tibbiyot mikrobiologiyasi

PPTX 59 pages 23.3 MB Free download

59 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.3 MB

File type PPTX

Pages 59

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 59

mikrobiologiyaning bir necha turlari mavjud: - umumiy mikrobiologiya - texnik yoki sanoat mikrobiologiyasi - qishloq xoʼjalik mikrobiologiyasi - veterinar mikrobiologiya - dengiz va kosmik mikrobiologiya - tibbiy mikrobiologiya tibbiy mikrobiologiyasi oʼrgatadi: patogen va shartli patogen mikroblarning xossalarini; kasallik keltirib chiqarishda yoki infektsion jarayonda mikroblarning rolini; kasallikni laboratoriya diagnostikasini; davolash va maxsus profilaktikasini mikrobiologiyaning rivojlanish tarixi davrlari i. mikroskopning ochilish davri: - vi asrda- gippokrat - xvi va xvii asrdagi olimlar. - 1664 yilda - gollandiyalik olim antoniy levenguk: yomgʼir suvida, tish karashida mikroblarni morfologiyasini linzadan mikroskop yasab koʼradi a. levenguk (1632-1723) mikroskop 300-500 marta kattalashtirilgan. eritrotsitlarni tuzilishini (qurbaqa, baliq, odam). mushaklarni tuzilishi tishlarni tuzilishi koʼz gavharini tuzilishi monografiya-rasmlar ii.morfologik davr: 1840 yillarda fransuz olimi lui pasterning ishlari bilan bog’liq bijgʼish jarayonlarda mikroblarning rolini vino va pivo maxsulotlari mikrob ishtirokida aynishini. birinchi marotaba vaktsinalar tayyorlagan: - sibir yarasi - qutirish - chinchechak - pasterizatsiya usulini l.paster (1822-1895) kts () - iii.fiziologik …

2 / 59

5-1916 y) v. molekulyar-genetik davr: bu davr xx asrning ikkinchi yarmidan boshlanib, molekulyar biologiya, genetika, biotexnologiya, gen injeneriyasining va bu fanlarning molekulyar-genetik aspektlarining rivojlanishi bilan bordi, hozirda ham bu davr davom etmoqda. bu davrda koʼp bakteriya va viruslarning molekulyar strukturasi, ular genomining tuzilishi va tarkibi, antigen va antitanalarning tuzilishi, bakteriya va viruslarning patogenlik faktorlari rasshifrovka qilindi. mikrobiologiya rivojlanishida boshqa olimlarning ishlari ivanovskiy d.i. (1864-1920 y) rus biologi boʼlib, tamaki mozaikasi va filtrlovchi viruslarning asoschisidir. vorob’yov a.a. (1922-2006 y) qoqshol va botulizmga qarshi anatoksinlar ishlab chiqqan; chechakka, oʼlatga, venesuel entsefalitiga qarshi vaktsina ishlab chiqqan oʼzbekiston olimlari p.f. samsonov (1892-1964 y.)- t.f.d., professor, toshmidagi mikrobiologiya kaf. mudiri 1934-1964 y. 90 ilmiy ishlarni yozgan sil va brutsellez kasalligi epidemiologiyasi va oldini olish choralarni ishlab chiqqan. oʼzbekiston olimlari n.a. zakirov (1930-1997) sampida kaf. mudiri bo’lgan, mikroblarni genetikasidan ish olib borgan, oʼzbek tilida darslik yozgan ch.a. abdirov (1923-2002) moxov kasalligini oldini olishda va davolashda qatnashgan …

3 / 59

iotlar 3. viruslar bakteriyalarning oʼzagi, oʼzak qobiliyatiga ega boʼlmagan bakteriyalar-prokariotlar, boshqalari (zamburugʼlar,sodda jonivorlar) chegaralangan oʼzak saqlaydi, ularni eukariotlar deb ataladi. prionlar – nuklein kislota tutmaydigan, anomal tuzilishga ega bo’lgan patogen yuqumli oqsillardir. viroidlar faqat dumaloq rnkdan tashkil topgan yuqumli agentlardir. viruslar (lotincha: virus — zahar) — faqatgina tirik hujayralarda koʻpayib, oʻsimlik, hayvon va odamda yuqumli kasallik qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar. nohujayraviy shakli hujayraviy shakli bakteriyalar asosan bir hujayrali, xlorofilsiz mikroorganizmlar bo’lib, biologik xususiyatlariga ko’ra prokariotlarga mansub, ular tabiatda keng tarqalgan. bakteriyalarning kattaligi 0,1-0,15 mkm dan (mikoplazma) 3-500 mkm gacha (spiroxetalar) bo’lishi mumkin. bakteriyalarning patogen turlari juda keng tarqalgan va ularning kattaligi 0,2-20 mkm atrofida. bakteriya xujayrasining tuzilishi bakteriyalar boshqa xujayralar kabi quyidagilardan tuzilgan: kapsula xujayra devori sitoplazmatik membrana sitoplazma nukleoid kiritmalar spora xivchinlar kiprikchalar va boshq. kapsula mikrokapsula makrokapsula mikrokapsula tarkibi mukopolisaxaridlardan tashkil topgan, faqat elektron mikroskopda koʼrinadi. makrokapsula shilimshiq qavat boʼlib polisaxaridlardan yoki polipeptidlardan iborat. kapsula tarkibining 85% suvdan iborat, shuning …

