maydonli tranzistor. maydonli tranzistorning turlari, ularning ulanish sxemalari

DOCX 12 стр. 53,8 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 53,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

mavzu: maydonli tranzistor. maydonli tranzistorning turlari, ularning ulanish sxemalari reja: kirish asosiy qism 1. maydonli tranzistorning mohiyati va ishlash prinsipi 2. maydonli tranzistorlarning turlari va ularning xususiyatlari 3. maydonli tranzistorlarning ulanish sxemalari va amaliy qo‘llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish elektronika va zamonaviy texnologiyada tranzistorlar eng muhim faol komponentlardan biri hisoblanadi. ular tokni boshqarish, kuchaytirish va signallarni modulyatsiya qilish imkonini beradi. tranzistorlarning ko‘plab turlari mavjud bo‘lib, ularning har biri ma’lum xususiyat va qo‘llanilish sohasiga ega. shulardan biri — maydonli tranzistorlar (fet — field effect transistor), ular elektr maydon orqali tokni boshqarish printsipiga asoslanadi. maydonli tranzistorlar yuqori kirish qarshiligi, past quvvat sarfi, tezkor ishlash va past shovqin darajasi bilan ajralib turadi. shu sababli ularni analog va raqamli elektronika tizimlarida keng qo‘llashadi, masalan, kuchaytirgichlar, sensorlar, quvvat boshqaruv qurilmalari va mikrosxemalarda. maydonli tranzistorlarning ishlash tamoyili ularning kanal, manba, drenaj va zatvor qismlari orqali ifodalanadi. kanal orqali oqadigan tokni zatvor hosil qilgan elektr maydon boshqaradi. …

2 / 12

tiladigan ulanishlar: manba biriktirilgan (common source), drenaj biriktirilgan (common drain) va zatvor biriktirilgan (common gate). har bir sxema turli elektr xususiyatlariga ega bo‘lib, ularni analog kuchaytirgichlardan tortib, yuqori chastotali tizimlargacha qo‘llash imkonini beradi. asosiy qism 1. maydonli tranzistorning mohiyati va ishlash prinsipi tranzistorlar tuzilishi, ishlash prinsipi va parametrlariga koʻra 2 ta sinfga ajratiladi — bipolyar va maydoniy (unipolyar) tranzistorlar. bipolyar tranzistorlarda ikkala turdagi (p-tipli va n-tipli) oʻtkazuvchanlikka ega boʻlgan yarimoʻtkazgichlar ishlatiladi. bipolyar tranzistor, oʻzaro yaqin joylashgan p-n oʻtish hisobiga ishlaydi va baza-emitter oʻtishi orqali tokni boshqaradi. maydoniy tranzistorlarda faqat bir turdagi (n-tipli yoki p-tipli) yarimoʻtkazgichlar ishlatiladi. bunday tranzisorlarning bipolyar tranzistorlardan asosiy farqi shundaki, ular kuchlanishni boshqaradi, tokni emas. kuchlanishni boshqarish zatvor va istok orasidagi kuchlanishni oʻzgartirish orqali amalga oshiriladi. hozirgi kunda analog texnikalar olamida bipolyar tranzistorlar (bt) (xalqaro atama — bjt, bipolar junction transistor) asosiy oʻrinni egallagan. raqamli texnikalar sohasida esa, aksincha maydoniy tranzistorlar bipolyar tranzistorlarni siqib chiqargan. oʻtgan asrning …

3 / 12

uk britaniyada ixtiro qilgan „kontaktsiz rele“si uchun patent olgan. maydoniy tranzistorlar sodda elektrostatik effektga asoslangan va unda kechadigan jarayonlar bipolyar tranzistorlarga qaraganda oddiy boʻlishiga qaramasdan toʻliq ish holatidagi maydoniy tranzistorlarni yasash uchun juda koʻp vaqt ketdi. maydoniy tranzistor (mt) deb, tok kuchi qiymatini boshqarish ychun o‘tkazuvchi kanaldagi elektr o‘tkazuvchanligikni o‘zgartirish hisobiga elektr maydon o‘zgarishi bilan boshqariladigan yarim o‘tkazgichli aktiv asbobga aytiladi. maydoniy tranzistorlar turli elektr signallar va quvvatni kuchaytirish uchun mo‘ljallangan. maydoniy tranzistorlarda bipolyar tranzistorlardan farqli ravishda tok tashkil bo‘lishida faqat bir turdagi zaryad tashuvchilar ishtirok etadi: yoki elektronlar, yoki kovaklar. shuning uchun ular yana unipolyar tranzistorlar deb ham ataladi. maydoniy tranzistorlarning tuzilishi va kanal o‘tkazuvchanligiga ko‘ra ikki turi mavjud: p–n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor hamda metall – dielektrik – yarim o‘tkazgichli (mdya) tuzilishga ega bo‘lgan zatvori izolyatsiyalangan maydoniy tranzistorlar. ular mdya - tranzistorlar deb ham ataladilar. p–n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor. 1 – rasmda n–kanalli p–n o‘tish …

