hujjatlarning qo'lyozma matnlarini kriminalistik usulda tekshirish

DOCX 1 page 2.7 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

8-bob hujjatlarning qo'lyozma matnlarini kriminalistik usulda tekshirish 1-§ hujjatlar ashyoviy dalil sifatida kriminalistik tekshiruv ob'ekti turli jinoyat ishlarini tergov qilish jarayonida daliliy ashyo bo'lgan hujjatlar bilan ishlashga to'¦ri keladi. jumladan, o'zgalar mulkini talon-taroj qilish, mansabni suiiste'mol qilish jinoyatlari, firibgarlik, xo'jalik ishlarida moliyaviy hisob-kitob hujjatlari bilan bir qatorda turli yozma hujjatlar kriminalistik tekshiruv ob'ekti hisoblanadi. hujjat deganda keng ma'noda biror hodisani o'zida yozma ravishda aks ettiruvchi moddiy ob'ekt tushuniladi. sud va tergov amaliyotida hujjatlarning quyidagi turlari mavjud: qo'lda turli yozish vositasida bajarilgan imzolar, xatlar (ariza, tilxat, tarjimai hol va h.k) moliyaviy hujjatlardagi qo'lyozma va bosma matnlar; tipografiya usulida va bosma asboblar vositasida tayyorlangan hujjatlar, turli grafik chizmalar, rejalar, (hujjatlarning reproduktsiya tasviri, kseroks nusxalari va h.k;) foto-kino hujjatlar; turli ob'ektlar, inson va ashyoviy dalillarning kino-foto, video tasviri va fonohujjatlar; magnit tasmasiga yozilgan turli ma'lumotlar. kriminalistik ma'nodagi hujjatlar jinoyat ishi bo'yicha ma'lum bir hodisalar haqida ma'lumot beradi. ba'zi hujjatlarni jinoiy maqsadda ishlatib, undan …

2 / 1

hujjatlar bilan aniqlanadi. ashyoviy dalillar kriminalistik ma'noda jinoyat ishini hal qiluvchi muhim omillar bo'lib, ular jinoiy harakatning izlarini o'zida aks ettiradi yoki jinoyatni sodir etishda qurol sifatida ishlatiladi. ko'rsatilgan sifatlar hujjatlarga nisbatan tegishli bo'lganda ular ham daliliy ashyo hisoblanadi. hujjatlarni ashyoviy dalil sifatida tekshirishda ikki xil ma'lumot olish mumkin bo'ladi: qo'lyozma matn, imzo, raqam va boshqa yozuvlar kim tomonidan bajarilgan va ikkinchisi hujjat asl nusxami yoki qalbakiligi, qaysi qismi qanday usulda o'zgartirilgan, o'chirilgan, qo'shimcha yozuvlar kiritilgan va hokazo. ashyoviy dalil hisoblangan hujjatlarni ishga qay darajada molik ekanligini aniqlash uchun tergovchi ularni ko'zdan kechirib, umumiy va individual xususiyatlarini aniqlaydi va tegishli tartibda rasmiylashtiradi. ashyoviy dalil xususiyatiga ega bo'lgan hujjatlar kriminalistik faoliyatda ikki xil tekshiruvga bo¦liq: 1. xatshunoslik tekshiruvi, ya'ni qo'lyozma matn, (imzo, raqam, turli belgilar, chizmalar va h.k.) kim tomonidan yozilgan yoki bajarilganligini aniqlash. 2. hujjatning qalbaki ekanligini aniqlash uchun uni kriminalistik texnika usulida tadqiq etish. 2-§ kriminalistik xatshunoslik tushunchasi ashyoviy …

3 / 1

da o'ziga qulay va mos holatni qo'llab umumiy yozish qoidasi chegarasidan chiqib, faqat o'ziga xos uslubni yaratadi va qo'llaydi. masalan, yozish qurolini qiya yoki to'¦ri parallel ushlab yozish natijasida harflarning o'ng yoki chap tomon qiya bo'lishi, yozishning yo'nalishi, harflarning bir-birlari bilan birikishi, joylashuvi kabi alomatlar hosil bo'ladi. yozish malakasi o'rta maktab davridan shakllana boshlaydi. boshlan¦ich maktab o'quvchilari yozish qoidasiga binoan harf va raqamlarni yozishda qalam, ruchkani o'ngdan chapga yoki aksincha yo'nalishda bajaradilar. yozishni o'rganish jarayonida xatning yozilishida harflar shakli sekin-asta o'zgaradi, umum qoida chegarasidan chiqa boshlaydi. bu jarayonga insonning fiziologik xususiyati ta'sir etadi. mashhur rus fiziologi i.p.pavlovning inson fiziologiyasida rivojlanadigan shartli reflekslar takrorlanish asosida mustahkamlanadi - degan ¦oyasi mazkur xatshunoslik ilmiga ham to'laligicha asos bo'ladi. shartli reflekslar insonning hayoti davomida hosil bo'lib kun sayin takrorlanib rivoj topadi. bu jarayonni i.p.pavlov “dinamik stereotip”- deb nomlagan. shartli reflekslar asosida amalga oshiriladigan faoliyat qayta - qayta takrorlanadi va shu bilan birga harakat takomillashib, …

