ҳиндистон динлари - ведизм, брахманлик, ҳиндуийлик, жайнизм ва сикхийлик

DOC 101.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1451622009_62814.doc ҳиндистон динлари - ведизм, брахманлик, ҳиндуийлик, жайнизм ва сикхийлик режа: 1. ҳиндистонда веда манбаларининг пайдо бўлиши ва ривожланиши. 2. брахманлик (брахманизм): таълимоти ва тарихи. 3. ҳиндуийликнинг пайдо бўлиши. 4. жайнизм ва сикхийлик динларининг вужудга келиши тарихи ва тадрижий босқичлари. ҳиндистонда веда манбаларининг пайдо бўлиши ва ривожланиши ведалар (ведизм). милоддан аввалги иккинчи минг йилликлар ўрталарида ҳиндистонга, панжоб ҳудудига ғарбдан ҳиндиқуш довони орқали орий жангари халқлар бостириб келганлар. улар эронга кўчиб келган қўшни қабила тилларига яқин ҳинд-европа тилларида сўзлашар эдилар. улар ҳарбий ишларда, шеъриятда уста бўлиб, ўзлари билан муқаддас ёзувлари-ведалар (санскрит-муқаддас билим)ни олиб келганлар. ҳинд адабиёти бой бўлиб, унинг анчагина қисми йўқолиб кетган. унинг бошланиши ведалардир. ведалар таркибига турли даврларда ёзилган бир неча китоблар кириб, уларда ибодат, маросимлар, фалсафий таълимотлар, тарихий воқеалар баён этилган. ведалар тўрт йирик тўпламдан иборат: 1. ригведа (“мадҳиялар ведаси”); 2. самаведа (“қўшиқлар ведаси”); 3. яжурведа (“қурбонликлар ведаси”); 4. атхарваведа (“афсун ва жодулар ведаси”); ригведа. ригведа худоларга айтилган …

ида ўқилади. тўплам икки қисмдан иборат: биринчи қисм ҳажми агни, индра, сама худоларига, иккинчи қисм сомага қурбонлик келтириш маросимида айтиладиган қўшиқлардан иборат. самоведанинг мақсади диний маросимларда айтиладиган қўшиқларни ўргатишдан иборат. ҳиндистонда ҳозирда ҳам ведаларни куйга солиб куйловчилар-самовединалар сақланиб, уларнинг мактаблари мавжуд. яжурведа. яжурведа шраута (қурбонлик маросими) билан боғлиқ бўлиб, унинг асосий қисмини қурбонлик усуллари – яжус ташкил этади. бу маросимларда тўлин ойли тунда, янги ой чиққан пайти агни учун қурбонликлар ўтказилган. веданинг бу мактаблари қора ва оқ яжурведага бўлинган. қора яжурведанинг турли мактабларга хос бўлган катхоха, капиштхала-катха, майтрайани, тайттирия каби таҳрирлари мавжуд. оқ яжурведанинг важасанейи номли биргина таҳрири бор. яжурведанинг таркиби уч асосий босқични ташкил этади. i.маросим. ii. яжус ва мантралар. iii. брахмана шарҳлари. атхарваведа. у мил.ав. 1-минг йилликлар бошларига бориб тақаладиган қадимий ҳинд афсунларини ўзида акс эттирган. қадимий ҳинд жамиятида мавжуд бўлган барча тарафларни, нуқсон ва камчиликларни ўзида акс эттирган. атхарававеда афсонавий руҳоний атхарвана (“олов руҳонийси”) номи билан боғлиқ …

фаси ҳақида мадҳиялар баён этилган. осмон худолари. дяус, варна, индра каби худолар осмонларни бошқариб турувчиларга кирганлар. кейинчалик варуна сув ва денгизлар худосига айланиб кетган. қуёш худолари. ригведада қуёш энергиясининг турлича намоён бўлишидан беш худо юзага келганлиги ҳақида сўз юритилади. митра (дўст) – қадимий худодир. суря – қуёшнинг ёрқинроқ намоён бўлган кўринишидир. савитри -қуёшнинг қувват берувчи кучида намоён бўлади. пушан мурувватли бўлиб, қуёшнинг маҳсулдорлик фаолиятини ўзида намоён қилади. вишну худолар орасида абадий бўлиб, ҳозир ҳиндистонда улуғланади. яна ашвина ва ситвар номи билан аталувчи икки тонг худоси қўшилади. индра осмон подшоси ва орийларнинг миллий худосидир. ёмғир худоси панжания, шамол худоси вайюлар ведаларда аниқ тасвирланмаган. улар индра билан жамланган ҳолда тасвирланади. рунада одамлар қўрқиб унга бағишлаб мадҳия, дуолар ўқиганлар. у ригведада шива (ёқимли) номи билан зикр этилади. шива вишну билан кейинчалик ҳиндистонда унутилган худолар туркумини эгаллади. ер худолари. агни – олов худоси, у ҳақидаги афсоналар ҳиндистондан ташқарида вужудга келган. у одамларнинг қурбонликларини худоларга …

оҳий тилни ўзгартириб бўлмаслиги, санскритнинг муқаддас тилга айланиб қолиши браҳманликнинг келиб чиқишига сабаб бўлган. орийлар кўчманчиликдан ўтроқ ҳётга ўтиб давлатдаги ҳукмрон синфга айланиб, маданияти, ҳаёт тарзи бошқача бўлган турли халқлар билан учрашиб, бошқа табиий шароитга дуч келдилар. уларнинг эски динлари – ведизм тараққий этди. бу тараққиёт динни фалсафий жиҳатдан чуқурлаштириш, руҳонийлар табақасини, мавқеини кўтариш, ибодат ва маросимларини мураккаблаштириш ҳисобига бўлди. кейин ўзгартириш тақиқланган диний ақида вужудга келди. браҳманликда кўпроқ руҳонийлар табақасининг манфаатлари ҳимоя қилинган. брахманликнинг асосий элементлари брахманлар ва ведаларга тегишли сутралардир. сутралар санъатнинг алоҳида кўриниши бўлиб, санскрит тилида ёзилган. унда маълум табақага юқори ўрин берилган. брахманлар ўзларининг келиб чиқишини етти руҳоний оиланинг бошлиқлари бўлган кишидан деб ҳисоблайдилар. орийлар ҳиндистонда ҳарбий юришларини давом эттириб, борган сари камроқ қаршиликка дуч келардилар. улардан кшатрий (жангчилар) табақаси эътиборидан четга чиқиб, диний – руҳий жиҳатдан таъсири кучлироқ бўлган табақа – брахманларнинг нуфузи ошиб борди. улар диний, ҳуқуқ, урф-одат каби соҳаларидан ҳам хабардор эдилар. браҳманларнинг …

ши лозим. учинчи босқич “ванапрастҳа” (ўрмон зоҳиди) даври бўлиб, унда оиласи ёки ёлғиз ҳолда ўрмонга кетиши керак. брахман у ерда “ўз нафсини жиловлаб” илдизлар, меваларни еб, диний амалларни “жон-жаҳди” билан бажариши лозим. бу даврда бир қатор машаққатларни ўз бошидан кечиради. тўртинчи босқичда таркидунёчилик ёки диний қашшоқлик – “санияси” даврини бошдан кечиради. унинг мақсади “олий браҳмага етишиш, у билан қўшилиб кетиш, бу дунё ва ўлгандан кейинги абадий бахтга эришиш”га интилади. у таркидунёчилик босқичида фақат садақадан тушган нарсалар ҳисобига кунига бир марта овқатланиб кун кечиради. ҳиндуийликнинг пайдо бўлиши ҳиндуийлик (индуизм) мураккаб дин бўлиб, у ижтимоий ташкилот, турли динлар қоришмасидир. у кастачилик асосига қурилган. брахманлик билан буддавийлик ўртасида каста таълимоти бўйича курашни ифодаловчи ҳиндуийлик дини шаклланди. бу динга ҳиндистон аҳолисининг 83% эътиқод қилиб, унинг асосий шарти ҳиндистондаги каста тизимини қабул қилишдир. ҳиндуийликда беш қоида ва ақида тан олинган. 1. ведаларнинг муқаддаслиги; 2. гуру (пир, устоз) нинг тан олиниши; 3. муқаддас жойларга зиёратга бориш; …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ҳиндистон динлари - ведизм, брахманлик, ҳиндуийлик, жайнизм ва сикхийлик"

1451622009_62814.doc ҳиндистон динлари - ведизм, брахманлик, ҳиндуийлик, жайнизм ва сикхийлик режа: 1. ҳиндистонда веда манбаларининг пайдо бўлиши ва ривожланиши. 2. брахманлик (брахманизм): таълимоти ва тарихи. 3. ҳиндуийликнинг пайдо бўлиши. 4. жайнизм ва сикхийлик динларининг вужудга келиши тарихи ва тадрижий босқичлари. ҳиндистонда веда манбаларининг пайдо бўлиши ва ривожланиши ведалар (ведизм). милоддан аввалги иккинчи минг йилликлар ўрталарида ҳиндистонга, панжоб ҳудудига ғарбдан ҳиндиқуш довони орқали орий жангари халқлар бостириб келганлар. улар эронга кўчиб келган қўшни қабила тилларига яқин ҳинд-европа тилларида сўзлашар эдилар. улар ҳарбий ишларда, шеъриятда уста бўлиб, ўзлари билан муқаддас ёзувлари-ведалар (санскрит-муқаддас билим)ни олиб келганлар. ҳинд адабиёти бой бўлиб, ун...

DOC format, 101.5 KB. To download "ҳиндистон динлари - ведизм, брахманлик, ҳиндуийлик, жайнизм ва сикхийлик", click the Telegram button on the left.

Tags: ҳиндистон динлари - ведизм, бра… DOC Free download Telegram