xitoy va yaponiya dinlari

DOCX 27 pages 76.7 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 76.7 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

2-mavzu. milliy dinlar. xitoy va yaponiya dinlari: konfutsiylik, daolik, sintoiylik reja 1. xitoyda konfutsiylik va daolik ta’limotlarining vujudga kelishi tarixi. 2. yaponiyada sintoiylik dinining shakllanishi va tarixiy bosqichlari. 3. xitoy va yaponiya dinlarining o’zaro o’xshash va mushtarak jihatlari. tayanch so’z va atamalar 1. konfutsiy (kun stzi) 2. li qonunlari 3. “dao” – yaratuvchi 4. “de” – yaxshi fazilat 5. “samoviy dao” 6. “sti” (xitoycha – “hayot”) 7. “lin” – (xitoycha – “ruh”) 8. lin – “guy” (xitoycha – “chiziq”) 9. “sanyuan” 10. “ikkita to’qqizlik” 11. “besh la” 12. “nefrit imperatori” 13. kami 14. “kodziki” 15. takama-noxara 16. akistusima mavzu o’quv maqsadi: talabalarda xitoy, yaponiya davlatlarida vujudga kelgan diniy ta’limotlar, konfutsiylik dinining kishilar hayotidagi o’rni, uning ezgu g’oyalarining kishilar ma’naviy yuksalishidagi ahamiyati, ushbu din asoschisining g’oyalari, li qonunlari, daoning ta’limotlari va buyuk ipak yo’lida vujudga kelgan diniy ta’limotlar haqida zamonaviy bilim va tushunchalarni shakllantirish. xitoyda konfutsiylik va daolik ta’limotlarining vujudga kelishi …

2 / 27

lari qadimgi xitoy podshohliklarida nufuzli mansablarni egalladilar. konfutsiy yoshlar tarbiyachisi va ustozi sifatida keng shuhrat qozonib, ilk xitoy ma’rifatparvari nomiga sazovor bo’lgan bo’lsa, u tomonidan taklif qilingan islohotlarning amalga oshirilishida uning aksi bo’ldi. konfutsiyning asosiy e’tiborini tortgan narsa o’z zamonasining kamchiliklari va aybu nuqsonlari edi. oddiy xalqning nochorligi, amaldorlarning cheksiz zulmi, hukmdorlar o’rtasidagi o’zaro ziddiyatlar, qadimgi ma’naviy an’ana va qadriyatlardan uzoqlashish – bularning hammasi konfutsiy keskin tanqidiy qarashlarining yuzaga kelishiga turtki bo’ldi. uning fikrlari jamoatchilik tomonidan qabul qilinishi uchun hamma e’tirof qilgan obro’ga ega bo’lish kerak edi. konfutsiy xuddi ana shu obro’ni uzoq o’tmishning yarim afsonaviy obrazlaridan topdi. konfutsiy vafotidan bir necha asr o’tgach, uning o’zi orzu qilganidek, podshohlar dono, amaldorlar fidoiy, xalq esa farovon bo’lgan paytda uning ta’limoti xalq hayotining ajralmas bir qismi bo’lib ulgurdi. konfutsiy “komil inson” (tszyun-stzu) xaqidagi g’oyasini yaratdi. stzyun-stzi yuksak ma’naviyatli inson – ikki asosiy xususiyatga ega bo’lishi kerak: insoniylik va mas’uliyat (ajdodlar oldidagi qarzni)ni …

3 / 27

an. undan "o’lim nima?" - deb so’raganlarida, u "biz tiriklik nima ekanligini bilmaymiz-u, o’lim nima ekanligini qaerdan bila olar edik"- deb javob bergan ekan. biroq o’sha davrda qadimdan davom etib kelayotgan diniy qadriyatlar, urf-odatlarga konfutsiy ehtirom bilan munosabatda bo’lgan. konfutsiyning yana bir asosiy ta’limoti – "syao" ta’limotidir. mazkur ta’limotga ko’ra inson o’z ota-onasiga munosib bo’lishi haqidagi g’oyani o’zida mujassamlashtirgan. konfutsiy fikricha, inson uchun "syao"dan muhimroq narsa yo’q. "syao" va "di" (ukaning akaga, kichiklarning kattalarga xurmati) insoniylikning asosidir" degan. undan "syao"ning asosiy ma’nosi nima, farzandlik xizmati qanday bo’lishi kerak, degan savolga konfutsiy shunday javob bergan: "aqlli va ota-onangni boqishga yaroqli bo’lishingdir. zero, odamlar uylaridagi itlar va otlarini ham boqadilar-ku, agar insonlar ota-onalariga ortiq ehtirom ko’rsatmasalar hayvonlarni boqishlaridan nima farqi qoladi?". "syao" ta’limotining "li qonunlari"ga ko’ra farzand ota-ona hayotlik chog’ida mutlaqo ularning ixtiyoridadir. to ular dunyodan o’tgunicha o’ziga-o’zi egalik qilishga haqli emas. agar ota-onasi vafot etadigan bo’lsa, farzand qanday ish bilan mashg’ul …

4 / 27

asosiy vazifasi o’tganlarni rozi qilish, ularga xizmat qilish ekan, butun oila mana shu asosiy g’oyaga xizmat qiluvchi bir jihozni tashkil qiladi. mana shuning uchun ham har bir oila boshliqlari o’z ajdodlari oldidagi qarzlarini ado etishlari uchun oila naslini davom ettirishlari kerak. konfutsiy fikricha, dunyodan befarzand o’tish va o’zidan nasl qoldirmaslik nafaqat shu insonning yoki shu xonadonning, balki butun jamiyatning fojiasidir. konfutsiylik juda tez muvaffaqiyatga erishmadi. konfutsiyning o’zi esa, zamondoshlari tomonidan tan olinmay vafot etdi. keyinchalik uning shogirdlariga ham oson bo’lmadi. garchi konfutsiychilar o’z ta’limotlarini qadimgi chjou aqidalariga bog’liq urf-odatlar, marosimlar, axloqiy me’yorlar asosiga qurgan bo’lsalar-da, ular mazkur aqidalar orasida o’z munosabatlari, qolaversa, har bir masala yuzasidan o’z xulosalarini ham berib bayon qilardilar. mana shu narsa konfutsiylikning muvaffaqiyatga erishishiga sabab bo’ldi. undan tashqari, uning muvaffaqiyatiga sabab bo’lgan omillardan yana biri – konfutsiychilarning o’zlari foydalangan qadimgi kitoblar, she’rlar, risolalarni yig’ib o’quvchilariga o’rgatganliklaridir. bu ishning asosiy qismi konfutsiyning o’zi tomonidan bajarilgan edi. u …

5 / 27

bir ibodatxona qurdilar. ibodatxonaga konfutsiyning shogirdlari va yaqinlari tomonidan uning barcha tabarruk narsalari, unga taalluqli ashyolar - yozgan asarlari, musiqa asboblari, ro’zg’or anjomlari, aravasi va boshqa narsalar keltirib qo’yildi. vaqt o’tishi bilan faylasufning nufuzi oshib, ta’limoti keng tarqalgani sari ushbu ibodatxona ham asta-sekin doimiy ziyoratgohga aylanib bordi. stuyfu yaqinida konfutsiy shogirdlari va izdoshlari makon tutgan kattagina qishloq barpo bo’ldi. lu podshohligi hukmdorining o’zi stuyfuga kelib konfutsiy ibodatxonasida uning xotirasiga qurbonlik qildi. ibodatxonaning ahamiyati oshgani sayin uning er mulklari ham kengayib bordi. bu joy oddiy mahalliy ibodatxona shaklidan xan sulolasi davriga kelib butun mamlakat miqyosidagi muqaddas ziyoratgohga aylandi. mil. av. 195 yilda birinchi xan podshohi lyu ban shaxsan o’zi konfutsiy ibodatxonasida unga atab "tay-lyao" (xitoyda eng oliy qurbonlik - qo’y, ho’kiz va cho’chqa) uchtalik qurbonligi keltiradi. mil.avvalgi 195 yildan boshlab konfutsiy nomi xitoyda ilohiylashtirildi va unga atab muntazam qoidalar asosida qurbonliklar qilinadigan bo’ldi. xan sulolasi davrida konfutsiyga knyazlik unvoni berildi. x-xiii …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xitoy va yaponiya dinlari"

2-mavzu. milliy dinlar. xitoy va yaponiya dinlari: konfutsiylik, daolik, sintoiylik reja 1. xitoyda konfutsiylik va daolik ta’limotlarining vujudga kelishi tarixi. 2. yaponiyada sintoiylik dinining shakllanishi va tarixiy bosqichlari. 3. xitoy va yaponiya dinlarining o’zaro o’xshash va mushtarak jihatlari. tayanch so’z va atamalar 1. konfutsiy (kun stzi) 2. li qonunlari 3. “dao” – yaratuvchi 4. “de” – yaxshi fazilat 5. “samoviy dao” 6. “sti” (xitoycha – “hayot”) 7. “lin” – (xitoycha – “ruh”) 8. lin – “guy” (xitoycha – “chiziq”) 9. “sanyuan” 10. “ikkita to’qqizlik” 11. “besh la” 12. “nefrit imperatori” 13. kami 14. “kodziki” 15. takama-noxara 16. akistusima mavzu o’quv maqsadi: talabalarda xitoy, yaponiya davlatlarida vujudga kelgan diniy ta’limotlar, konfutsiylik dinining kishilar hayotida...

This file contains 27 pages in DOCX format (76.7 KB). To download "xitoy va yaponiya dinlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xitoy va yaponiya dinlari DOCX 27 pages Free download Telegram