4 / 1

ustahkamlik); - turli ta'sir etuvchi turlarga nisbatan o'ziga xos o'zgaruvchanlik. xatshunoslik tekshiruvini o'tkazishda qo'lyozma imzoni aynan kim tomonidan yozilganligini aniqlash imkonini insonning ana shu yozish qobiliyati - dastxati beradi. xat yozish jarayoni, shuningdek, yozilgan matn; so'z, raqam, imzo kriminalistik tekshiruv ob'ekti sifatida xat deb tushuniladi. kriminalistikada qo'lyozma matnlar, qanday shaklda bo'lishidan qat'i nazar, dastxat deb yuritiladi. imzo qo'lyozmaning alohida bir turi bo'lib, o'ziga xos xususiyatlarga ega. shuning uchun uni tekshirish uslubiyoti dastxatni tekshirish uslubiyotidan bir muncha farq qiladi. dastxat insonning maktabda o'qib, ilm olish davrida rivojlanadi va taxminan o'rta ma'lumotga ega bo'lish arafasida mustahkamlanadi. shu vaqtdan boshlab dastxat bo'yicha uni bajargan shaxsni aniqlash imkoniyati tu¦iladi. dastxatning mustahkam bo'lib shakllanishiga qator omillar, ya'ni insonning anatomik, fiziologik, psixologik xususiyatlari, yozish malakasi, faoliyati ta'sir etadi. shu bilan birga insonning o'ziga xos odat bo'lib qolgan yozish harakati takrorlangan sari mustahkamlanib, individuallik - aynanlik xususiyatiga ega bo'ladi. bu ilmiy nazariya ko'p yillar davomida eksperimental tadqiqotlar …

5 / 1

di. ko'rsatilgan omillar dastxatning ayrim umumiy xususiyatiga ta'sir etib, asosiy individuallik vaqti sharoitiga nisbatan bo'lgan mustahkamligi xatni (imzoni) bajargan shaxsning aynanligini belgilash uchun imkon beradi. ekspertiza tekshiruvi natijasida yozgan shaxsni aniqlash bilan bir qatorda, xatning yozilish sharoitini, yozgan shaxsning salomatlik holatlari ham aniqlanishi mumkin. bunday holatlar xatdagi “nutq” umumiy, xususiy belgilar asosida amalga oshiriladi. masalan, yozayotgan shaxsning ruhiy hayajoni va boshqa holatlari odatlangan yozish usuliga ta'sir etib, shu bois yozuvning bir tekisligi buziladi, yozish tezligi yuqori bo'ladi yoki pastlashadi. natijada xatning aniqligi, ravonligi o'zgaradi, harflar tuzilishi bir muncha soddalashadi. qo'lyozmada ayrim buzilishlar kuzatiladi. o'ziga xos holatlar yozish sharoitining o'zgarishida ham yuz beradi. masalan, tik turib yoki yotgan holda yozish, qo'lning jarohatlanishi natijasida chap qo'l yoki boshqa moslama bilan yozish va hokazo. 3-§ dastxatning identifikatsiyaviy belgilari xat, imzo va boshqa qo'lda yozilgan matnlarni kim tomonidan bajarilganligini aniqlashda qo'llanadigan uslub dastxatshunoslik usluji deb ata ladi. identifikatsiyaviy belgilar esa tekshiruv tadqiqot, izlanish aniqlashda …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujjatlarning qo'lyozma matnlarini kriminalistik usulda tekshirish"

8-bob hujjatlarning qo'lyozma matnlarini kriminalistik usulda tekshirish 1-§ hujjatlar ashyoviy dalil sifatida kriminalistik tekshiruv ob'ekti turli jinoyat ishlarini tergov qilish jarayonida daliliy ashyo bo'lgan hujjatlar bilan ishlashga to'¦ri keladi. jumladan, o'zgalar mulkini talon-taroj qilish, mansabni suiiste'mol qilish jinoyatlari, firibgarlik, xo'jalik ishlarida moliyaviy hisob-kitob hujjatlari bilan bir qatorda turli yozma hujjatlar kriminalistik tekshiruv ob'ekti hisoblanadi. hujjat deganda keng ma'noda biror hodisani o'zida yozma ravishda aks ettiruvchi moddiy ob'ekt tushuniladi. sud va tergov amaliyotida hujjatlarning quyidagi turlari mavjud: qo'lda turli yozish vositasida bajarilgan imzolar, xatlar (ariza, tilxat, tarjimai hol va h.k) moliyaviy hujjatlardagi qo'lyozma va bos...

This file contains 1 page in DOCX format (2.7 MB). To download "hujjatlarning qo'lyozma matnlarini kriminalistik usulda tekshirish", click the Telegram button on the left.

Tags: hujjatlarning qo'lyozma matnlar… DOCX 1 page Free download Telegram