umumiy psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari

PPTX 27 sahifa 6,2 MB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 6,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint umumiy psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari reja: 1.psixologiya fani metodlari haqida umumiy tushuncha 2.fanning asosiy metodlari 3.fanning yordamchi metodlari malumki, har qanday fan o’z predmetiga ega. psixologiyaning predmeti psixika bo’lib, u obektiv olamni psixik hodisalar asosida aks ettirib, yuzaga kelgan va shakllangan obraz subekt faoliyatini, xulq-atvorini maqsad sari yo’naltiradi. bundan tashqari har qanday fan qandaydir hodisa qonuniyatlarini bilish uchun malum bir metodlardan foydalanadi. i.p.pavlov "metodning qo’lida tadqiqot taqdiri yotadi" degan edi. metodlar tizimi fanning umumiy metodologiyasiga birlashadi. metodologiya (yunoncha methodes - bilish, tadqiq qilish, izlanish yo’li, logos - tushuncha, talimot) amaliy faoliyatini tashkil etish va amalga oshirish tamoyillari, usullari tizimi hamda ushbu tizim haqidagi talimotdir. metodlar - psixologiyani o’rganish usullari va yo’llari yig’indisi, "metod" bu bilish, anglash yo’li bo’lib, bu usul orqali fanning predmeti aniqlanadi. (s.l.rubinshteyn) metodlar tizimi yuqorida takidlanganidek, fanning umumiy metodologiyasi metod va metodikalari orasidagi bog’liqlik sxemasi berilgan xulosa va tavsiyalar materiallarni qayta ishlash metodik tamoyillarga …

2 / 27

liq va maqsadga yo’nalgan bo’lishi kerak. tadqiqot natijalarini qayta ishlash tadqiqot murakkab jarayon bo’lib, uning o’z bosqichlari va pog’onalari mavjud. psixologik tadqiqot bosqichlarini quyidagi sxemada ko’rish mumkin natijalarni sharxlash va xulosalarni ifoda etib berish. i tadqiqot natijalari son tahlili. o'rtacha kattalikni, korrelasiya koeffisentini aniqlash, ishlab chiqish va boshqalar. grafiklarni tuzish ii xulosalarning to'g'riligini isbotlash. buning uchun turli metodlardan foydalaniladi. iii tayyorlov bosqichi - ilgari surilgan vazifalarni o'rganish, farqlarni aniqlash. tadqiqot vazifalari va ilmiy farazini belgilash, metodikalarini ishlab chiqish har bir fan taraqqiyotining asosiy sharoitlaridan biri uning malum darajada mumkin qadar obektiv, aniq ishonchli uslublarga ega ekanligidir. metod - uslubning manosi biror narsaga borish yo’li demakdir. umuman psixologiyada inson psixikasini tadqiq qilishda metodlarning turli tasnifi mavjuddir. tadqiqot metodlarini ilmiy jihatdan tahlil qilgan rus psixologi b.g.ananev mazkur metodlarni xususiyatlariga qarab klassifikasiya qilgan. b.g.ananev psixikani o’rganish metodlarini turli guruhga ajratib, o’rgangan: tashkiliy guruhga - qiyoslash, longityud, kompleks metodlari kiradi; emperik guruhga kuzatish, eksperiment, …

3 / 27

lanish dinamikasi, jinslarning tafovutlari va o’ziga xosligini o’rganishda qo’llaniladi. psixologlardan l.s.vigotskiy, p.p.blonskiy, a.a.smirnov, b.g.ananev, d.b.elkonin, p.galperin va ularning shogirdlari olib borgan tadqiqotlar (chaqaloqlik, go’daklik, ilk bolalik, kichik maktab yoshi, o’smirlik, o’spirinlik yosh davrlarini o’zaro solishtirish) shu metoddan foydalanib amalga oshirilgan. longityud metodi bu metodning boshqa metodlardan farqi bir yoki bir nechta sinaluvchilar uzoq muddat, hatto o’n yillab tekshiriladilar. longityud metodidan nemis psixologi v.shtern, fransuz psixologi r.zazzo, rus psixologlari n.a.menchinskaya, a.n.gvozdev, n.s.leytes, v.s.muxina va boshqalar ko’p yillardan beri foydalanmoqdalar. mazkur metod orqali bir xil jinsli (hasan-husan, fotima- zuhra yoki aralash jinsli hasan - zuhra, fotima- husan) egizaklar kuzatilgan. longityud metodi yordamida sub'ektiv omillarning o’ziga xosligini ob'ektiv shart - sharoitlari va ijtimoiy muhitning sinaluvchiga ta'siri o’rganiladi. chunonchi egizaklarning o’xshashligi va tafovuti, ta'sirlanishi, his-tuyg’uni o’zgarishi kishilar o’rtasidagi individual farqlar (ishchanligi, temperamenti, oliy nerv faoliyati tizimi va hokazo) bo’yicha ma'lumotlar olish longityud metodi orqali amalga oshiriladi kompleks metodi yordamida o’rganilgan ob'ektdagi o’zgarishlar turli nuqtai …

