gapbo‘laklar

PPTX 40 стр. 9,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 40
prezentatsiya powerpoint gapda biror so’roqqa javob bo’lgan va o’zaro tobe bog’langan so’z yoki so’z birikmasi gap bo’lagi deb ataladi. gap bo’laklarini belgilashda asosiy xususiyat ular orasidagi sintaktik aloqadir. so’zlarga so’roq berish, ularning qaysi turkumga mansubligi, gap ichida joylashish tartibi, qanday qo’shimchalar olishi tom ma'noda gap bo’laklarining turlarini belgilashda asos bo’la olmaydi. gap bo’laklarining turi odatda bir-biriga nisbatan aniqlanadi: ega kesimga nisbatan, aniqlovchi aniqlanmishga nisbatan, hol hollanmishga nisbatan, to’ldiruvchi to’ldirilmishga nisbatan aniqlanadi. nisbat beriluvchi bo’lak bo’lmas ekan, u yoki bu gap bo’lagi haqida gapirish mumkin emas. 2 odatda fe’l bilan ifodalangan bo‘lakka bitishuv yoki boshqaruv yo‘li bilan bog‘lanib, undan anglashilgan ish-harakatning belgisini bildiradigan ikkinchi darajali bo‘lakka hol deyiladi. hol ish-harakatning qay tarzda bajarilishini, uning bajarilishi bilan bog‘liq bo‘lgan o‘rin, payt, sabab, maqsad, miqdor-daraja kabilarni bildiradi. hol ravish, jo‘nalish, o‘rin-payt, chiqish kelishiklari shakllaridagi ot yoki ko‘makchili ishlatilgan so‘zlar, sifat, son, fe’l shakllari, taqlid so‘z hamda so‘z birikmasi orqali ifodalanadi. ravish, asosan, hol …
2 / 40
ncha?, necha?, nechanchi?, qachongi?, qayerdagi? so‘roqlaridan biriga javob bo‘ladi. sifatlovchi bog‘lanib kelgan so‘z sifatlanmish deb ataladi. sifatlovchi turli so‘z turkumlari bilan ifodalanadi: sifat bilan: quyoshning issiq, tansiq nurlari odamlarga xush yoqadigan bo‘lib qoldi. yaxshi so‘z, yaxshi muomala, ishq-muhabbat - insonni insonga, qalbni qalbga bog'laydigan sehrli ip. son bilan: ikkita zog‘ora non bilan to'rtta turshakni dasturxonga qo‘yib tamaddi qilgan bo'ldim. (o'.hoshimov). birinchi qor ham shu tepalik boshiga yog'adi, birinchi maysalar ham xirmontepa bag’rida ko'karadi. (o'.hoshimov). olmosh bilan: allaqaysi dengiz qushlarining odati qiziq ekan. (o'.usmonov) har bir qiyinchilikdan so‘ng bir rohat bor. (maqol). ot bilan: asfalt ko'chaning u er bu erida suv xalqob bo‘lib yotardi. (o'.hoshimov). kumush so'zingni chaqaga mayda qilma. (maqol). -dagi affiksini olgan otlar ham sifatlovchi vazifasini bajaradi. masalan: uydagi har bitta buyum ma’sudani esimga soladi. (p.q.). toshkentlik yosh olim... atrofdagi cho'ponlarni to'plab, ziyofat qilib bermoqda... edi. (p.q.). sifatdosh bilan: unda dam oladigan va yo tunab qoladigan manzil yo‘q. (k.yashin). …
3 / 40
ning bir burchida turnalar karvoni ko'rindi. zumo'tmav ularning o'vchan sadolari havoni to'ldirdi. (o'.hoshimov). harakat nomi bilan: u bilan uchrashishning ming xil vo'lini izladi. (s.ahmad). ovora bo'lmoqning nima zarurati bor? (a.qodiriv). otlashgan sifat bilan: nomardga ishi tushmagan mardning qadrini bilmas. (maqol). tekinning minnati ko‘p, mehnatning ziynati ko‘p. (maqol). qo‘rqoqning ko‘zi katta, axmoqning so‘zi katta. (maqol). otlashgan son bilan: o‘nning yarmi - besh. otlashgan olmosh bilan (sifat, son o‘rnida qo‘llanadigan otlashgan olmosh bilan): buning sababi ko‘p. (p.qodirov). otlashgan sifatdosh bilan: o'qiganning tili ko‘p uzun bo'ladi. (maqol). otlashgan ravish bilan: ertaning buguni bor, bugunning ertasi bor. (maqol). izohlovchi bu bo‘lak aniqlovchining bir turi sifatida o‘zi aloqador bo‘lgan so‘zga bitishuv yo‘li bilan bog‘lanib, uni boshqacha nom berish yo‘li bilan aniqlab, izohlab keladi. izohlovchi bog‘lanib kelgan so‘z izohlanmish deb qaraladi. izohlovchi, asosan, ot bilan ifodalanib, quyidagi ma’nolarni bildiradi: unvonni: orqadagi «chavka»dan general luqmonov tushdi. (sahmad). ro‘para kelgan bir avoldan: «professor jabborov qaverda o'tiradi?»- deb so‘radi. …
4 / 40
ashdi. laqabni: mahamat chatoq keyingi fikrlarini bir safga jamlayotganday tag‘in bir oz jim qoldi. (o'.usmonov). islom novcha ketmonini qo'liga olib, hammadan yarim gaz yuqori turgan qaddi bilan g‘ o'zaning ustiga keladi. (a.qodiriy). dalavoy kal dadangni tanirdi, o'shandan so'radim. (sahmad). taxallusni: muso toshmuhammad o‘g‘li oybek - taniqli o‘zbek yozuvchisi. jinsni: nahot qiz bola o‘z otasini shunchalik mensimasa? (o.yoqubov). maktab yonidagi ikki xonali uychada o'qituvchi qiz cho'lponoy istiqomat qiladi. (p.qodirov). foydalanilgan adabiyotlar 1. m.hamroyev, d.muhamedova, d.shodmonqulova, x.g‘ulomova, sh.yo‘ldosheva. ona tili. toshkent, 2007-yil. -300 bet. 2. r.ikromova, d.muhamedova, m.hamrayev. ona tilidan mashqlar to’plami. tdpu, toshkent, 2009-yil. -240 bet. 3.h.jamolxonov. hozirgi o`zbek adabiy tili. 2005, “talqin” nashriyoti 4. sh.rahmatullayev. hozirgi adabiy o`zbek tili. 2006,“universitet” nashriyoti. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 40
gapbo‘laklar - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 40 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gapbo‘laklar"

prezentatsiya powerpoint gapda biror so’roqqa javob bo’lgan va o’zaro tobe bog’langan so’z yoki so’z birikmasi gap bo’lagi deb ataladi. gap bo’laklarini belgilashda asosiy xususiyat ular orasidagi sintaktik aloqadir. so’zlarga so’roq berish, ularning qaysi turkumga mansubligi, gap ichida joylashish tartibi, qanday qo’shimchalar olishi tom ma'noda gap bo’laklarining turlarini belgilashda asos bo’la olmaydi. gap bo’laklarining turi odatda bir-biriga nisbatan aniqlanadi: ega kesimga nisbatan, aniqlovchi aniqlanmishga nisbatan, hol hollanmishga nisbatan, to’ldiruvchi to’ldirilmishga nisbatan aniqlanadi. nisbat beriluvchi bo’lak bo’lmas ekan, u yoki bu gap bo’lagi haqida gapirish mumkin emas. 2 odatda fe’l bilan ifodalangan bo‘lakka bitishuv yoki boshqaruv yo‘li bilan bog‘lanib, undan anglashil...

Этот файл содержит 40 стр. в формате PPTX (9,1 МБ). Чтобы скачать "gapbo‘laklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gapbo‘laklar PPTX 40 стр. Бесплатная загрузка Telegram