inson antropologiyasi

PPTX 15 pages 1.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

name of presentation sharq va g’arb falsafasida inson antropologiyasi reja: inson falsafiy muammo sifatida. 1 falsafa tarixida insonning kelib chiqishi haqidagi ta’limotlar 2 insonga nisbatan biologizatorlik va sosiologizatorlik konsepsiyalari 3 inson falsafiy muammo sifatida. falsafa tarixida insonga murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy borlig‘ining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahlil qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo‘nalishni topish deyarli mumkin emas. aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o‘laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga yetish borliq jumbog‘ining tagiga yetish bilan barobar ekanligini qayta-qayta anglab yetganlar. zero forobiy aytganidek -”odamlar o‘zlarining xos xususiyatlariga va tabiiy ehtiyojlariga ko‘ra jamiyat tuzadilar. ularning harakat va fe'llarini dastavval bora-bora odatlarga aylanadigan tabiiy qobiliyatlar belgilaydi”. o‘z-o‘zingni angla va shu orqali dunyoni anglaysan. dunyoni insonning teran qatlamlariga kirmasdan sirtdan bilishga bo‘lgan barcha urinishlar narsalar haqida faqat yuzaki tasavvur hosil qilish imkonini beradi. insondan …

2 / 15

n tushmay va ayni vaqtda o‘zining uzil-kesil, umumiy e'tirof etilgan yechimini topmay kelmoqda. inson har safar mutafakkirlar diqqat markazidan o‘rin olar ekan, uning mohiyatini yangi tarixiy sharoitda va yangicha nuqtai nazardan anglab yetishga harakat qilib, uni qayta va qayta yangidan kashf etganlar. pirovardida, falsafa fanida insondan murakkabroq va ziddiyatliroq predmet yo‘q, desak, hech mubolag‘a bo‘lmaydi. falsafaning ikki yarim ming yillik tarixi mobaynida insonga juda ko‘p ta'riflar va tavsiflar berildi, u ko‘p sonli sinonimlar orttirdiki, falsafiy tahlilning boshqa biron-bir ob'ektida bunday holga duch kelish mushkul. falsafa tarixida inson: «aqlli mavjudot»; «siyosiy hayvon»; «tabiat gultoji»; «hayotning boshi berk ko‘chasi»; «hayotning soxta qadami»; «mehnat qurollari yasovchi hayvon»; «o‘zlikni anglash qobiliyatiga ega mavjudot»; «ma'naviy va erkin mavjudot» va hokazolar sifatida talqin qilingan. sharq falsafasida inson. qadimgi sharq, xususan xitoy falsafiy tizimlari asosan sotsiotsentrik konsepsiyalardan iborat bo‘lib, ularda inson, odatda, jamiyat, sotsium bilan uzviy bog‘liq deb qaraladi. qadimgi hind falsafasiga dunyoning ichki dunyosini birinchi o‘ringa …

3 / 15

qaraladi. ammo dunyoga nisbatan kosmotsentrik yondashuv antik falsafa rivojlanishining ilk bosqichlariga ko‘proq xosdir. dunyoning mazkur talqiniga muvofiq birinchi o‘ringa suqrot davridayoq falsafaning diqqat markazidan o‘rin olgan inson haqida mulohaza yuritish uchun ham tegishli zamin hozirlovchi dunyo va kosmos muammolari chiqadi. teotsentrizm falsafasini boshqa falsafiy nuqtai nazarlar – antropotsentrizm va kosmotsentrizm siqib chiqara boshlagan uyg‘onish davrida insonga doir qarashlarda jiddiy o‘zgarishlar yuz berdi. o‘rta asrlarda inson u yoki bu korporatsiya vakili sifatida amal qilgan bo‘lsa, uyg‘onish davrida u o‘zlikni anglash tuyg‘usi va ijtimoiy nuqtai nazari o‘sishi natijasida o‘z manfaatlarini ifoda eta boshladi. inson shaxs sifatida kamol topdi. o‘sha davr falsafasida insonga bo‘lgan qiziqishning kuchayishi bilan bir qatorda tabiatga bo‘lgan qiziqish ham tiklandi. n.kuzanskiy, j.brunoning panteistik konsepsiyalari xristianlar xudosini siqib chiqara boshladi. buyuk nemis faylasufi i.kant (1724-1804) insonni tushunish yo‘lida muhim qadam tashladi. u inson betakror mavjudot va u haqda alohida falsafiy mulohaza yuritish mumkin, deb hisoblar edi. u inson betakror mavjudot …

4 / 15

iy qarashlarni aks ettiradi. falsafiy antropologiya xx asrning 20-yillarida asosan m.sheler, a.gelen, x.plesner asarlari ta'sirida uzil-kesil vujudga keldi. xususan, m.shelerning «insonning kosmosdagi o‘rni» asarida inson haqida fundamental fan yaratish lozimligi qayd etiladi va uni falsafiy bilish dasturi taklif qilinadi. adabiyotlar: romanenko y.m. bitiye i yestestvo: ontologiya i metafizika kak tipi filosofskogo znaniy. – m., 2003. 784 s. falsafa asoslari. nazarov q tahriri ostida. –t.: sharq, 2005 shermuxamedova n.a. gnoseologiy. –t.o‘fmj. 2007 g‘arb falsafasi. nazarov q tahriri ostida. –t.: sharq, 2005. nazarov q.n. bilish falsafasi. –t.: universitet, 2005. falsafa. ahmedova m. tahriri ostida –t.: ofmj, 2006 image1.jpeg image2.jpeg image5.jpeg image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image3.jpeg image4.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson antropologiyasi"

name of presentation sharq va g’arb falsafasida inson antropologiyasi reja: inson falsafiy muammo sifatida. 1 falsafa tarixida insonning kelib chiqishi haqidagi ta’limotlar 2 insonga nisbatan biologizatorlik va sosiologizatorlik konsepsiyalari 3 inson falsafiy muammo sifatida. falsafa tarixida insonga murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy borlig‘ining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahlil qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo‘nalishni topish deyarli mumkin emas. aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o‘laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga yetish borliq jumbog‘ining tagiga yetish bilan barobar ekanligini qayta-qayta anglab yetganlar. zero f...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "inson antropologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: inson antropologiyasi PPTX 15 pages Free download Telegram