4 / 12

ligi uning qarshiligi bilan aniqlanadi , bu yerda - kanal materialining solishtirma qarshiligi, l- uzunligi, s – kanalning ko‘ndalang kesim yuzasi. tashqi kuchlanish mavjud bo‘lmaganda kanal uzunligi bo‘ylab zatvor ostidagi kanalning ko‘ndalang kesim yuzasi bir xil bo‘ladi. berilgan qutblanishda zatvor va istok oralig‘iga tashqi kuchlanish berilsa uzi p–n o‘tish teskari yo‘nalishda siljiydi, kanal tomonga kengayadi, natijada kanal uzunligi bo‘ylab kanalning ko‘ndalang kesim yuzasi bir tekis torayadi. kanal qarshiligi ortadi, lekin chiqish toki is = 0 bo‘ladi, chunki usi=0 (2.a - rasm). agar istok va stok oralig‘iga kuchlanish manbai ulansa, u holda kanal bo‘ylab istokdan stok tomonga elektronlar dreyfi boshlanadi, ya’ni kanal orqali stok toki is oqib o‘ta boshlaydi. kuchlanish manbai usi ning ulanishi p–n o‘tish kengligiga ham ta’sir ko‘rsatadi, chunki o‘tish kuchlanishi kanal uzunligi bo‘ylab turlicha bo‘ladi. kanal potensiali uning uzunligi bo‘ylab o‘zgaradi: istok potensiali nolga teng bo‘lib, stok tomonga ortib boradi, stok potensiali esa usi ga teng bo‘ladi. p–n …

5 / 12

vaqtidagi tranzistorning ishchi rejimi tekis o‘zgarish rejimi, vaqtidagi tranzistorning ishchi rejimi esa to‘yinish rejimi deb ataladi. to‘yinish rejimida usi kuchlanish qiymatining ortishiga qaramay ic tokining ortishi deyarli to‘xtaydi. bu holat bir vaqtning o‘zida zatvordagi uzi kuchlanishining ham ortishi bilan tushuntiriladi. 2. maydonli tranzistorlarning turlari va ularning xususiyatlari maydonli tranzistorlar (fet — field effect transistor) turli tuzilish va ishlash tamoyillariga ega bo‘lib, ularning har biri o‘ziga xos xususiyatlar, afzalliklar va cheklovlarga ega. maydonli tranzistorlar elektr maydoni ta’siri ostida kanal orqali o‘tadigan tokni boshqarish prinsipi asosida ishlaydi. ular bipolyar tranzistorlardan farqli ravishda faqat bitta turdagi zaryad tashuvchilar (elektronlar yoki teshiklar) yordamida tok o‘tkazadi. shu sababli, maydonli tranzistorlar yuqori kirish qarshiligi, past shovqinli ishlashi va kam quvvat sarfi bilan ajralib turadi. maydonli tranzistorlarning eng sodda va keng tarqalgan turi — p-n o‘tishli maydonli tranzistor (jfet) hisoblanadi. jfet’da kanal p yoki n tipli yarimo‘tkazgichdan iborat bo‘lib, uning yon tomonlarida p–n o‘tishlar joylashgan. zatvorga teskari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maydonli tranzistor. maydonli tranzistorning turlari, ularning ulanish sxemalari"

mavzu: maydonli tranzistor. maydonli tranzistorning turlari, ularning ulanish sxemalari reja: kirish asosiy qism 1. maydonli tranzistorning mohiyati va ishlash prinsipi 2. maydonli tranzistorlarning turlari va ularning xususiyatlari 3. maydonli tranzistorlarning ulanish sxemalari va amaliy qo‘llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish elektronika va zamonaviy texnologiyada tranzistorlar eng muhim faol komponentlardan biri hisoblanadi. ular tokni boshqarish, kuchaytirish va signallarni modulyatsiya qilish imkonini beradi. tranzistorlarning ko‘plab turlari mavjud bo‘lib, ularning har biri ma’lum xususiyat va qo‘llanilish sohasiga ega. shulardan biri — maydonli tranzistorlar (fet — field effect transistor), ular elektr maydon orqali tokni boshqarish printsipiga asoslanadi. maydonli tr...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (53,8 КБ). Чтобы скачать "maydonli tranzistor. maydonli tranzistorning turlari, ularning ulanish sxemalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maydonli tranzistor. maydonli t… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram