afaziya

DOCX 25.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1543904236_73053.docx afaziya reja: 1. afaziya. afferent motor afaziya 2. efferent motor afaziya afaziya. afferent motor afaziya afaziya-nutqning to‘liq yoki qisman yo‘qolishi, u odatda bosh miyaning lokal jaroqatlanishi natijasida yuzaga keladi. afaziyani keltirib chiqaruvchi sabablarga quyidagilarni kiritish mumkin: miyada qon aylanishining buzilishi (ishemiya, gemorragiyalar), bosh miya jaroqatlari, o‘smalar qamda bosh miyaning infektsion kasalliklari. qon tomir tizimidagi buzilishlari, kasalliklari sababli afaziya ko‘proq kattalarda yuz beradi. qon tomir tizimidagi bosh miya qon tomirlarining yorilishi natijasida yuz beruvchi anevrizm, tromboyemboliya, revmatizm natijasida paydo bo‘ladigan yurak paroklari, miya-qobiq jaroqatlari o‘smirlar va yoshlarda qam kuzatiladi. afferent motor afaziya afferent motor afaziya, markaziy yoki rolanda egatidan orqada joylashgan, bosh miya po‘stlog‘i postmarkaziy va tepa bo‘limlarining ikkilamchi sohalari zararlanishi natijasida kelib chiqadi. postmarkaziy va tepa bo‘limlarning ikkilamchi sohasi birlamchi sohalar bilan uzviy bog‘liq. ular uchun (birlamchi soha) aniq somototopik qurilish xarakterlidir. qarama-qarshi pastki tomondan impulslarni olib keluvchi nerv tolalari, bu sohaning yuqori bo‘limlariga joylashadi, yuqori tomondan impulslarni olib …

iqdorda ko‘proq ifodalangan. ma’lumki, har bir nutqiy tovush bir onlik ulanish yoki uzilish bilan talaffuz qilinadi. demak, u yoki bu fonemani hosil qilishda simultan, mujassam ishtirok etuvchi ikkilamchi maydonlar, birlamchi proyeksion maydonlar bilan bog‘liqdir. biroq, «m» va «n» tovushlari talaffuzida lab va tilning tutash joyi «b» va «p», «d» va «t» tovushlariga qaraganda kamroq taranglashadi va bu har doim ham hisobga olinmaydi. jarangsiz «k» va «t» fonemalarini talaffuz qilishda tutash joy birmuncha taranglashadi, ammo bunda ovoz burmalari taranglashmagan holatda bo‘ladi. fonemalarning bunday nozik differensial kinestetik belgilarini aniqlashdagi qiyinchiliklar, afferent motor afaziyada qo‘pol agrafiyalar, aleksiyalar, nutqni tushunishning buzilishi kelib chiqishi holatlarida tushuntiriladi. ekspressiv nutqning buzilishi. a.r.luriya (1969, 1975) afferent motor afaziyaning ikki varianti mavjudligini ta’kidlaydi. birinchisi, artikulyatsion apparatning turli organlari harakatini fazoviy, simultan sintezi buzilishi va kamchilikning yaqqol ifodalanishida vaziyatli nutqning butunlay yo‘qolishi bilan xarakterlanadi. ikkinchi variant, klinikada «o‘tkazuvchi afaziya» nomini olgan, nutqning boshqa ixtiyoriy ko‘rinishlarida va takrorlash, nomlashning qo‘pol buzilishida …

aralashuvini vujudga keltiradi m-p-b, n-d-t-l, i-s, o-u va boshqalar. bu tovushlar talaffuzida artikulyatsion organlar tutashishi darajasini kinestetik baholashning buzilishi bilan tushuntiriladi. birmuncha so‘nggi bosqichlarda bemorlar «tol»so‘zini «dol», «lol» singari talaffuz qiladilar, ya’ni bir fonematik paradigma boshqasi bilan almashtiriladi. afferent motor afaziya uchun murakkab bo‘g‘inlar tuzilishini taxlil qilishdagi qiyinchiliklar xarakterlidir. bemorlar yopiq bo‘g‘inni ikkita ochiq bo‘g‘inga bo‘ladilar, bo‘g‘inda ketma-ket kelgan undoshlarni bo‘ladilar, undosh tovushlarni tushirib qoldiradilar. shu sababli «maktab» «qulf», «stol» so‘zlari «ma-k’-t’-ab», «q’-u-l’-f’» «s’-to-l’» kabi jaranglaydi va h.k. nutq talaffuz tomonining tiklanishiga qarab, nutqiy bayon qilishning sintagmatik tomoni saqlanganligi aniqlanadi. ayrim hollarda, yengil artikulyatsion tovushlar qolishi mumkin, bular ayrim hollarda dizartriyani (artikulyatsion apparat apraksiyasi oqibati sifatidagi psevdodizartriya), boshqa hollarda, ohang o‘zgarishida ifodalanmaydigan, balki so‘zlarni talaffuz qilishdagi sun’iylik va sekinlashganlikda, jaranglilarning so‘nishi va kam uchraydigan literal parafaziyalarda, yumshoq undoshlarning yo‘qolishida ifodalanuvchi yengil xorijiy aksentni eslatadi. tushunishning buzilishi. afferent afaziyada travma yoki insultdan so‘ng ilk bosqichda nutqni tushunishning qo‘pol buzilishi kuzatilishi mumkin. …

ikulyatsion usuli bo‘yicha umumiy belgilarga ega tovushlar bor bo‘lgan so‘zlarni eshitib, tanib olishda qiyinchiliklar tug‘iladi (lab-lab: b-m-p, til oldi: d-l-t-n; sonor oraliq; nx-sh, va h.k.). fonematik taxlilning bunday qiyinchiliklari, so‘zlashuv nutqida so‘zlarning fonematik farqining ko‘pligi bilan yaxlit kompensatsiyalanadi va ularni tushunishga imkon beradi, ammo bemorlar yozuvida o‘z aksini topadi. so‘zni tushunishning buzilishi shu holda yomonlashadiki, agar bemor uni gapirishga urinib ko‘rsa, ya’ni birlamchi buzilgan kinestetik nazoratni «uyg‘otib yuborsa» tushunish yomonlashadi. afferent motor afaziyada, nutqni eshitib noto‘g‘ri idrok qilishga olib keluvchi artikulyator buzilishlar bilan bir qatorda, turli xil murakkab fazoviy munosabatlarni yetkazuvchi, tilning leksik vositalarini tushunishdagi qiyinchiliklar ham kuzatiladi. tushunishda ma’lum bir qiyinchiliklarni ko‘proq qo‘shimchalari bilan fe’llar keltirib chiqaradi. bular makon belgisidan tashqari, ko‘p ma’noliligi bilan farq qiladi. ko‘chma kelishiklarda qo‘llanuvchi shaxsiy olmoshlar ahamiyatini tushunish alohida qiyinchilik tug‘diradi. bu ularda predmet nisbatining yo‘qligi, turli xil fazoviy yo‘nalganlikning mavjudligi, fonematik o‘zgarishlarning ko‘pligi bilan tushuntiriladi. qoidaga binoan, afferent motor afaziyada konstruktiv-fazoviy apraksiya kuzatiladi, …

un artikulyatsion apparatning qo‘pol apraksiyasida o‘qish va yozuv birmuncha qo‘pol buziladi. o‘qish va yozuvning tiklanishi uni bartaraf etish bilan bir vaqtda olib boriladi. ichki o‘qishning tiklanishi yozma nutqning tiklanishidan ilgarilab ketishi mumkin. diktovka ostida so‘zlarni yozishda, predmetlarni yozma nomlashda, yozma muloqotga urinishda barcha artikulyatsion qiyinchiliklar o‘z aksini ko‘rsatadi, ya’ni ko‘pgina literal paragrafiyalar paydo bo‘ladi. ular unli va undosh fonemalar aralashuvini (o‘rni va artikulyatsiyasi bo‘yicha yaqin) aks ettiradi, undoshlar (sonorlar) tushirib qoldiriladi. afferent motor afaziyaning ikkinchi variantida bemorlar so‘zda harf tartibini qiyinchilik bilan saqlaydilar, ularni oynali aks ettiradilar (oyna-nayo, davo-voda), unlilarni tushirib qoldiradilar yoki avval barcha undoshlarni yozadilar, so‘ng unlilarni yozadilar, chunki ularda qoidaga ko‘ra, so‘zda shu tovushning borligi haqidagi tasavvurlar saqlangan bo‘ladi, masalan, yo harfini «hayot» so‘zida tashlab ketib, «t» tovushi ustiga bemor ikki nuqta qo‘yadi. ayrim hollarda, qo‘pol afferent motor afaziyada, og‘zaki nutqning butunlay yo‘qligi va yozma nutqning ma’lum miqdorda saqlanganligi o‘rtasida dissotsiatsiya kuzatiladi. bu holda yozma nutq atrofdagilar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "afaziya"

1543904236_73053.docx afaziya reja: 1. afaziya. afferent motor afaziya 2. efferent motor afaziya afaziya. afferent motor afaziya afaziya-nutqning to‘liq yoki qisman yo‘qolishi, u odatda bosh miyaning lokal jaroqatlanishi natijasida yuzaga keladi. afaziyani keltirib chiqaruvchi sabablarga quyidagilarni kiritish mumkin: miyada qon aylanishining buzilishi (ishemiya, gemorragiyalar), bosh miya jaroqatlari, o‘smalar qamda bosh miyaning infektsion kasalliklari. qon tomir tizimidagi buzilishlari, kasalliklari sababli afaziya ko‘proq kattalarda yuz beradi. qon tomir tizimidagi bosh miya qon tomirlarining yorilishi natijasida yuz beruvchi anevrizm, tromboyemboliya, revmatizm natijasida paydo bo‘ladigan yurak paroklari, miya-qobiq jaroqatlari o‘smirlar va yoshlarda qam kuzatiladi. afferent motor afa...

DOCX format, 25.7 KB. To download "afaziya", click the Telegram button on the left.

Tags: afaziya DOCX Free download Telegram

afaziya

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "afaziya"

Similar files