psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari

DOC 4 pages 45.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.5 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

2-ma`ruza: psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari 1. metod haqida tushuncha 2. psixologik tadqiqot metodlari (kuzatish, eksperiment, suhbat va so’rov, test) 3. proektiv metodikalar tasnifi tayanch iboralar: metod: asosiy: kuzatish, eksperiment, yordamchi: suhbat, so`rov, test, korrelyatsiya, modellashtirish, faoliyat natijasini o`rganish, egizaklar, b.g.ananev bo`yicha metod turkumi: 1. psixologiya sohasida ilmiy-tekshirish olib borishning o’ziga hosligi. aniq izlanish predmetiga ega bo’lgan har qanday fan o’sha predmetining mohiyatini yoritish va materiallar to’plash uchun maxsus usullar va vositalardan foydalanadi va ular fanning metodlari deb yuritiladi. fanning salohiyati va obro’si ham birinchi navbatda o’sha metodlar yordamida to’plangan ma’lumotlarning ishonchliligi va validliligiga bog’liq bo’ladi. bu fikrlar bevosita psixologiyaga ham aloqador bo’lib, metodlar masalasi bu fanda juda katta ahamiyatga molik masala sifatida qaraladi. chunki yuqorida ta’kidlaganimizdek, psixik hodisalarni bevosita qo’l bilan ushlab, ko’z bilan ilg’ab, quloq bilan sezish qiyin. lekin juda ko’plab fanlar bilan faol hamkorlik shunga olib kelganki, psixologiyaning har bir tarmog’i o’z vazifalarini echish va ma’lumotlarga ega …

2 / 4

ki biz hayotda o’rgangan ko’p odatlarimiz, harakatlarimizning asosida o’zining bilim-bilmay kuzatgan, xotiramizda shu tarzda olib qolgan ma’lumotlarimiz yotadi. ilmiy nuqtai nazardan esa kuzatuvning turlari va bosqichlari farqlanadi. 2. kuzatish, eksperiment, suhbat va so’rov, test. tashqi kuzatuv mohiyatan kuzatiluvchi xulq-atvorini bevosita tashqaridan turib, kuzatish orqali ma’lumotlar to’plash usulidir. usulning o’ziga xosligi shundaki, tadqiqotchi kuzatiluvchining faoliyatiga aralashmagan va unga xalaqit bermagan tarzda, uning tashqi xulq-atvori, nutqi, o’zgalarga munosabatini “zimdan kuzatib”, qayd qilib boradi. kuzatishning ikki asosiy turi bo’lib, tashqi – ob’ektiv kuzatish va ichki – o’z-o’zini kuzatish farqlanadi. o’z-o’zini kuzatish birovlarni tashqaridan kuzatishdan farqli, odamning o’zida kechayotgan biror o’zgarish yoki hodisani shaxsan o’rganishi maqsadida ma’lumotlar to’plash va qayd etish usulidir. erkin kuzatuv ko’pincha biror ijtimoiy hodisa yoki jarayonni o’rganish maqsad qilib qo’yilganda qo’llaniladi. masalan, bayram arafasida aholining kayfiyatini bilish maqsadida kuzatuv tashkil qilinsa, oldindan maxsus reja yoki dastur bo’lmaydi, kuzatuv ob’ekti ham qat’iy bo’lishi shart emas. yoki dars jarayonida bolalarning u yoki …

3 / 4

tomondan, agar kuzatuvchida konformizm xislati kuchli bo’lsa, o’zi ham guruh hayotiga juda kirishib ketib, undagi ayrim hodisalarni sub’ektiv ravishda qayd etadigan bo’lib qolishi ham mumkin. guruhiy fenomenlarni tashqaridan kuzatish buning aksi – ya’ni kuzatuvchi guruhga yoki kuzatilayotgan jarayonga nisbatan chetda bo’ladi va faqat bevosita ko’zi bilan ko’rgan va eshitganlari asosida xulosalar chiqaradi. umuman, kuzatish metodining ijtimoiy hayot, professional ko’rsatgichlarni qayd qilishda so’zsiz afzalliklari bor, lekin shu bilan birga kuzatuvchining professional mahorati, kuzatuvchanligi, sabr-qanoatiga bog’liq bo’lgan jihatlar, yana to’plangan ma’lumotlarni sub’ektiv ravishda tahlil qilish xavfi bo’lgani uchun ham biroz noqulayliklari ham bor, shuning uchun ham u boshqa metodlar bilan birgalikda ishlatiladi. umuman kuzatish vositasida ma’lumotlar to’plashga qaror qilgan kimsa har doim ham aniq kuzatuv ob’ektini ajratib olishi, undan nimalarni kutayotganligini tasavvur qilishi, kuzatuv daftarini tutib, kuzatilayotgan odam yoki guruhning faoliyatini ma’lum muddat davomida bosqichma-bosqich izchil tarzda qayd qilib borishi, izlanishlari nihoyasida esa barcha tuplangan ma’lumotlarni psixologik jiatdan tahlil qila olishi kerak. …

4 / 4

hunga o’xshash jarayonlar va sinovlar eksperiment deyiladi va hayotda va psixologik amaliyotda ko’plab murakkab eksperimentlar aniq dasturlar asosida o’tkaziladi, yangiliklar ochiladi. har qanday eksperiment uchun odatda ataylab shunday sun’iy bir vaziyat shakllantiriladiki, aynan shu vaziyatda tadqiqotchini qiziqtirayotgan psixik jarayon yoki hodisa ajratiladi, o’rganiladi, ta’sir ko’rsatiladi va baholanadi. agar tabiiy eksperiment o’sha qiziqtirayotgan fenomen tekshiriluvchi uchun tabiiy hisoblangan sharoitlarda (masalan, mehnat jarayonida, ta’tilda yozgi oromgohda, litsey auditoriyasida va shunga o’xshash) maqsadli tashkil etilib, o’rganilsa, laboratoriya eksperimenti maxsus joylarda, maxsus asbob-uskunalar vositasida ataylab o’rganiladi. masalan, diqqatingizning xususiyatlarini bilish kerak bo’lsa, psixologiya laboratoriyasida maxsus taxitsoskop deb atalgan moslama yordamida yoki “landolt xalqachalari” deb nomlangan jadvallar yordamida o’rganish mumkin bo’ladi. hattoki, ijtimoiy munosabatlar borasida ham o’zaro hamjihatlik, liderlik va konformlilik hodisalarini tekshirish uchun gruppaviy integratorlar va gomeotsat deb nomlanuvchi moslamalar yaratilgan va ular yordamida guruhdagi turli xil hodisalar o’lchangan. eksperiment o’tkazishning asosiy shartlaridan biri tekshirilayotgan ob’ektda eksperiment hamda nazorat guruhlarining bo’lishidir. tadqiqotchining taxmini asosida …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari"

2-ma`ruza: psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari 1. metod haqida tushuncha 2. psixologik tadqiqot metodlari (kuzatish, eksperiment, suhbat va so’rov, test) 3. proektiv metodikalar tasnifi tayanch iboralar: metod: asosiy: kuzatish, eksperiment, yordamchi: suhbat, so`rov, test, korrelyatsiya, modellashtirish, faoliyat natijasini o`rganish, egizaklar, b.g.ananev bo`yicha metod turkumi: 1. psixologiya sohasida ilmiy-tekshirish olib borishning o’ziga hosligi. aniq izlanish predmetiga ega bo’lgan har qanday fan o’sha predmetining mohiyatini yoritish va materiallar to’plash uchun maxsus usullar va vositalardan foydalanadi va ular fanning metodlari deb yuritiladi. fanning salohiyati va obro’si ham birinchi navbatda o’sha metodlar yordamida to’plangan ma’lumotlarning ishonchliligi va validl...

This file contains 4 pages in DOC format (45.5 KB). To download "psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining ilmiy tadq… DOC 4 pages Free download Telegram