adabiyotning ma'naviyati va ahamiyati

DOC 10 pages 142.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 142.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

guruh sana mavzu: “adabiyotga e’tibor – ma’naviyatga, kelajakka e’tibor” “adabiyot – xalqning yuragi” o‘zbekiston prezidenti sh.m.mirziyoyev adabiyot adabiyot bo‘lgandan beri sharqda ham, gʻarbda ham ne-ne buyuk iste’dod sohiblari “adabiyot, san’at nadur? uning kimga keragi bor? san’atkor kim? u jamiyat oldida burchdormi? burchdor bo‘lsa, bu burch nimalardan iborat? burchdorlik bilan ijod erkinligi o‘zaro qanday chiqishadi?” kabi muammolarga ro‘para kelishgan. ko‘rinib turibdiki, bular ijodning hayot-mamot masalalari, ijodkor ularni loaqal o‘zi uchun hal qilmay turib, e’tiqod qilib olsa arziydigan estetik prinsiplarni aniqlamay turib samarali ijod qilolmaydi. lekin shunga qaramay, hanuz adabiyot va san’atning yetakchi xossalarini qamrab oladigan hamma davrlar uchun birday ma’qul bo‘ladigan universal ta’rif, mukammal javob topilgani yo‘q. buyuk san’atkorlarning javoblarida ham masalaning ayrim jihatlarigina, adabiyot va san’atning ayrim hislatlari, ayrim fazilatlarigina ifodalanadi. abdulhamid cho‘lponga murojaat qilaylik. yosh munaqqid “adabiyot nadur?” maqolasida, birinchi navbatda, adabiyotning ijtimoiy mohiyati to‘g‘risida fikr yuritadi. uning fikricha, adabiyot millatni taraqqiy ettirish vositasi, uning ma’naviyatini ta’minlaydigan omil. cho‘lpon …

2 / 10

nson ruhiyati bilan bog‘liq bo‘lgan hodisadir. u odamlarning shuurigagina emas, his-tuyg‘ulariga ham ta’sir etishi, ularni quvontirib yoxud mahzun ahvolga solib, shu orqali ijtimoiy burchini o‘tashi zarur. cho‘lpon bu fikrlarni o‘ziga xos obrazlarda bunday ifodalagan: “adabiyot chin ma’nosi ila o‘lgan, so‘ngan qaralgan, o‘chgan, majruh, yarador ko‘ngilga ruh bermak uchun, faqat vujudimizga emas, qonlarimizga qadar singishgan qora balchiqlarni tozalaydurgan, o‘tkir yurak kirlarini yuvadurg‘on toza ma’rifat suvi, xiralashgan oynalarimizni yorug‘ va ravshan qiladurgan, chang va tuproqlar to‘lgan ko‘zlarimizni artub tozalaydurg‘on buloq suvi bo‘lganlikdan bizga g‘oyat kerakdur”. qadim-qadimlardan beri ma’lumki, badiiy asar chinakam san’at darajasiga ko‘tarilmog‘i uchun unda g‘oyaviylik bilan badiiylik chambarchas birikib ketgan bo‘lmog‘i kerak. badiiyatsiz g‘oyaviylik adabiyotni muqarrar o‘limga mahkum etadigan rak kasaliga o‘xshaydi. adabiyot faqat badiiyati orqaligina, ya’ni teran hayotiy mazmunni, muhim hayot haqiqatini odamlarni hayajonlantiradigan, to‘lqinlantiradigan badiiy shakllarda ifodalaganidagina jamiyat ehtiyojini qondira oladigan qudrat kasb etadi. abdulhamid cho‘lpon aytganidek, “...ba’zi vaqtda falak bir odamni qayg‘uga solar, ul o‘zi turshunib, o‘ylab …

3 / 10

‘ngil holi, kayfiyati. uning qarorgohi, albatta, ezgulik va yovuzlik bir-biriga qilich solayotgan maydonda emas, adabiyot ulardan balandda bo‘lishi ham mumkin, biroq, muhimi, adabiyot ezgulikning g‘olib chiqishiga hayrixohdir. shunga ko‘ra adabiyot alohida-alohida inson ruhini o‘zida jamlagan bashariyatning azim ruhlar ummoni to‘lqinlaridan esgan shabada, odamzod mohiyati jo bo‘lgan olamdan, g‘ayb olamidan o‘ziga xos xabar. adabiyot o‘tmish, bugun va kelajakni bog‘lovchi shunday bir ko‘prikki, hech bir boshqa vosita uning qadar ishonchli bo‘lolmaydi, uningchalik insonga yaqin kelolmaydi. ha, adabiyot moziyga tayanadi, hozirning havosidan simirib, kelajakka ko‘z tashlaydi, kezi kelganda uni bashorat etadi. yana ham muhimi, adabiyot mening “men”ligimini, sening “sen”ligingni, uning “u”ligini o‘zimizga ko‘rsatuvchi oyna, inson deb atalmish mamlakat chegaralarini chizib berishga da’vo etuvchi eng kuchli qudrat! eng qudratli kuch! chunki adabiyot inson o‘zagi bo‘lmish ruhning ovozi. uning ezgulikning muzaffar bo‘lishiga xayrixohligi ham shundan... inson esa ana shu o‘zakdan – ruhdan boxabar bo‘lishga, shu yanglig‘ o‘zining ruhga aloqadorligini his qilib yashashga ehtiyojmand. agar ushbu …

4 / 10

ehtiyoj odamning insonlik tarafiga oid. usiz inson hayvonga monand bo‘ladi. usiz biz faqat jism amriga bo‘ysunib, uning xohishlarini bajo keltiribgina yashayotgan bo‘lamiz. demak, hayvonga monand emas, baayni hayvon bo‘lamiz. unda yana o‘sha qadim muammo – hayot uchun ayovsiz jang boshlanadi, kuchli ojizni yeydi, ojiz o‘zidan-da ojizni qidiradi... albatta, bir qarashda bunaqa emasdek, chunki hammasiga tamaddunning yaltiroq liboslari kiydirilgan. mohiyat esa shu liboslar ichra qolib, ko‘zdan yo‘qolgandek. lekin u mavjud – u o‘sha-o‘sha! demak, odamzod shu holiga kelgungacha bosib o‘tgani milionlab yillar, achchiq tajribalar, qurbonlar bekor ketgandek. u aylanib-aylanib, yana ilk qo‘zg‘algan joyiga – nolga kelib qolgandek. biroq endigisi avvalgisidan farq qiladi: qadim ajdodlarimizning qo‘llari bo‘m-bo‘sh edi, endi-chi? endi insonning qo‘lida yadroviy qurol. lekin joyi – holi nolning ustida. mana, adabiyot yana nima uchun kerak? adabiyot ana shu qurolning hech qachon otilmasligini ta’minlovchi holni ko‘ngilda parvarish aylashga qodir eng ta’sirli kuch! binobarin, xoh u yozuv shaklida bo‘lsin, xoh tasvir, xoh jamiyatning …

5 / 10

hun faqat vujudimizga emas, qonlarimizga qarab singishgan qora balchiqlarni tozalaydirg‘on, o‘tkir yurak kirlarini yuvadurg‘on toza ma’rifat suvi, xiralagan oynalarimizni yorug‘ va ravshan qiladirg‘on buloq suvi bo‘lg‘onlig‘idan bizga g‘oyat kerakdir. xalqimiz adabiyotni muqaddas va ulug‘ bir dargoh deb biladi. biz shoir deganda, avvalo, alisher navoiydek benazir zotlarni, yozuvchi deganda, abdulla qodiriy, oybek singari o‘z xalqi uchun nafaqat noyob iste’dodi, ayni paytda butun hayotini bag‘ishlagan buyuk va moʻtabar insonlarni tasavvur etamiz. ana shunday bahoning o‘zi el-yurtimiz hayotida bu soha namoyandalariga, ularning haqqoniy so‘zi, chuqur ma’noli asarlariga ishonch, hurmat-e’tibor va ehtirom azaldan yuksak darajaga ko‘tarilganini yaqqol ko‘rsatib turibdi. shoir va adiblar doimo jamiyatning oldingi saflarida yuradigan, hayotni kuzatib, odamlarning yuragida, dunyoqarashida bo‘layotgan o‘zgarishlarni hammadan avval sezib, ularni ta’sirchan obrazlar, yorqin badiiy bo‘yoqlar orqali mahorat bilan yoritib bera oladigan, el-yurt uchun kuyinib yashaydigan fidoyi insonlardir. hech shubhasiz, ziyolilarning ilg‘or qismi bo‘lmish badiiy adabiyot vakillarining xalqimiz qalbini, uning oliy maqsadlari, bugungi hayoti, taqdiri va kelajagini …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyotning ma'naviyati va ahamiyati"

guruh sana mavzu: “adabiyotga e’tibor – ma’naviyatga, kelajakka e’tibor” “adabiyot – xalqning yuragi” o‘zbekiston prezidenti sh.m.mirziyoyev adabiyot adabiyot bo‘lgandan beri sharqda ham, gʻarbda ham ne-ne buyuk iste’dod sohiblari “adabiyot, san’at nadur? uning kimga keragi bor? san’atkor kim? u jamiyat oldida burchdormi? burchdor bo‘lsa, bu burch nimalardan iborat? burchdorlik bilan ijod erkinligi o‘zaro qanday chiqishadi?” kabi muammolarga ro‘para kelishgan. ko‘rinib turibdiki, bular ijodning hayot-mamot masalalari, ijodkor ularni loaqal o‘zi uchun hal qilmay turib, e’tiqod qilib olsa arziydigan estetik prinsiplarni aniqlamay turib samarali ijod qilolmaydi. lekin shunga qaramay, hanuz adabiyot va san’atning yetakchi xossalarini qamrab oladigan hamma davrlar uchun birday ma’qul bo‘ladigan...

This file contains 10 pages in DOC format (142.5 KB). To download "adabiyotning ma'naviyati va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyotning ma'naviyati va aha… DOC 10 pages Free download Telegram