kompyuter grafikasida geometrik transformatsiya

DOCX 10 pages 36.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.0 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi university of business and science mustaqil ish mavzu: kompyuter grafikasida geometrik transformatsiya o'quvchi: qutumov qodamboy azat o'g'li, 1-kurs 24.03-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. vektor va raster grafikalar 2. geometrik transformatsiyalar turlari 3. matritsali transformatsiya 4. xulosa 1. vektor va raster grafikalar vektor va raster grafikalar kompyuter grafikasi sohasida ikki asosiy turdagi grafikalar formatlarini tashkil qiladi. ushbu formatlar o'zlarining tuzilishi, ishlatish usullari va qo'llanish sohalari bo'yicha bir-biridan farq qiladi. quyida ushbu ikki grafik turi haqida batafsil ma'lumot keltirilgan. vektor grafikalar matematik formulalar asosida ishlaydi. ular nuqtalar, chiziqlar va egri chiziqlar yordamida tasvirlarni hosil qiladi. vektor grafikalarining asosiy xossasi, ular o'lchamini o'zgartirganida aniqligini yo'qotmaydi. chunki ular matematik formulalar orqali tasvirlangan bo'lib, ularni kattalashtirish yoki kichiklashtirish natijasida piksel ko'rinishida bo'lmaydi. vektor grafiklarining keng tarqalgan formatlari orasida svg (scalable vector graphics), ai (adobe illustrator), va eps (encapsulated postscript) kabilar mavjud. vektor grafikalar ko'p hollarda logotiplar, ikonalar, …

2 / 10

q ko'rinishga keladi. raster grafikalar ko'p hollarda fotosuratlar, raqamli rasm san'ati va to'liq rang palitraga ega tasvirlarda ishlatiladi. raster grafikalarni tahrirlashda adobe photoshop, gimp va affinity photo kabi dasturlar keng qo'llaniladi. keling, endi biroz raqamlar haqida: 1. vektor formatidagi svg fayllari odatda juda kichik o'lchamda bo'ladi – bu ularni veb-sahifalarda ishlatishda tez yuklanishni ta'minlaydi. masalan, oddiy bir ikonaning svg formati atigi bir necha kilobayt bo'lishi mumkin. 2. raster grafikalar, masalan, 1920 x 1080 piksel o'lchamdagi tasvir jpeg formatida o'rtacha 300-500 kilobayt hajmga ega bo'lishi mumkin. agar tasvir ko'proq detalli bo'lsa va minimal siqilish qo'llanilsa, bu hajm megabaytni ham tashkil qilishi mumkin. 3. adobe photoshop dasturi dunyodagi eng ko'p ishlatiladigan raster tahrirlash dasturi hisoblanadi va dunyo bo'ylab millionlab foydalanuvchilarga ega. adobe illustrator esa eng keng tarqalgan vektor grafikalar dasturi hisoblanadi. 4. vektor grafikalar bilan ishlash matematik formulalar va bezier chiziqlarni o'z ichiga olgani uchun, u dizaynerlar orasida o'ziga xos murakkablikka ega, …

3 / 10

$biror shaklni yoki ob'ektni ma'lum masofaga biror yo'nalishda ko'chirish demakdir. ko'chirishda obyektning shakli va o'lchamlari o'zgarmaydi, faqat uning koordinatlari o'zgaradi. ko’chirishni ifodalash uchun $t(x, y) = (x + a, y + b)$ kabi formuladan foydalaniladi, bu yerda $(a, b)$ — ko’chirish masofalari. 2. **rotatsiya (aylantirish):** aylantirish biror nuqtani atrofida obyektni muayyan burchakka aylantirishdir. bu nuqta ko'pincha aylantirish markazi bo'lib, odatda koordinat sistemasining boshlang'ich nuqtasi bo'ladi, ya’ni $(0, 0)$. obyektning o'lchami saqlanib qoladi, lekin uning koordinatalari o'zgaradi. aylantirishni matritsa orqali amalga oshirish mumkin: \[ r(\theta) = \begin{bmatrix} \cos(\theta) & -\sin(\theta) \\ \sin(\theta) & \cos(\theta) \end{bmatrix} \] bu yerda $\theta$ aylantirish burchagi. 3. **masshtablash (o'lchamni o'zgartirish):** bu transformatsiya obyektning o'lchamlarini biror koeffitsientga ko'paytirish yoki bo'lib beradi. bu ishlatilganda shaklning o'lchamlari koeffitsientlar (masalan, x o'qi bo'yicha $s_x$ va y o’qi bo'yicha $s_y$) yordamida o'zgaradi. masshtablashni ifodalash uchun quyidagi matritsadan foydalaniladi: \[ s(s_x, s_y) = \begin{bmatrix} s_x & 0 \\ 0 & s_y \end{bmatrix} …$

4 / 10

atga ega. ular bir nechta transformatsiyalar ketma-ket qo'llanib murakkab o'zgarishlarni aynan ko'rsatishga imkon beradi. ham tasvirni qayta ishlov berishda, ham 3d modellarda geometrik transformatsiyalar ishlatiladi. har bir transformatsiya turli matritsa orqali ifodalanishi sababli, ularning kompyuter grafikasida qo'llanishi osonlashadi. odatda kompilyatsiyada bir nechta matritsani bir-biriga ko'paytirib, ko'p transformatsiyani ketma-ket amalga oshirish mumkin. bu, ob’ektlarni manipulyatsiya qilishda yanada qo’shimcha qulayliklar taqdim etadi. umuman olganda, geometrik transformatsiyalar geometriya va grafikada ko'p maqsad uchun ishlatiladi va ular o'rganilishi muhim bo'lgan mavzudir. 3. matritsali transformatsiya matrisa transformatsiyasi matematikada va kompyuter fanlarida, xususan, hisob-kitob va geometriya sohalarida keng qo'llaniladigan mavzulardan biridir. matritsalar - o'lchovli sonlar to'plami, bu sonlar matn yoki boshqa o'lchovlarni ifodalashda foydalaniladi. ular, asosan, ikki o'lchovli massiv sifatida qaraladi, bunda sonlar qator va ustunlar bo'ylab joylashtirilgan. 1. **matritsa tushunchasi**: kengaytirilgan matritsalar sistemindagi asosiy komponent bo'lib, ularning har biri qator va ustunlardan iborat. agar matritsa `m` qatorli va `n` ustunli bo'lsa, uni `m x n` …

5 / 10

ar bir-biridan ayiriladi. - **ko'paytirish**: agar `a` matritsa `m x n` va `b` matritsa `n x p` bo'lsa, u holda `a` va `b` ni ko'paytirish natijasi bo'lib `m x p` o'lchamdagi yangi matritsa hosil bo'ladi. 4. **matritsani teskari qilish**: - kvadrat matritsa uchun (ular teng o'lchovlarga ega bo'lsa), teskari matritsa (agar mavjud bo'lsa) hisoblanishi mumkin. `a` matritsa teskari, faqat `a * a^(-1) = i` bo'lsa, ya’ni `i` - birlik matritsa bo'lsa mavjud. 5. **determinant**: kvadrat matritsaga nom berilgan son bo'lib, bu matritsa teskari bo'lishi mumkinmi yoki yo'qmi belgilaydi. determinant `0` bo'lsa, matritsa teskari emas. 6. **amaliy qurilish**: - **grafika**: kompyuter grafikasida matritsalar ko'pincha 2d va 3d tasvirlar bilan ishlashda, masalan, aylanma, surat olish va chizish uchun. - **muhandislik va ilg'or ilmiy hisob-kitob**: matritsalar fizikaviy va mexanik tizimlarni modellashtirishda, shuningdek, statistikada va iqtisodiy matematikada keng qo'llaniladi. - **ma'lumotni kodlash va dizayn**: kodlash nazariyasi va signalni qayta ishlashda. 7. **matritsalar tarixi**: - …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter grafikasida geometrik transformatsiya"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi university of business and science mustaqil ish mavzu: kompyuter grafikasida geometrik transformatsiya o'quvchi: qutumov qodamboy azat o'g'li, 1-kurs 24.03-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. vektor va raster grafikalar 2. geometrik transformatsiyalar turlari 3. matritsali transformatsiya 4. xulosa 1. vektor va raster grafikalar vektor va raster grafikalar kompyuter grafikasi sohasida ikki asosiy turdagi grafikalar formatlarini tashkil qiladi. ushbu formatlar o'zlarining tuzilishi, ishlatish usullari va qo'llanish sohalari bo'yicha bir-biridan farq qiladi. quyida ushbu ikki grafik turi haqida batafsil ma'lumot keltirilgan. vektor grafikalar matematik formulalar asosida ishlaydi. ular nuqtalar, chiziqlar va egri chiziqlar yor...

This file contains 10 pages in DOCX format (36.0 KB). To download "kompyuter grafikasida geometrik transformatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter grafikasida geometrik… DOCX 10 pages Free download Telegram