sanoq tizimi

PDF 20 стр. 4,6 МБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,6 МБ

Тип файла PDF

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

5-mavzu: sanoq sistemasi tushunchasi. pozitsion va nopozitsion sanoq sistemalari. o’nli sanoq sistemasida nomanfiy butun sonlar ustidagi arifmetik amallarning algoritmi. o’ ndan farqli pozitsion sanoq sistemalari. bir sanoq sistemasida yozilgan sonni boshqa sanoq sistemasidagi yozuvga o’rgatish. our team sanoq tizimi- sonlarni maxsus belgilar to’plami yoreamida yozish usuli sanoq tizimining positsion va nopozitsion ko’rinishlari mavjud. nopozitsion sanoq tizimi rim raqamlari bilan, pozitsion sanoq tizimi esa biz bilgan arab raqamlari bilan yoziladi. pozitsion sanoq sistemasida o’rniga qarab raqamning qiymati o’zgarib boradi. masalan, 34 soni 3 ta o’nlik va 4ta birlikni bildiradi. agar ularnin o’rninalmashtirilsa, 43soni hosil bo’ladi. bu sonda 4 ta o’nlik 3 ta birlik mavjud. ya’ni 3 ning qiymati 10 marta kamaydi va aksincha 4 ning qiymati 10 barobar oshdi. bunday o’nlik sanoq tizimidagi sonlarning raqamlari uni 10lik asos darajalari yig’indisida tasvirlashning koeffitsiyentlari hisoblanadi. o’nli pozitsion sanoq sistemasi bu- raqamlar tizmi bo’lib, unda har bir raqam o’zining o’rniga qarab qiymatga ega bo’ladi. …

2 / 20

nni bo’luvchiga bo’lish orqali , qoldiq va butun qismlar olinadi. item 1 item 2 item 3 item 4 item 5 0 5 10 15 20 25 ikkili sanoq tizimida faqat ikki raqam (0 yoki1) mavjud. bu tizimda har bir raqamning qiymati uning o’rniga qarab 2 ning darajasiga ko’tariladi. sakkizlik sanoq sistemasida 0 dan 7 gacha bo’lgan raqamlarni ishlatadi. har bir raqamning qiymati uning o’rniga qarab 8 ning darajasiga ko’paytiriladi. o’n oltitalik tizim 0dan 9 gacha va a dan f gacha bo’lgan harflarni ishlatadi. har bir raqamning qiymati uning orniga qarab 16 ning darajasiga qarab ko’paytiriladi. o’nli tizimdagi sonni ikkilik tizimga o’tkazish uchun quyidagi bo’lish usulidan foydalanadi: o’nli sonni 2 ga bo’lish, qoldiqni yozib borish va natijalarni teskari tartibda yozish kerak. o’nlik tizimdan sakkizlik tizimga o’tkazish uchun o’xshash tarzda sonni 8 ga bo’lish usulidan foydalanamiz. o’nlik tizimdan o’n oltitalik tizimga o’tish uchun sonni 16 ga bo’lib, qoldiqni yozib boramiz. qoldiq 0-9 …

3 / 20

litlabularni yaxlitlab qo’shib, keyin farqniqo’shib, keyin farqni to’g’rilashto’g’rilash yig’indiga bo’lish usuli:1. ko’paytuvchilardan birini ikkiga bo’lib, ikkinchisini qo’shib hisoblash. misol: 23•11=(23•10)+ (23•1)=230+23=253 2. yaxlitlash va farqni chiqarish: sonni yaxlitlab ko’paytirib, keyin ortiqcha qiymatni chiqarish. misol: 49•7=(50•7)-7=350-7=343 ko’paytirishko’paytirish har bir xonani alohida ko’paytirib, natijalarni qo’shish. misol: 24•36=(20+4)•(30+6)= (20•30)+(20•6)+(4•30)+ (4•6)=600+120+120+24=864 3. parcha-parcha3. parcha-parcha ko’paytirish:ko’paytirish: bosqichma-bosqich ajratish: har bir xonani alohida ajratib, bo’lishni sodda holga keltirish. misol: 96:4=(80:4)+ (16:4)=20+4=24 2. yaxlitlash va farqni hisobga olish: sonni yaxlitlab bo’lib, keyin qoldiqni hisobga olish. misol: 101:5=(100:5)+(1:5)=20,2. bo’lishbo’lish qo’shimcha usullar ko’paytuvchilarni o’zgartirish: 1. bo’lish yoki ko’paytirishda sonni qulay shaklga keltirish. 2. misol: 25•6= (25•4)•4=100•4=400. 3. o’nliklarni ajratish: sonlarni kichik qismlarga ajratib, ularni bo’lakma-bo’lak hisoblash. 0101 0202 0303 0404 agar qo’shiluvchilarning har biri c soniga bo’linsa, u holda bu qo’shiluvchilarning yig’indisi ham c soniga bo’linadi. isbot: a:c+b:c=(a+b):c agar ko’paytuvchilardan birortasi c soniga bo’linsa, bu sonlarning ko’paytmasi ham c soniga bo’linadi. isbot: (a:b)•c=(a•c):b nomanfinomanfi butunbutun sonlarsonlar ko’paytmko’paytm asiningasining bo’linishibo’linishi …

4 / 20

h9 ga bo’linish alomati-alomati- sonnisonni raqamlariraqamlari yig’indisi 9 gayig’indisi 9 ga bo’linishibo’linishi kerak.kerak.

5 / 20

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sanoq tizimi"

5-mavzu: sanoq sistemasi tushunchasi. pozitsion va nopozitsion sanoq sistemalari. o’nli sanoq sistemasida nomanfiy butun sonlar ustidagi arifmetik amallarning algoritmi. o’ ndan farqli pozitsion sanoq sistemalari. bir sanoq sistemasida yozilgan sonni boshqa sanoq sistemasidagi yozuvga o’rgatish. our team sanoq tizimi- sonlarni maxsus belgilar to’plami yoreamida yozish usuli sanoq tizimining positsion va nopozitsion ko’rinishlari mavjud. nopozitsion sanoq tizimi rim raqamlari bilan, pozitsion sanoq tizimi esa biz bilgan arab raqamlari bilan yoziladi. pozitsion sanoq sistemasida o’rniga qarab raqamning qiymati o’zgarib boradi. masalan, 34 soni 3 ta o’nlik va 4ta birlikni bildiradi. agar ularnin o’rninalmashtirilsa, 43soni hosil bo’ladi. bu sonda 4 ta o’nlik 3 ta birlik mavjud. ya’ni 3 ning q...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PDF (4,6 МБ). Чтобы скачать "sanoq tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sanoq tizimi PDF 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram