'rsatkichlar shakllanish usuli bo'yicha besh guruhga bo'linadi: me'yoriy, reja, hisob, hisobot va tahliliy. me'yoriy ko'rsatkichlarga, ko'p hollarda, mamlakat miqyosidagi, davlat manfaatlariga molik ko'rsatkichlar kiradi. masalan, bir kishining o'rtacha non iste'mol qilish me'yori. bu ko'rsatkich davlatning o'z aholisini non bilan ta'minlash uchun ma'lum bir davrga qancha g'alla yoki un zahirasini hozirlab qo'yishi uchun zarur bo'ladi. hozirgi paytda me'yoriy ko'rsatkichlar xarajatlarni hisoblashda, biror mahsulotni ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan xom ashyo …

4 / 17

ko'rsatkichlarning haqiqiyligi va qonuniyligini ta'minlaydi, chunki har bir sodir bo'lgan iqtisodiy jarayon tegishli ravishda hujjatlashtiriladi. hujjatga tegishli mas'ul shaxslar imzo chekib, tashkilot muhri bosiladi. tasniflash belgilari bo'yicha mazmuni bo'yicha foydala nish doirasi bo'yicha ifodala nish shakli bo'yicha umumlash tirish darajasi bo'yicha korxona xo'jalik faoliyatining bo'g'inlari bo'yicha shakllanish usuli bo'yicha ko'rsatkichlarning mazmuni bo'yicha tasniflanishi mazmuni bo'yicha sifat ko'rsatkichlari miqdor ko'rsatkichlari ishlab chiqarish (ish, xizmat) hajmi er maydoni xodimlar soni yalpi hosildorlik aholining soni kabi umumiy hajmini ifodalovchi yalpi miqdor ko'rsatkichlari kabi ish, faoliyat, xizmat sifatini ifodalovchi ko'rsatkichlar samaradorlik hosildorlik daromadlilik rentabellik mehnat unumdorligi ko'rsatkichlarning foydalanish doirasi bo'yicha tasniflanishi kabi turli sohaning faqat o'ziga tegishli bo'lgan ko'rsatkichlari foydalanish doirasi bo'yicha maxsus ko'rsatkichlari umumiy ko'rsatkichlari yalpi ichki mahsulot mehnat unumdorligi tannarx foyda rentabellik samaradorlik chorvaning mahsuldorligi xodimlarning ish soati savdoning muomala xarajatlari sutning yog'lilik darajasi kabi turli sohada qo'llaniladigan ko'rsatkichlar ko'rsatkichlarni ifodalanish shakli bo'yicha tasniflanishi ifodalanish shakli bo'yicha nisbiy ko'rsatkichlar mutloq ko'rsatkichlar natural …

5 / 17

g o'zgarishi foydaning o'zgarishi shu ko'rsatkichlarni to'liq tushunish uchun qo'llaniladigan ko'rsatkichlar murakkab iqtisodiy jarayonlarning u yoki bu jihatini ifoda etadigan ko'rsatkichlar mehnat unumdorligi asosiy vositalar rentabelligi aylanma mablag'lar rentabelligi asosiy xodimlar- ning mehnat unumdorligi qisman aylanma mablag'lar- ning o'zgarishi alohida bo'linma- larning mehnat unumdorligi malakasi 1-kunlik mehnat unumdorligi 1-choraklik mehnat unumdorligi 1-oylik mehnat unumdorligi va hakazo ko'rsatkichlarning shakllanish usuli bo'yicha tasniflash shakllanish usuli bo'yicha ko'rsatkichlar me'yoriy reja hisob tahliliy hisobot xarajatlar, xom-ashyo, materiallar, yoqilg'i kabi sarflarning ma'lum birlikka nisbatan me'yorda ifoda etishi xo'jalik yurituvchi sub'ekt faoliyati- ning rivojlanish rejasi ifoda etiladi buxgalteriya, statistik, tezkor hisob ma'lumotlar ida ifoda etilgan ko'rsatkichlar buxgalteriya, statistik, tezkor hisobotlar- da ifoda etilgan ko'rsatkich- lar xo'jalik faoliyatini boshqarish va boshqaruv qarorlarini qabul qilish maqsadida hisoblanib olinadigan ko'rsatkichlar

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyotning ko'zgusi"

moliyaviy va boshqaruv taxlili fanining metodi va unda qo’llaniladigan usullar tarmoqni tavsiflovchi umumiy iqtisodiy ko'rsatikchlarning tahlili iqtisodiyotning ko'zgusi - bu uni ifodalovchi ko'rsatkichlardir. bu ko'rsatkichlar iqtisodiyotda erishilgan yutuqdir, kamchiliklar, uning yaxshilanayotgani yoki yomonlashayotgani haqida to'liq ma'lumot beradi. ushbu ma'lumotlar asosida iqtisodiyot boshqariladi. uni yaxshilash yo'llari ishlab chiqiladi. ko'rinib turibdiki, ko'rsatkichlar iqtisodiy jarayonlarni baholashda, uni o'rganishda, ayniqsa, tahlil qilishda muhim ahamiyatga ega. iqtisodiy tahlilda qo'llaniladigan ko'rsatkichlarning tasniflash belgilari bo'yicha turlarga bo'linishi ko'rsatkichlar mazmuni bo'yicha ikki guruhga: miqdor va sifat ko'rsatkichlarga bo'linadi. miqdor ko'rsatkichlarig...

This file contains 17 pages in PPT format (1.0 MB). To download "iqtisodiyotning ko'zgusi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyotning ko'zgusi PPT 17 pages Free download Telegram