4 / 27

aridan iboratdir genetik metod bu metod bilan tadqiqot davomida tugallangan ma'lumotlar yaxlit holda, maqsadga muvofiq tarzda sharhlanadi. bu metoddan foydalanishning asosiy maqsadi sinaluvchida vujudga kelayotgan ichki, jamiki obrazlarning rivojlanishi, faoliyat va bilish jarayonlarining o’zgarishiga tajriba natijasiga suyanib ta'rif va tavsif berishdir. shuningdek, bunda mazkur fazilat va xususiyatlarning namoyon bo’lish davri, bosqichi hamda ba'zi mashaqqatli daqiqalarga, holatlarga qo’shimcha sharhlar berish imkoniyati tug’iladi. genetik metodga asoslanib psixik o’zgarishlar bilan rivojlanish bosqichlarining bevosita bog’liqligi ildizi aniqlanadi. donalash metodi bu metod tadqiqot ob'ektiga kirgan shaxs psixikasidagi barcha o’zgarishlardagi o’ziga xoslik, o’zaro aloqa, o’zaro ta'sir va uyg’unlikning o’zaro bog’lanishlari o’rganiladi. jumladan, inson xulqini idrok qilish uchun sezgi, idrok, xotira, tafakkur jarayonlarining bir paytda, birgalikda tadqiq qilinishi bunga yorqin misoldir. bunda har bir bilish jarayonining usuli ifodalanadi yoki uning ahamiyati alohida ta'kidlanadi, ularning o’zaro bog’liqligi asoslab beriladi. empirik metodlar guruhi o’z navbatida ikkiga, ya'ni asosiy va yordamchi metodlarga bo’linadi. asosiy metodlarga kuzatish va eksperiment metodlari kirsa, …

5 / 27

lik suhbat daftari, kuzatish varaqasi, magnitafon, videomagnitafon) tayyorlab qo’yiladi kuzatish orqali turli yoshdagi odamlarning diqqati, his-tuyg’ulari, asab tizimining tashqi ifodalari, imo-ishoralari, sezgirligi, xulq-atvori, nutq faoliyati kabilar o’rganiladi. ammo o’ta murakkab ichki kechinmalar, yuksak hissiyotlar, tafakkur, mantiqiy xotira va aql zakovatni tadqiq etishga bu metodning imkoni yetmaydi. masalan, o’spirin yoshlarning sport faoliyatini kuzatish orqali ularning irodasi, ishchanligi, his-tuyg’usining o’zgarish xususiyatlari, talabga intilish, o’z harakatini idora qila olish yuzasidan materiallarni yig’ish mumkin. tashqi kuzatishda ba'zan tafakkur bo’yicha ham ma'lumotlar olish mumkin. ish ustidagi kayfiyatni, chegradagi tashvish va iztirobni, sinchkovlik kabi ruhiy holatlarni kuzatib, tafakkurdagi o’zgarishni aniqlash mumkin. bundan tashkari qo’lning titrashi, asabiylashish, nutqning buzilishi ham insonning ruhiyatidagi o’zgarishlar bo’yicha ma'lumotlar beradi. psixologiyada o’z-o’zini kuzatish, ya'ni interospeksiya metodidan ham foydalaniladi, lekin bu psixologiyaning ilmiy bo’lmagan metodi hisoblanadi. tajriba yoki eksperiment metod o’z navbatida tabiiy va laboratoriya metodlariga ajratiladi. tabiiy tajriba metodlarining ilmiy asoslarini 1910 yilda rus psixologi a.f.lazurskiy tomonidan ishlab chiqilgan. u kichik …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"umumiy psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari" haqida

prezentatsiya powerpoint umumiy psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari reja: 1.psixologiya fani metodlari haqida umumiy tushuncha 2.fanning asosiy metodlari 3.fanning yordamchi metodlari malumki, har qanday fan o’z predmetiga ega. psixologiyaning predmeti psixika bo’lib, u obektiv olamni psixik hodisalar asosida aks ettirib, yuzaga kelgan va shakllangan obraz subekt faoliyatini, xulq-atvorini maqsad sari yo’naltiradi. bundan tashqari har qanday fan qandaydir hodisa qonuniyatlarini bilish uchun malum bir metodlardan foydalanadi. i.p.pavlov "metodning qo’lida tadqiqot taqdiri yotadi" degan edi. metodlar tizimi fanning umumiy metodologiyasiga birlashadi. metodologiya (yunoncha methodes - bilish, tadqiq qilish, izlanish yo’li, logos - tushuncha, talimot) amaliy faoliyatini tashkil etish...

Bu fayl PPTX formatida 27 sahifadan iborat (6,2 MB). "umumiy psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: umumiy psixologiya fanining ilm… PPTX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram