o'zbek tilidagi punktuatsiya asoslari

PPTX 8 pages 942,6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 942,6 KB

Fayl turi PPTX

Pages 8

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

prezentatsiya powerpoint mavzu: ona tili punktuatsiyasining asosi va tamoyillari (mantiqiy-grammatik tamoyil, uslubiy tamoyil, differensiatsiya tamoyili). o’zbek tilida tinish belgilari va ularning tasnifi; tinish belgilarining qo’llanish o’rinlari. reja: punktuatsiya va uning o`rganish obyekti. o`zbek tili punktuatsiyasining asos va tamoyillari. o`zbek tilidagi tinish belgilari. tinish belgilari tasnifi. tinish belgilarini qo`llanishi. punktuatsiya yozma fikrni aniq va ravon, tushunarli va ifodali bayon qilishda muhim ahamiyatga egadir. yozma nutqning ayrim lekrik-grammatik vositalar bilan ifoda qilish mumkin bo`lmagan tomonlarini ifoda qilishda punktuatsiyaning ahamiyati yanada ortadi. punktuatsiya tilshunoslikda uch ma’noda qo`llanadi: -tinish belgilari sistemasi va ularning qo`llanish qoidalari haqidagi bilim; tinish belgilarining qo`llanishi haqidagi qoidalar to`plami; tinish belgilari. umuman, punktuatsiyaning tekshirish ob’yekti tinish belgilaridir. punktuatsiya grafika va orfografiya, sintaksis, intonatsiya bilan uzviy aloqadordir. o`zbek tili punktuatsiyasining asosi va tamoyillari. 2- §. punktuatsiya asosi deganda tinish belgilarining qo`llanishi nimaga bog`liqligi tushuniladi. o`zbek tili punktuatsiyasining birinchi asosi o`zbek tilining grammatik sistemasidir. . ' grammatik sistema nutqning mazmun, intonatsion va …

2 / 8

ng qaysi usul va tartibda qo`llanilishi demak. o`zbek tili punktuatsiyasining tamoyillari quyidagilardir: logik-grammatik tamoyil. bu tamoyilda tinish belgilarining qo`llanishi nutqning mazmuni, tuzilishi, intonatsiyasi bilan bog`liq. uslubiy tamoyil. bu tamoyilda tinish belgilarining qo`llanilishi nutq uslubi bilan aloqador bo`ladi. differetsiatsiya tamoyili. bu tamoyilda tinish belgilarining qo`llanishi yozuv texnikasi (shakli) ni farqlash (differentsiatsiya qilish) bilan bog`liq. tinish belgilarining qo`sha qo`llanish sistemasi (masalan, gap boshida yoki oxirida ikki qo`shtirnoqiing barobar qo`llanishi) ham shu tamoyilga aloqador. o`zbek tilida tinish belgilari o`zbek tilida tinish belgilari o`nta. ular quyidagilardir: shakli n o m i nuqta so`roq belgisi undov belgisi nuqtali vergul . ? ! ; ko`p nuqta (uch nuqta) ... vergul ikki nuqta tire qavs tirnoq (qo`shtirnoq) , : - () “” tinish belgilarining tasnifi o`zbek tilida tinish belgilari quyidagi xususiyatlari asosida tasnif qilinadi: qo`l l a n i sh o` r n i g a k o` ra. q o` l l a n i sh …

3 / 8

tinish belgilariga ikki nuqta kiradi. qolgan tinish belgilari yakka va qo`sha qo`llanadi. tinish belgilari tuzilishiga qo`ra ikkiga bo`linadi. 1. bir elementli tinish belgilari. 2. ko`p elementli tinish belgilari. bir elementli tinish belgilariga vergul, tire, nuqta kiradi. qolgan tinish belgilari ko`p elementlidir. tinish belgilarining qo`llanishi nuqta nuqta quyidagi o`rinlarda qo`llanadi: darak gap oxirida: og`irliklarni engmoq mardning ishi. (p. t.) tinch ohang bilan aytilgan buyruq gaplar oxirida: avval o`yla, keyin so`yla. (maqol.) remarka tipidagi gaplar oxirida: jamila. onajon, ukamni boylarning xizmatiga bermang, bir iloj qilib, birovga berib o`qiting, men uchun koyimasangiz ham bo`ladi, meni qarg`amang, qarg`amang badbaxt qizingizni, onajon! qanday issiq, mehribo.n ko`krak bu! (boshini rahima xolanshg ko`ksiga tso`yar, yig`lar.) nima qilay, ilojim yo`q. (birdan qo`rqinchli bir fikr kelar.) onajon! bolam nima bo`ladi, bolam?! axir, men unga zo`r umidlar bog`lagan edim, men uni o`qitarman degan edim, u menga g`ofirjondan bir xotira edi, axir, ona, o`zingiz o`ylang, bolam kundoshlar qo`lida xo`rlanadimi? (h. h.) …

4 / 8

gisi quyidagi o`rinlarda qo`llanadi: so`roq gaplar oxirida: shuncha qurilishni qachon qilishdi? qanday ulgurishdi? (i. r.) taqrizlarda va tsitatalarda biror so`z yoki jumla gumon yoki anglashilmovchilik tug`dirsa, bunday so`z yoki jumladan so`ng so`roq belgisi qo`yiladi va bu qavs ichiga olinadi: «mixail ivanovich akaskin qirq besh yashar qolin (?) gavdali, mo`ylovdor, xushmuomala, xulqi sodda va yoqimli kishi edi». (0.) kim, nima, qanday, qachon, qanday qilib, nima qildi kabi so`z va iboralar so`roq ma’nosida ishlatilsa, ulardan so`ng so`roq belgisi qo`yilali. ega kim?, nima?, qaer? degan so`roqlardan biriga javob bo`ladi. undov belgisi undov belgisi quyidagi o`rinlarda qo`llanadi: undov gaplar oxirida: chindan xam poyonsiz, cho`lda hayot tantana qildi! (sh. r.) buyruq gaplar oxirida: qahramonim, arslonim, mehribonim, bo`l omon! (h. 0.) bo`laklarga ajralmaydigan gaplar, nominativ gaplar emotsionallikka ega bo`lganda, ulardan so`ng undov belgisi qo`yiladi: siz chakana mehnat qilmadingiz. qoyil! («s.uyab.») nogoh, katta darvoza tomondan tanish ovoz yangradi: — yormat aka!-— gulnorning yuragi to`lqinlanib ketdi. (0.) gap …

5 / 8

daraxtlar ustida, g`uj-g`uj yulduzlar yonadi. (0.) qo`shma gap komponentlari vergul bilan ajratiladi: darhaqiqat, bo`ron kuchli, ammo dehqonlar undan kuchli. (sh. r.) qavs o`zbek tilida quyidagilar qavsga olinadi: kiritma konstruksiyalar: men mulla akani (mutsimiyni shunday deb atardilar) bohavoroq deb supachaga boshlab keldim. (tuyg`un.) remarkalar: sodiq. qizib ketgan ekanman, qarang, aka, mingboshini ham (bo`ripolvonga kalla solib ko`rsatmoqchi bo`lib yoqasidan oladi, u qo`rqib dodlab yuboradi) mana shunday kalla qilib cho`ziltirmoqchi edim-u, nomardlar orqadan kelib qo`limni bog`lab qoldilar. (nazir.safarov.) ' tsitata yoki misolning manbai: badantarbiya bilan mo`’tadil va o`z vaktida shug`ullanuvchi kishi kasalliklarning davosiga muhtoj bo`lmaydi. (abu ali ibn sano.) tushuntirish, izoh, uqtirish ma’nosidagi so`z, birikma va gaplar: yashasin mustaqil diyorimiz! (uzoq davom etgan qarsaklar.) quva (farg`ona viloyatining yirik tumani) qishloq xo`jaligi mahsulotlarini etshitirishda katta muvaffaqiyatlarga ershimoqda. lingvistika (til haqidagi fan) tez rivojlanib boryapti. matbuotda, ilmiy asarlarda uchraydigan boshi 3-betda, davomi bor kabi iboralar ham qavs ichiga olinadi. tsitatalarda gumon, anglashilmovchilikni bildirish uchun qo`llangan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "o'zbek tilidagi punktuatsiya asoslari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: ona tili punktuatsiyasining asosi va tamoyillari (mantiqiy-grammatik tamoyil, uslubiy tamoyil, differensiatsiya tamoyili). o’zbek tilida tinish belgilari va ularning tasnifi; tinish belgilarining qo’llanish o’rinlari. reja: punktuatsiya va uning o`rganish obyekti. o`zbek tili punktuatsiyasining asos va tamoyillari. o`zbek tilidagi tinish belgilari. tinish belgilari tasnifi. tinish belgilarini qo`llanishi. punktuatsiya yozma fikrni aniq va ravon, tushunarli va ifodali bayon qilishda muhim ahamiyatga egadir. yozma nutqning ayrim lekrik-grammatik vositalar bilan ifoda qilish mumkin bo`lmagan tomonlarini ifoda qilishda punktuatsiyaning ahamiyati yanada ortadi. punktuatsiya tilshunoslikda uch ma’noda qo`llanadi: -tinish belgilari sistemasi va ularning qo`llanish ...

This file contains 8 pages in PPTX format (942,6 KB). To download "o'zbek tilidagi punktuatsiya asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek tilidagi punktuatsiya as… PPTX 8 pages Free download Telegram