boshqaruv va yetakchilik

DOCX 31 pages 544.0 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 544.0 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

mavzu: boshqaruv va yetakchilik reja: 1. menejment va menejer tushunchasi mazmuni 2. menejment vazifalari 3. lider kim? 4. menejer va lider o‘rtasidagi o‘xshashliklar va farqli tomonlar 1. menejment va menejer tushunchasi mazmuni boshqaruv insonlar bilan birga paydo bo‘lgan. u mehnatning taqsimlanishi va kooperatsiyalanish jarayonida faoliyatning mustaqil turiga ajralgan. bu odamlarning ijtimoiy ishlab chiqarishdagi faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirish zarurligi bilan asoslangan. bunda ulardan biri rahbar, ya’ni boshqaruvchilar, boshqalari esa ularga bo‘ysunuvchilar, ya’ni boshqariladiganlardir. boshqaruv butun boshqaruv tizimining uzluksiz amal qilishi jarayonini ifodalaydi. u mehnat jarayonining barcha xususiyatlariga ega. umuman boshqaruv jarayonini texnologiya (qanday amalga oshiriladi), tashkil etish (kim va qanday tartibda) nuqtayi nazaridan tavsiflash mumkin. boshqaruv jarayoni mazmunining quyidagi jihatlarini ajratish mumkin: texnik, ishlab chiqarish, iqtisodiy va ijtimoiy. texnik jihatdan bu mahsulot ishlab chiqarish, metall yoki neft ajratib olishni boshqarish; ishlab chiqarishda — bu ishlab chiqarishni tashkil etish jarayoni, ya’ni bo‘linma, sex, korxonalar o‘zaro ta’sirini boshqarish; iqtisodiy jihatdan ishlab chiqarish, …

2 / 31

etishda biznes-reja va ta’minot, moliyalashtirish va biznes-reja, narxni belgilash va kredit berish funksiyalarini bog‘lashni ta’minlash, boshqaruv tizimi ayrim unsurlarini muvofiqlashtirish, boshqaruv kadrlarini tayyorlash, fan-texnika yutuqlarini joriy etishni ta’minlash zarur. adabiyotlarda «menejment» va «boshqaruv» iboralari o‘xshash va bir – birini o‘rnini to‘ldiruvchi tushunchalardir. «menejment» so‘zi ingliz tilidan olingan bo‘lib, oksford (rus-ingliz) lug‘atida menejmentning juda keng va har tomonlama mazmuni keltirilgan: odamlar bilan muloqotning usul va yo‘llari; boshqarish hokimligi va san’ati; o‘ziga xos ma’muriy malaka va bilimlar, tashkilotlar ishini yo‘naltiruvchi va nazorat qiluvchi odamlar, hamda boshqaruv personali va h.k. lekin «boshqaruv» bizning ongimizda ma’muriy tizim bilan bog‘liq ravishda yuqoridan pastga qarab shakllangan, buyruqlarga asoslangan, byurokratik boshqaruv tizimi sifatida namoyon bo‘ladi. menejment bozor iqtisodiyoti sharoitida iste’molchiga yo‘naltirilgan, uning ehtiyojlarini qondirish orqali tashkilotning foyda olishi va samarasiga bevosita ta’sir etadigan iqtisodiy tizimni boshqarishni nazarda tutadi. shuning uchun menejment biznes, tadbirkorlik, raqobat kabi tushunchalar bilan bog‘langan. menejment – bu bozor iqtisodiyoti sharoitida aniq korxona va …

3 / 31

lotlarni shakllantirib, ular maqsadlariga erishishi uchun integratsion jarayonni boshqaradilar. menejment – bu insoniy, moddiy va moliyaviy resurslarni tashkiliy maqsadlarga erishishining optimallashtirish jarayoni. menejment – bu muvaffaqiyatga erishish uchun kerakli sharoitlarning yaratilishi. amerikacha klassik ta’rifga ko‘ra: “menejment – biror-bir vazifani boshqaning qo‘li bilan bajarishdir”. shu yerda p.drukerning ta’rifi amerika ta’rifini yanada to‘ldiradi, ya’ni menejment vazifasi odamlarning birgalikda harakat qilishi uchun qobiliyatli qilish, ularning xatti-harakat va kuchlariga samara berishdan iborat. menejment – bu tashkilotning maqsadlariga rejalashtirish, tashkil etish, rahbarlik va tashkilotning resurslarini nazorat qilish vositasida samarali va oqilona holda erishishdir. ushbu ta’rifda ikkita muhim g‘oya mavjud: boshqaruvning asosiy funksiyalari, ya’ni aynan rejalashtirish, tashkil etish, liderlik va nazorat tashkilotning maqsadlariga samarali va oqilona erishish umumiy ko‘rinishda boshqaruv ham menejment ham ikki obyektning maqsadga qaratilgan o‘zaro hamkorligidan iborat bo‘lib, bunda ulardan biri boshqaruv subyekti o‘rnida, boshqasi esa boshqaruv obyekti o‘rnida bo‘ladi. bu o‘zaro hamkorlik uchun quyidagilar xosdir: boshqaruv subyekti boshqaruv obyektiga ta’sir ko‘rsatish impulslari …

