qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash asboblari

PDF 44 pages 648.2 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 648.2 KB

File type PDF

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

mavzu: qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash asboblari. reja kirish.....................................................................................................................3 i bob. temperaturani o‘lchashning asosiy usullari 1.1 temperaturani o‘lchashning fizik prinsiplari..................................................6 1.2 qarshilik termometrlari va ularning afzalliklari............................................10 ii bob. qarshilik termometrlarining turlari 2.1 metall asosidagi qarshilik termometrlari.......................................................15 2.2 yarim o‘tkazgichli qarshilik termometrlari...................................................22 2.3 ularning qo‘llanilish sohalari........................................................................25 iii bob. qarshilik termometrlarining aniqligiga ta'sir qiluvchi omillar 3.1 o‘lchash qurilmalarining kalibrlash usullari..................................................28 3.2 qarshilik termometrlari asosida ishlaydigan zamonaviy temperaturani o‘lchash asboblari.................................................................................................34 3.3 qarshilik termometrlarini ishlatishning afzalliklari va kamchiliklari............40 xulosa..................................................................................................................43 foydalanilgan adabiyotlar.................................................................................................................44 o’zg varaq hujjat imzo sana varaq 2 kirish: inson hayotida haroratni aniqlash va boshqarish ko‘plab sohalarda, jumladan, sanoat, ilm-fan, tibbiyot va kundalik hayotda muhim ahamiyat kasb etadi. haroratni aniq va ishonchli o‘lchash qurilmalari sifatida qarshilik termometrlari keng qo‘llanilmoqda. ushbu qurilmalar turli muhitlarda haroratni aniqlashda yuqori aniqligi, chidamliligi va barqarorligi bilan ajralib turadi. qarshilik termometrlari asosan materiallarning elektr qars

2 / 44

hiligi haroratga bog‘liq ravishda o‘zgarishi prinsipiga asoslangan bo‘lib, ular ilmiy tadqiqotlardan tortib sanoat jarayonlarini avtomatlashtirishgacha keng qo‘llaniladi. ayniqsa, platina kabi yuqori aniqlik va barqarorlikka ega materiallardan tayyorlangan termometrlar xalqaro standart sifatida qabul qilingan. mazkur kurs ishida qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash qurilmalari haqida batafsil ma’lumot beriladi. ishning asosiy maqsadi ushbu qurilmalar tuzilishi, ishlash prinsipi va amaliy qo‘llanilishini o‘rganishdan iborat. shu bilan birga, ularning afzalliklari, kamchiliklari va aniqlikni oshirish usullari tahlil qilinadi. kurs ishi davomida qarshilik termometrlarining zamonaviy texnologiyalardagi ahamiyati, ularning rivojlanish istiqbollari va sanoatda qo‘llanilishining dolzarbligi asoslab beriladi. bu esa nafaqat mavzuni to‘liq ochib berishga, balki uni amaliyotda qo‘llash imkoniyatlarini o‘rganishga yordam beradi. mavzuning dolzarbligi haroratni aniqlash va nazorat qilish zamonaviy texnologiyalarning ajralmas qismi bo‘lib, sanoat jarayonlari, ilmiy tadqiqotlar, energetika, transport va tibbiyot kabi ko‘plab sohalarda muhim ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, yuqori aniqlik va barqarorlik talab qilinadigan muhitlarda aniq haroratni o‘lchash qurilmalari zarurdir. shu jihatdan qarshilik termometrlari sanoat va ilmiy …

3 / 44

ati tizimlarini yaratish dolzarb vazifalardan biri bo‘lib, qarshilik termometrlari bu borada muhim vosita hisoblanadi. ularning tuzilishi va ishlash prinsipi asosida ishlab chiqilgan zamonaviy raqamli qurilmalar innovatsion yechimlar uchun katta imkoniyatlar yaratmoqda. shuning uchun qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash asboblari mavzusi nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham dolzarb bo‘lib, ularni o‘rganish va rivojlantirish yangi texnologiyalarni takomillashtirish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. kurs ishining maqsadi va vazifalari kurs ishining asosiy maqsadi — qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash asboblarining tuzilishi, ishlash prinsipi, afzalliklari va qo‘llanilish sohalarini o‘rganishdir. shuningdek, ularning zamonaviy sanoat va ilmiy faoliyatdagi ahamiyatini aniqlash va rivojlantirish istiqbollarini tahlil qilishdan iborat. vazifalar: qarshilik termometrlari haqida umumiy ma’lumotlar yig‘ish va ularning ishlash prinsipini o‘rganish. qarshilik termometrlari tuzilishini, asosiy komponentlarini va ular ishlatiladigan materiallarning xususiyatlarini tahlil qilish. o’zg varaq hujjat imzo sana varaq 4 harorat o‘lchashda qarshilik termometrlarining boshqa o‘lchash asboblariga nisbatan afzalliklarini aniqlash. qarshilik termometrlarining turlari (metall va yarimo‘tkazgich asosidagi) va ularning ishlash sharoitlariga …

4 / 44

miyatini ochib beradi. o’zg varaq hujjat imzo sana varaq 5 i bob. temperaturani o‘lchashning asosiy usullari 1.1 temperaturani o‘lchashning fizik prinsiplari temperaturani o‘lchash fizik xossalarning haroratga bog‘liq ravishda o‘zgarishiga asoslanadi. bu prinsiplarga ko‘ra, haroratni o‘lchash uchun tanlangan usul o‘lchanadigan muhit, aniqlik darajasi va texnologik talablarni hisobga oladi. quyida temperaturani o‘lchashning asosiy fizik prinsiplari keltirilgan: termal kengayish prinsipi: jismlarning hajmi yoki uzunligi harorat o‘zgarishiga qarab o‘zgaradi. ushbu prinsip quyidagi qurilmalarda qo‘llaniladi:  bimetallik termometrlar: turli kengayish koeffitsientlariga ega ikki metall birikmasining harorat o‘zgarishi natijasida egilishi.  suyuqlik termometrlar: suyuqlik hajmining haroratga bog‘liq ravishda kengayishi (masalan, simob yoki spirt termometrlari). elektr qarshilikning haroratga bog‘liqligi: metallar va yarim o‘tkazgichlarning elektr qarshiligi haroratning o‘zgarishi bilan o‘zgaradi. ushbu prinsip qarshilik termometrlari va termistorlarda qo‘llaniladi:  qarshilik termometrlari: masalan, platina qarshilik termometrlarida elektr qarshilik haroratga nisbatan aniq qonuniyat asosida o‘zgaradi. termoelektr kuch prinsipi: ikki xil metalldan iborat termojuftlarning bir uchida harorat o‘zgarishi natijasida elektromotor kuch hosil …

5 / 44

gazli termometrlar: haroratning gaz bosimiga ta’siri asosida ishlaydi. fazoviy o‘tish prinsipi: suyuqliklarning qaynash va muzlash haroratlari muayyan bosim sharoitida o‘zgarmaydi. ushbu prinsiplardan foydalaniladi:  bug‘ termometrlari: suyuqlikning qaynash nuqtasiga asoslanadi.  qattiq-suyuqlik muvozanati: moddalarning eritilish harorati bo‘yicha aniqlash. elektromagnit xossalar prinsipi: haroratning elektromagnit xususiyatlarga (masalan, yorug‘lik yutilishi yoki tarqalishi) ta’siri asosida o‘lchash:  optik pirotermometrlar: yorug‘lik intensivligi yoki to‘lqin uzunligining o‘zgarishiga asoslanadi. yarim o‘tkazgichlarning sezgirligi prinsipi: yarim o‘tkazgich materiallarining qarshiligi yoki elektr yurituvchi xususiyatlari harorat o‘zgarishiga sezgir. bu termistorlarda keng qo‘llaniladi. ushbu fizik prinsiplardan foydalanish turli sharoitlarda temperaturani o‘lchash uchun zarur bo‘lgan usul va vositani tanlashga imkon beradi. har bir prinsipning o‘ziga xos afzalliklari va qo‘llanilish sohalari mavjud. haroratni o‘lchash har xil fizikaviy prinsiplarga asoslangan usullar yordamida amalga oshiriladi. har bir usul o‘ziga xos afzallik va cheklovlarga ega bo‘lib, ular turli sharoitlarda qo‘llaniladi. o’zg varaq hujjat imzo sana varaq 7 quyida haroratni o‘lchashning asosiy usullari keltirilgan: mexanik usullar: mexanik usullar …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash asboblari"

mavzu: qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash asboblari. reja kirish.....................................................................................................................3 i bob. temperaturani o‘lchashning asosiy usullari 1.1 temperaturani o‘lchashning fizik prinsiplari..................................................6 1.2 qarshilik termometrlari va ularning afzalliklari............................................10 ii bob. qarshilik termometrlarining turlari 2.1 metall asosidagi qarshilik termometrlari.......................................................15 2.2 yarim o‘tkazgichli qarshilik termometrlari...................................................22 2.3 ularning qo‘llanilish sohalari.......................................................................

This file contains 44 pages in PDF format (648.2 KB). To download "qarshilik termometrlari asosida temperaturani o‘lchash asboblari", click the Telegram button on the left.

Tags: qarshilik termometrlari asosida… PDF 44 pages Free download Telegram