маънавият тушунчаси, унинг келиб чикиши

DOC 110.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1411285711_59126.doc маънавият тушунчаси, унинг келиб чикиши режа: 1. маънавият асослари курси, предмети уни укитишнинг максад ва вазифалари хамда методологик базаси. 2. маънавиятнинг таркибий асослари: ахлокий, бадиий, диний ва миллий кадриятлар- маънавиятнинг энг кадимий, таркибий кисмлари. 3. узбек халки миллий маънавияти- умумжахон халклари маънавий маданиятнинг ажралмас кисми. маънавият асослари курси, предмети уни укитишнинг максад ва вазифалари хамда методологик базаси бугунги кунда маънавият масаласи ижтимоий хаётимизнинг асосий масалаларидан бирига айланиб колди. истиклол туфайли маънавий хаётимизда туб узгаришлар содир булмокда. истиклолнинг дастлабки кунлариданок мамлакатимизда бу сохага улкан ва узлуксиз эътибор каратиб келинмокда. халкимизнинг миллий онги, миллий іурури усиб, маънавий асосини янада мустахкамлашга пойдевор яратаяпти. узбекистон президенти ислом каримовнинг хар бир нутки ва маърузалари, макола ва чикишларида юксак маънавият келажак пойдевори эканлиги кайта-кайта таъкидланмокда. унинг асарларида маънавият узига хос йулдан бораётган республикамиз тараккиётининг устивор тамойилларидан бири сифатида асослаб берилган маърифат ва маънавиятнинг ривожланиш негизлари, кудрати ва ахамияти, маънавий камолот йуллари курсатилган бу сохадаги вазифа …
2
о» феълидан олинган: рух, акл, онг, идрок, рухий холат, ички кайфият, дадиллик, жасорат, хусусият, мохият, іамхурлик, кайіуриш диди каби бир неча маъноларни англатади. маънавият –одамнинг рухий ва аклий олами йиіиндисидир. маънавият-жамиятнинг, миллатнинг ёки айрим бир кишининг ички хаёти, рухий кечинмалари, аклий кобилияти, идрокини мужассамлаштирувчи тушунча. маънавият - инсон ва жамият маданиятининг негизи, инсон ва жамият хаёти маълум йуналишининг бош омили. у муайян иктисодий-ижтимоий хаёт тизимининг шаклланиши, узгариши ёки инкирозга юз тутишига кучли таъсир курсатади. маънавият бойиб борса, жамият равнак этиб боради ва аксинча, маънавият кашшоклашса, жамият бора-бора таназзулга юз тутади. мустакиллик йилларида маънавият масалаларига муносабат тубдан узгариб, унинг бойиб боришига кучли эътибор берилаётганининг боиси хам шунда. бой маънавиятсиз буюк давлат куриб булмайди. маънавият жамият ва миллат равнакининг бош омили ва пойдеворидир (ватан туйіуси. т. узбекистон, 1996 111 бет). маънавият кенг тушунча булиб, маърифат ва маданият тушунчаларини хам уз ичига камраб олади. буюк алишер навоий «маъно ахли» деганда хакикат йулига кирган …
3
у билиш, маълумот таниш, танишиш маъноларини билдиради. умуман унинг луіавий маъноси билимдир. атама сифатида эса у табиат жамият ва инсон мохияти хакидаги турли- туман билимлар, маълумотлар мажмуасини билдиради. «маъруф» сузи олийхиммат, яхшилик килувчи каби маъноларни ифодалайди. «маъруф» сузи билимларнинг барча-йуналишларини, яъни куйи боскичи ( хабардорлик) дан тортиб юкори даражаси (илм-фан) гача булган боскични аск эттиради. маърифат барча даврларда уз куринишига эса булган. юнон-рим фалсафасида маърифат сузи тафаккур ва соф билим дея ифодаланган. аристотелть эса билимни инсонинг энг ширин ва яхши фаолияти деб таърифлаган. платоннинг «мукаммал билимнинг, яъни мен эгаллаган билимнинг бирдан- бир тури мен узим билмаган нарсаларни билишимдир»–деган ибораси хикматли хакикат булиб колди. бошкача айтганда, маърифатчилар билимларнинг чексизлигини тушуниб етганлар. урта асрлардаги ислом илм-фанида маърифат тушунчаси илохиёт фанида катта билимдонликни, укимишлиликни билдирадиган. кишиларни маърифатли килиш ва уларни маънавий баркамол этиб тарбиялашда илохиётнинг таъсири бекиёс булган. буюк аждодларимиз имом ал-бухорий, хаким ат-термизий, ахмад яссавий, баховуддин накшбанд узларининг бекиёс билимлари билан умуминсоний …
4
ди. (аз- замахшарий. маколалар. кохира, 1335). урта асрнинг яна бир олими ар-рохиб ал-исфахонийнинг фикрича, илм адаб юксак унвонга, олийжаноб насабга ва бойликка тенгдир. бу учта унсурга шаркда хам гарбда хам катта эътибор билан каралган. туіри кейинги асрларда учинчи унсур купрок кадр топди. шунга карамай, маърифатни вокеага таккослаганда билимга нихоятда катта бахо берилгани маълум булади. гарбда маърифатчилик хviii асрда яълит оким сифатида шаклланди, «маърифат» атамаси эса машхур файласуф иммануил кантнинг «маърифат нима?» номли маколасидан (1784 йил) сунг узил-кесил карор топди. гарбнинг тарихий ва фалсафий фанида «маърифат» деганда иснон акл-идрокининг кучига ва билимлари тантасига чексиз ишонч даври англашиладиган булди. маърифатли дегани-билимли, муайян сохада маълумоти бор дегани булиб инсонпарварлик маънавият заминидагина уз мохиятига эга бґлади. кишиларнинг билимини, маданиятини оширишга каратилган таълим-тарбия хам маърифат деб каралади. бу суз илму урфон маъноларида ишлатилади. маърифатни хаётга сингдириш, билим ва маданиятнинг кушма мазмуни булиб, маориф эса ана шу мазмунни ёйиш куроли, воситасидир. маориф асосан умумий ва урта …
5
жараёнида яратган барча моддий ва маънавий бойликларининг йиіиндисини акс эттиради. тор маънода маданият атамаси жамиятнинг маънавий хаётини курсатиш учун кулланилади. маданият атамаси кенг маънода кулланилиб, жамиятнинг ишлаб чикариш ижтимоий ва маънавий хаётида кулга киритилган ютуклар мажмуини бирор ижтимоий гурух ёки халкнинг маълум даврда кулга киритган шундай ютуклари даражасини, укимишлилик таълим тарбия курганлик, зиёлилик ва маърифатлилик хамда турмушнинг маърифатли киши эхтиёжларига мос келадиган шароитлари мажмуини билдиради. бмт бош ассамблеясининг карорига биноан 2000 йил "халкаро жахон маданияти йили" деб эълон килинган. умуман маданият умуминсоний ходиса хамдир. укитишнинг максад ва вазифалари: узбекистон президентининг ислом каримов 1997 йил 29 августида олий мажлисининг 9-сессиясида «баркамол авлод-узбекистон тараккиётининг пойдевори» нуткида «хар кайси миллат нафакат ер ости ва ер усти табиий бойликлари билан харбий кудрати ва ишлаб чикариш салохияти билан балки биринчи навбатда узининг юксак маданияти ва маънавияти билан кучлидир» деган эдилар. шу боис мамлакатимизнинг истиклол йулидаги биринчи кадамлариданок буюк маънавиятмизни тиклаш ва янада юксалтириш миллий таълим …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "маънавият тушунчаси, унинг келиб чикиши"

1411285711_59126.doc маънавият тушунчаси, унинг келиб чикиши режа: 1. маънавият асослари курси, предмети уни укитишнинг максад ва вазифалари хамда методологик базаси. 2. маънавиятнинг таркибий асослари: ахлокий, бадиий, диний ва миллий кадриятлар- маънавиятнинг энг кадимий, таркибий кисмлари. 3. узбек халки миллий маънавияти- умумжахон халклари маънавий маданиятнинг ажралмас кисми. маънавият асослари курси, предмети уни укитишнинг максад ва вазифалари хамда методологик базаси бугунги кунда маънавият масаласи ижтимоий хаётимизнинг асосий масалаларидан бирига айланиб колди. истиклол туфайли маънавий хаётимизда туб узгаришлар содир булмокда. истиклолнинг дастлабки кунлариданок мамлакатимизда бу сохага улкан ва узлуксиз эътибор каратиб келинмокда. халкимизнинг миллий онги, миллий іурури усиб, ...

DOC format, 110.0 KB. To download "маънавият тушунчаси, унинг келиб чикиши", click the Telegram button on the left.