4 / 31

yekti, ishchilar esa — boshqaruv obyektlari bo‘ladi. tashkilotning tijorat direktori bo‘linmalarning ishini tashkil qiladi. bunda u menejer yoki boshqaruv subyekti, ko‘rsatilgan bo‘linmalar — boshqaruv obyektlari bo‘ladi. zamonaviy biznesning menejment tizimi quyidagi talablarga javob berishi kerak: · yuqori egiluvchanlikka ega bo‘lish; · ishlab chiqarishning mehnatni nazorat qilish, tashkil etish va taqsimlashning tegishli shakllarini talab qiluvchi texnologiyasiga o‘xshash bo‘lish; · korxonaning tashqi va ichki muhiti, bozor holatining omillari o‘zgarishlariga operativ javob qaytarish; · tashkilotni boshqarishning yuqori samaradorligini ta’minlash; · tashkilotning rivojlanishiga ko‘maklashish; · fan va ilg‘or amaliyot yutuqlarini tatbiq etilishini ta’minlash; · o‘zini o‘zi tartibga solish xususiyatiga ega bo‘lish. aloqa boshqaruvning har qanday tizimini muqarrar elementi bo‘ladi. aloqalar to‘g‘ridan to‘g‘ri, teskari, vertikal, gorizontal va diagonalli va h.k. bo‘lishi mumkin. to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqa — boshqaruv subyektining obyektga boshqaruv buyruqlari, qarorlar, tavsiyalar va har qanday ko‘rinishdagi ta’siridir. teskari aloqa — boshqaruv obyektidan boshqaruv subyektiga chiquvchi axborotdir. keltirilgan to‘g‘ridan to‘g‘ri va teskari aloqalar vertikalga kiradilar. …

5 / 31

u markaziy muvofiqlashtiruvchi apparat texnik jihatdan boshqarish kabi amallarni bajarish metodologiyasi va boshqarish jarayonini amalga oshiradi. boshqaruv jarayoni maqsadlarni aniqlash va ularni harakatga keltirishni o‘z ichiga oladi. mc.farlandning fikriga ko‘ra ― boshqaruv bu boshqaruvchilar tomonida yaratiladigan, yo‘naltiriladigan va inson harakatlari doimiy qo‘llab- quvvatlanadigan jarayon. g.r.terryning fikriga ko‘ra, ― boshqaruv bu belgilangan maqsadlarga erishish uchun inson va boshqa resurslardan foydalanib rejalashtirish, tashkillashtirish, harakatga keltirish va nazorat qilish kabi bir butun jarayondir. boshqaruv jarayoni ostida boshqaruvning asosiy funksiyasi davomli faoliyatni tashkil etish bilan aloqador bo‘ladi. bu jarayon davomiy va siklik xossaga mo‘ljallangan. rejalashtirish: tashkilot maqsadlariga erishish uchun qisqa va uzoq muddatli rejalarini aniqlashni anglatadi. tashkillashtirish: oldindan belgilangan rejalar asosida tashkilot tuzilishining rivojlanayotganidan dalolat beradi. yo‘naltirish: oldindan belgilangan rejalar asosida kadrlarni ruhlantirish va rag‘batlantirishni tashkil etishni anglatadi. nazorat qilish: ish-harakatning reja bo‘yicha amalga oshirilish kafolatini ta’minlaydi, masalan, reja bo‘yicha bajarilyapti kabi. anri fayol fikriga ko‘ra: boshqarish bu: · ko‘ra bilish – kelgusini o‘rganish …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqaruv va yetakchilik"

mavzu: boshqaruv va yetakchilik reja: 1. menejment va menejer tushunchasi mazmuni 2. menejment vazifalari 3. lider kim? 4. menejer va lider o‘rtasidagi o‘xshashliklar va farqli tomonlar 1. menejment va menejer tushunchasi mazmuni boshqaruv insonlar bilan birga paydo bo‘lgan. u mehnatning taqsimlanishi va kooperatsiyalanish jarayonida faoliyatning mustaqil turiga ajralgan. bu odamlarning ijtimoiy ishlab chiqarishdagi faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirish zarurligi bilan asoslangan. bunda ulardan biri rahbar, ya’ni boshqaruvchilar, boshqalari esa ularga bo‘ysunuvchilar, ya’ni boshqariladiganlardir. boshqaruv butun boshqaruv tizimining uzluksiz amal qilishi jarayonini ifodalaydi. u mehnat jarayonining barcha xususiyatlariga ega. umuman boshqaruv jarayonini texnologiya (qanday amalga ...

This file contains 31 pages in DOCX format (544.0 KB). To download "boshqaruv va yetakchilik", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqaruv va yetakchilik DOCX 31 pages Free download Telegram