iqtisodiyotning tsiklligi

DOCX 14 pages 38.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.6 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: iqtisodiyotning tsiklligi. reja: 1. iqtisodiy rivojlanishdagi nomutanosibliklar va ularning namoyon bo'lish shakllari. 2. iqtisodiyotning tsikli rivojlanishi. iqtisodiy tsikl fazalari. tsiklik tebranishlar. 3. iqtisodiy inqirozning mazmuni, sabablari va turlari. pul-kredit sohasidagi inqiroz, valyuta inqirozi, birja inqirozi, ekologik inqiroz, tarmoqlar inqirozi, tarkibiy inqiroz, agrar inqiroz. 4. davriy, oraliq, nomuntazam inqirozlar. ortiqcha ishlab chiqarish va taqchil ishlab chiqarish inqirozlari. iqtisodiy sikl - iqtisodiyot rivojlanishining bir holatdan boshlanib,birin ketin bir necha fazalarni bosib o’tib,o’zining dastlabki holatiga qaytib kelguniga qadar o’tgan davr iqtisodiyotning siklli rivojlanishi – vaqti-vaqti bilan obyektiv qonunlarning o’zgartirib bo’lmaydigan ta’siri ostida takror ishlab chiqarish harakatida ayrim vaqtlarda,ayrim bo’g’inlarida uzilishlar paydo bo’lishi va bu uzilish iqtisodiyot nomutanosibliklarining keskin shaklda namoyon bo’lishidir. turg’unlik fazasi bu fazada ishlab chiqarish darajasining barqarorligi ta’minlansada,u inqiroz boshlanishidan oldingi darajaga nisbatan ancha past bo’ladi.narxlarning pasayishi to’xtab,ssuda foizlari pasayadi,tovar zaxiralari barqarorlashadi.ishsizlikning yuqori darajasi saqlanib qoladi.iqtisodiy faollik jonlanishi uchun sharoitlar vujudga kelishi nihoyasiga yetadi. jonlanish fazasi ishsizlik darajasi bir oz …

2 / 14

ki beradi.raqobat va foyda ketidan quvish oqibatida nomutanosibliklarining to’planib borishidan iborat zanjirli reaksiya tezlashadi.bu bilan yangi inqiroz muqarrar bo’lib qoladi iqtisodiy sikl nazariyalari.sikllarning asosiy turlari. eksternal nazariya – iqtisodiy sikllarni tashqi omillarning mavjudligi bilan tushuntiruvchi nazariyadir.tashqi omillarga iqtisodiy tizimdan tashqarida yotuvchi va iqtisodiy hodisalarning davriy takrorlanishini keltirib chiqaradigan omillar kiritiladi.bu tashqi omillar ichidan quyidagilarni jaratib ko’rsatishi mumkin: 1.urushlar,inqilobiy o’zgarishlar va boshqa siyosiy larzalar 2.oltin,uran,neft va boshqa qimmatli resurslar yirik konlarining ochilishi 3.yangi hududlarning ochilishi va bu bilan bog’liq ravishda aholi migratsiyasi,yer shari aholisi sonining o’zgarib turishi 4.ijtimoiy ishlab chiqarish tarkibini tubdan o’zgartirishga qodir bo’lgan texnologiya,tadqiqotlar va innovatsiyalardagi qudratli o’zgarishlar internal nazariya – iqtisodiy sikllarni iqtisodiy tizimning o’ziga xos ichki omillari ta’sirida vujudga kelishini asoslovchi nazariya. asosiy kapitalning jismoniy va ma’naviy jihatdan eskirib,xizmat muddati tugashi va uning yangilanishi shaxsiy iste’molning qisqarishi yoki kengayishi investitsiyalar,ya’ni ishlab chiqarishni kengaytirish,uni yangilash va yangi ish joylarini vujudga keltirishga yo’naltiriladigan mablag’lar hajmi ishlab chiqarish,talab va takliflar …

3 / 14

ladi pul oqimi (iste’mol xarajatlari summasi) pul miqdorining o’zgarishi natijasida o’zgaradi.pul miqdorining kamayishi iqtisodiy faoliyat faolligini pasaytiradi. nomonetar nazariya monetar va nomonetar yo’nalish o’rtasidagi farq uncha katta emas,biri ikkinchisini to’ldiradi.tarafdorlari texnologik o’zgarishlar,yangiliklar,ixtirolarning ahamiyatini alohida ta’kidlab,pul jamg’arishning ko’payib ketishidagi rolini ko’rsatishadi. har ikkala nazariya ham oxir-oqibat iqtisodiy faollikning kuchayishiga iste’mol emas,balki investitsiya sabab bo’ladi,degan fikrni ilgari surishadi yetarlicha iste’mol qilmaslik nazariyasi bu nazariyaning mohiyati ko’proq jamg’arib,samarali darajada iste’mol qilmaslik jamiyatni siklli rivojlanishining sababi qilib ko’rsatiladi: mablag’ni jamg’arish,boshqacha aytganda xazinaga aylantirish turg’unlikka olib kelishi mumkin,chunki bu mablag’ investitsiyalash uchun foydalanilmaydi pulni jamg’arish iste’mol tovarlariga talabning qisqarishiga olib keladi,chunki u iste’molga sarflanmaydi natijada investitsiyaga nisbatan pul shaklidagi jamg’arish hajmi o’sib borib,iste’mol tovarlariga talab kamayib boradi,taklif esa ortadi,narx pasayadi,iste’mol tovarlari bozoridagi qiyinchiliklar inqirozga olib keladi. psixologik nazariya psixologik nazariya tarafdorlari:j.keyns,u.mitchell,f.xayek va boshqalar.ularning fikricha,insondagi optimizm va pessimizm faoliyat aktivligiga obyektiv iqtisodiy omillar:foiz me’yori,pul oqimi,foyda va boshqalar ta’sir ko’rsatib,buning natijasida ishlab chiqarishning qisqarishi yoki kengayishi ro’y …

4 / 14

yada metallurgiya va boshqa yetakchi tarmoqlarda mashinali ishlab chiqarish hukmron mavqeni egallagan davrda kuzatiladi.1836-yildagi inqiroz dastlab angliyada boshlanib,keyin aqshga ham tarqaladi,1847-1848 yillarda aqsh va qator yevropa davlatlarida boshlangan inqiroz tub mohiyatiga ko’ra birinchi jahon sanoat inqirozi bo’lgan. kuznets sikli ko‘p hollarda ≪qurilish sikli≫ deb ham nomlanib, 20 yilgacha bo'lgan iqtisodiy tebranishlar bilan aniqlanadi. saymon kuznets o'zining ≪milliy daromad≫ (1946-yil.) nomli kitobida milliy daromad,iste’mol sarflari, ishlab chiqarish maqsadidagi uskunalar hamda bino va inshootlarga yalpi investitsiyalar ko'rsatkichlarida 20 yillik o'zaro bog'liq tebranishlar mavjud bo'lishini ko'rsatib bergan. 1955-yilda amerikalik iqtisodchining xizmatlarini tan olish ramzi sifatida sanoat siklini kuznets sikli deb nomlashga qaror qilinadi.kondratev sikli ≪uzoq to’lqinlar≫ sikli deb ham ataladi.sikllilikning bu nazariyasini ishlab chiqishga rus olimi n.d.kondratev katta hissa qo'shgan. uning tadqiqoti angliya, fransiya va aqshning 100-150 yil davomidagi rivojlanishini qamrab olgan. bunda u iqtisodiy o'sishning ko'p o’rinli tahlilini o'tkazib, ya’ni tovar narxlari kapital uchun foiz, nominal ish haqi, tashqi savdo aylanmasi kabi …

5 / 14

inqiroz atrof-muhitni eng avvalo inson sog’lig’ini yo’qotish,umrini qisqartirishga olib keladigan darajada vaziyatni vujudga kelishida ifodalanadi.u sanoatning shiddatli tarzda o’sishiga yo’l qo’ymaydi tarmoqlar inqirozi bu milliy xo’jalikning biron-bir tarmog’ini qamrab,ishlab chiqarishning tarkibiy o’zgarishi yoki normal xo’jalik aloqalarining buzilishi tufayli yuz beradi tarkibiy inqirozlar iqtisodiyotdagi inqirozlardan bir ko’rinishi yoki uning bir turi tarkibiy inqirozlardir.bu inqirozlarni ishlab chiqarishning ayrim sohalari bilan tarmoqlar rivojlanishi o’rtasidagi chuqur nomutanosibliklar keltirib chiqaradi agrar inqiroz qishloq xo’jaligidagi iqtisodiy inqirozlar agrar inqirozlar deb ataladi agrar inqiroz quyidagi shakllarda namoyon bo’ladi: 1.qishloq xo'jalik mahsulotlarining nisbiy ortiqcha ishlab chiqarilishi, uning sotilmay qolgan juda katta zaxiralarining to'planishi 2.narxlarning pasayishi,daromadlar va foydalarning kamayishi 3.fermerlarning ommaviy ravishda xonavayron bo’lishi,ular qarzlarining ortishi 4.qishloq aholisi o’rtasida ishsizlarning ko’payishi iqtisodiyotda muvozanatning buzilishini muntazam yoki aksincha tarzda yuz berishiga ko’ra davriy,oraliq,nomuntazam inqirozlarga ajratiladi. davriy inqirozlar ma’lum vaqt mobaynida takrorlanib turadi oraliq inqirozlar to’liq sikl bo’yicha yuz bermaydi.siklning biron-bir fazasida to’xtatiladi.ular nisbatan uncha chuqur bo’lmay,qisqa muddat davom etadi nomuntazam …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyotning tsiklligi"

mavzu: iqtisodiyotning tsiklligi. reja: 1. iqtisodiy rivojlanishdagi nomutanosibliklar va ularning namoyon bo'lish shakllari. 2. iqtisodiyotning tsikli rivojlanishi. iqtisodiy tsikl fazalari. tsiklik tebranishlar. 3. iqtisodiy inqirozning mazmuni, sabablari va turlari. pul-kredit sohasidagi inqiroz, valyuta inqirozi, birja inqirozi, ekologik inqiroz, tarmoqlar inqirozi, tarkibiy inqiroz, agrar inqiroz. 4. davriy, oraliq, nomuntazam inqirozlar. ortiqcha ishlab chiqarish va taqchil ishlab chiqarish inqirozlari. iqtisodiy sikl - iqtisodiyot rivojlanishining bir holatdan boshlanib,birin ketin bir necha fazalarni bosib o’tib,o’zining dastlabki holatiga qaytib kelguniga qadar o’tgan davr iqtisodiyotning siklli rivojlanishi – vaqti-vaqti bilan obyektiv qonunlarning o’zgartirib bo’lmaydigan ta’sir...

This file contains 14 pages in DOCX format (38.6 KB). To download "iqtisodiyotning tsiklligi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyotning tsiklligi DOCX 14 pages Free download Telegram