idroqning umumiy tavsifnomasi

PPTX 28 pages 1.5 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

prezentatsiya powerpoint 1 mavzu: idrok. © 2 1.idrokning umumiy tavsifnomasi. 2.idrokning nerv-fiziologik asosi. 3. idrokning xususiyatlari va turlari. 4.idrokda predmet va fon. 5.vaqt, harakat va fazoni idrok qilish. reja idrokning umumiy tavsifnomasi idrok sezgilarga nisbatan murakkab va mazmundor psixik jarayon bo’lib, barcha ruhiy holatlar, xususiyatlar, xossalar va inson ongining yaxlit mazmuni egallangan bilimlar, tajribalar, ko’nikmalar bir davrning o’zida namoyon bo’ladi, aks ettirishda ishtirok etadi. idrok sezgiga nisbatan bir muncha murakkabroq, to’laroq aks ettirish jarayoni bo’lib, sezgi a'zolarimizga ta'sir etib turgan narsa va hodisalarni butun belgi hamda xususiyatlari bilan butunligicha, ya'ni yaxlit aks ettirishdan iboratdir. masalan, olmani ko’rgan paytimizda uning shakli, rangi, ta'mi, hidi va navi bilan birgalikda bir butun narsa tarzida idrok etamiz. demak, idrok qilish jarayonida deyarli barcha sezgilarimiz qatnashadi. idrokka olimlar tomonidan berilgan ta’riflar. psixologik adbiyotlarda idrok tushunchasiga turlicha ta'riflar uchraydi. jumladan m.vohidovning "psixologiya" darsligida idrok deb sezgi a'zolarimizga ta'sir etayotgan narsa va hodisalarni yaxlit holicha aks ettirishga …

2 / 28

turmush tajribasida juda ko’p narsa va hodisalarni takror-takror idrok qilgani tufayli odamning idroki anglanilgan xarakatlarga egadir. shuning uchun yetarli turmush tajribasiga ega bo’lgan odam (ya'ni katta yoshli odamlar) idrok qilayotgan narsasi nima ekanligini anglashga yordam beradi. hech qanday turmush tajribasiga ega bo’lmagan odam, (ya'ni chaqaloq, bolalar) idrok qilayotgan narsasi nima ekanini hali mutlaqo bilmaydi. idrok jarayoni shunchaki oddiy aks ettirishdan iborat emas. idrok jarayonida odamning diqqati, xotirasi, tafakkuri, xayoli, hissiyoti va sezgisi ishtirok etadi. chunonchi, odam diqqatini qaratmasdan (yo’naltirmasdan) birorta narsani ham mutlaqo idrok eta olmaydi. diqqat, xotira, tafakkur, hayol hissiyot va sezgi. idrok jarayonida odamning xotirasi, tafakkuri, hayol his-tuyg’u va sezgining ahamiyati idrok jarayonida odamning ilgari orttirgan turmush tajribasi ishtirok qilar ekan, binobarin idrok jarayoni odamning xotirasi bilan bog’liqdir. idrok jarayonida hayolning qatnashishi shunda ko’rinadiki, odam o’zidan allanimalarnini qo’shib idrok qilayotgan narsasidan hosil bo’lgan obrazning mazmunini kengaytirib yuboradi. masalan osmondagi bulutlarga qarab uning shaklini nimalargadir o’xashatib yuborishi mumkin. idrok …

3 / 28

i kuzatuvchanlik deyiladi. kuzatuvchanlik shaxsning shunday xislatidirki, bunda u narsa va hodisalarning unga bilinmaydigan muhim xarakterli xususiyatlarini payqay oladi. akademik i.p.pavlov kuzatuvchanlikning ilmiy bilimdagi ahamiyatiga yuksak baho bergan. u sankt-peterburg yaqinidagi pavlova shaqridagi fiziologiya institutining oldi tomoniga "kuzatuvchanlik, kuzatuvchanlik va yana kuzatuvchanlik" deb yozdirib qo’ygan. idrokda appersepsiya, idrokning konstantligi. appersepsiya - idrok jarayonini shaxsning oldingi bilimlari, shaxsiy va ijtimoiy tajribalari, qiziqishlari, motivasiyasi, ehtiyojlari va odatlari, umuman ruhiy hayotining barcha mazmuni bilan belgilanishidir. appersepsiya hodisasi tufayli odamlar o’zaro idrokining mazmuni bilan bir-birlaridan muayyan darajada tafovutlanadilar, ya'ni ular aynan bir xil narsani o’zining bilimi, saviyasi, nuqtai nazari, dunyoqarashi va ijtimoiy kelib chiqishiga asoslangan holda turlicha idrok qiladilar hamda aks ettiradilar. masalan, daladagi gullab turgan paxtani oddiy bir talaba bilan tajribali agronom idrok qiladigan bo’lsa, albatta, ularning idroklari, ya'ni paxtani aks ettirishlari juda katta farq bo’ladi. talaba shunchaki, odatdagi oddiy bir paxta sifatida aks ettirsa, agronom paxtaning qanday navi, taraqqiyotning qaysi bosqichda ekanligi, …

4 / 28

onidagi emosional holatiga, ya'ni uning kayfiyati, ruhlanishi, shijoati, stress, affekt ko’rinishidagi his-tuyg’ularida, ularning sur'ati, davomiyligi tizimida o’z ifodasini topadi. idrokda ob’ekt va fon odam ko’p sonli qo’zg’ovchilardan faqat ayrimlarini aniq holda aks ettira oladi. shu anglab olingan narsa hodisalar fon sanaladi. idrok qilinadigan narsani o’rab turgan boshqa narsa, jism yoki hodisalarga nisbatan ob’ekt hisoblanib, ob’ektning atrofidagilari esa fon deyiladi.. muayyan sharoitda shaxs tomonidan idrok qilinadigan narsa yoki jism idrokning ob’ekti deb ataladi. boshqa o’quvchilar faoliyati idrok foni bo’lib qoladi. idrok foniga kirgan o’quvchi javob berish uchun chaqirilib qolsa, idrok ob’ektiga aylanadi va aksincha demak idrok ob’ekti va foni dinamik tabiatga ega bo’lib, doimo o’zgarib turadi. idrokning konstantligi deganda biz idrok qilishdan ongimizda hosil bo’lgan obrazning real voqelikdagi bizga ta'sir etib turgan narsaning tabiiy holatiga har jihatdan mos bo’lishini tushunamiz. ma'lumki, narsalarning hajmi (katta yoki kichikligi) shu narsalarni qanday masofadan (uzokdan yoki yaqindan) idrok qilayotganimizga qarab o’zgarib turadi. lekin shunday bo’lsa …

5 / 28

uziya deb ham yuritiladi. ob'ektiv illyuziya biz idrok qilayotgan narsalarning o’zaro bir-biriga ta'siri tufayli yuz beradi. illyuziyaning bu turi har xil geometrik shakllarni idrok qilishda juda yaqqol ko’rinadi. masalan, uzunligi baravar bo’lgan ikkita gorizontal to’g’ri chiziq chizilsa, bu chiziqlarning uchlariga tashqariga qaratilgan va ichkariga qaratilgan chiziq kattaroq bo’lib ko’rinadi. idrok jarayonida yuz beradigan illyuziyaning bu turiga juda ko’plab misol keltirish mumkin. masalan, baravar kattalikka ega bo’lgan uchta ketma-ket turgan to’g’ri burchakli ustunchalarni chizib, ularning atrofiga uzoqlashtiruvchi chiziqlarni chizsak, bu uchta ketma-ket turgan ustunchalar har xil kattalikda bo’lib ko’rina boshlaydi. bu erda uzoqlashtiruvchi chiziqlarning ta'sirida illyuziya hosil bo’ladi. subektiv illyuziya sub'ektiv illyuziyalar odamning ayni chog’dagi hissiy holati bilan bog’liq bo’ladi. boshqacha qilib aytganda, odamning hissiy holatida ro’y beradigan o’zgarishlar idrok jarayoniga ta'sir qiladi. masalan, yuqorida aytib o’tilganidek, odam kechasi yolg’iz ko’chada qo’rqib ketayotgan bo’lsa, har bir sharpa uning qo’rqinch hissini kuchaytirib yuboradi. natijada uning ro’parasidan chiqib qolgan butalgan daraxt qandaydir dahshatli …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idroqning umumiy tavsifnomasi"

prezentatsiya powerpoint 1 mavzu: idrok. © 2 1.idrokning umumiy tavsifnomasi. 2.idrokning nerv-fiziologik asosi. 3. idrokning xususiyatlari va turlari. 4.idrokda predmet va fon. 5.vaqt, harakat va fazoni idrok qilish. reja idrokning umumiy tavsifnomasi idrok sezgilarga nisbatan murakkab va mazmundor psixik jarayon bo’lib, barcha ruhiy holatlar, xususiyatlar, xossalar va inson ongining yaxlit mazmuni egallangan bilimlar, tajribalar, ko’nikmalar bir davrning o’zida namoyon bo’ladi, aks ettirishda ishtirok etadi. idrok sezgiga nisbatan bir muncha murakkabroq, to’laroq aks ettirish jarayoni bo’lib, sezgi a'zolarimizga ta'sir etib turgan narsa va hodisalarni butun belgi hamda xususiyatlari bilan butunligicha, ya'ni yaxlit aks ettirishdan iboratdir. masalan, olmani ko’rgan paytimizda uning shakl...

This file contains 28 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "idroqning umumiy tavsifnomasi", click the Telegram button on the left.

Tags: idroqning umumiy tavsifnomasi PPTX 28 pages Free download Telegram