4 / 59

turadi; himoya vazifasi; bakteriyaning osmotik bosimni saqlash; oziq moddani oʼtkazishi va modda almashinish jarayonida qatnashadi; somatik o-ag joylashgan (maxsusligi) hujayra devorida joylashgan lps ag-lik va toksigenlik xususiyatga ega (endotoksin deb ataladi) baʼzi mikroorganizmlarda hujayra devori boʼlmaydi. masalan: - mikoplazmalarda - l - formali bakteriyalarda - sferoplastlarda - protoplastlarda sitoplazmatik membrana tarkibi: lipid oqsil uglevod oz miqdorda rnk tutadi. qalinligi 7-10 nm boʼladi sitoplazma sitoplazmaning 75% ini suv tashkil qiladi, sitoplazmada mineral birikmalar, rnk va dnk, oqsillar, fermentlar, nukleoid, ribosomalar, mezasomalar, har xil kiritmalar joylashgan bakteriyalar sitoplazmasida sporalar hosil boʼladi mezosoma vazifasi hujayra boʼlinishida ishtirok etadi; spora hosil qilishda ishtirok etadi; oksidlanish - qaytarilish jarayonlarida ishtirok etadi kiritmalar quyidagilar kiradi: kraxmal yogʼ tomchilari volyutin donachalari oltin gugurt vazifasi: zaxira oziq modda hisoblanadi baʼzi bakteriyalarda tur belgisini belgilaydi spm asosiy vazifasi oziq moddalarni bakteriya hujayrasiga tashib beradi; hujayra boʼlinishida ishtirok etadi; metabolizm regulyatsiyasida qatnashadi; baʼzi bakteriyalarda spora hosil qilishda qatnashadi; fermentlar ajratib …

5 / 59

hda ahamiyati bor xivchinlar - asosan tayoqchasimon bakteriyalar hosil qiladi - harakat organi hisoblanadi - ingichka nipsimon bo’lib, bakteriya tanasidan uzun bo’ladi - tarkibi flagellin oqsilidan iborat sitoplazmada joylashgan bazal tanachalar-bleforoblastlardan boshlanadi bakteriyalar harakati osilgan va ezilgan tomchi usulada mikroskopda ko’riladi vazifasi: - bakteriyalarni harakatlantiradi, oziq moddalarni bakteriyalarga yaqinlashtiradi, ag vazifasini bajaradi-n-ag xivchinlar joylashi boʼyicha bakteriyalar 4 ta guruxga boʼlinadi: 1) monotrixlar 2) lofotrixlar 3) amfotrixlar 4) peretrixlar kiprikchalar (varsinkalar, fimbriyalar) uzunligi 0,3-10mkm oqsildan iborat bakteriya xujayrasini qoplab olgan vazifasi: adgeziya konʼyugatsiya bakteriyalar shakliga ko’ra uchta asosiy guruhga bo’linadi: 1) sharsimon (kokklar) 2) tayoqchasimon (bakteriyalar, batsillar, klostridiyalar) 3) egilgan spiralsimon (vibrionlar, spiroxetalar) kokklar (yunon. kokcus- don) yumaloq, sharsimon, ellips, loviyaga o’xshash bo’ladi. kokklar joylashishiga, ko’payishiga va biologik xususiyatlariga ko’ra bir necha xilga: mikrokokk, diplokokk, streptokokk, tetrakokk, sarsinalar va stafilokokklarga bo’linadi. mikrokokklar yakka- yakka , tartipsiz joylashadi, juft-juft joylashgan kokklar diplokokklar deyiladi. sarsinalar uch tekislikda bo’linib, 8-16 tadan bo’lib joylashadi tayoqchasimon …

Want to read more?

Download all 59 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyot mikrobiologiyasi"

mikrobiologiyaning bir necha turlari mavjud: - umumiy mikrobiologiya - texnik yoki sanoat mikrobiologiyasi - qishloq xoʼjalik mikrobiologiyasi - veterinar mikrobiologiya - dengiz va kosmik mikrobiologiya - tibbiy mikrobiologiya tibbiy mikrobiologiyasi oʼrgatadi: patogen va shartli patogen mikroblarning xossalarini; kasallik keltirib chiqarishda yoki infektsion jarayonda mikroblarning rolini; kasallikni laboratoriya diagnostikasini; davolash va maxsus profilaktikasini mikrobiologiyaning rivojlanish tarixi davrlari i. mikroskopning ochilish davri: - vi asrda- gippokrat - xvi va xvii asrdagi olimlar. - 1664 yilda - gollandiyalik olim antoniy levenguk: yomgʼir suvida, tish karashida mikroblarni morfologiyasini linzadan mikroskop yasab koʼradi a. levenguk (1632-1723) mikroskop 300-500 marta kat...

This file contains 59 pages in PPTX format (23.3 MB). To download "tibbiyot mikrobiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyot mikrobiologiyasi PPTX 59 pages Free download Telegram