umumiy osteologiya

PPTX 22 pages 345.6 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 345.6 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent farmaseftika instituti xalqaro tibbiyot fakulteti davolash ishi 104-a taqdimot mavzu: umumiy osteologiya. skelet haqida umumiy tushuncha satxlar haqida malumot bo’yin bel ko’krak umurtqalari ularning yoshga doir hususiyatlari tayyorladi: shamsiyeva mashhura. ustozi shahzoda sharifovna 1. umumiy osteologiya va skeletga kirish 2. umurtqalarning tuzilishi va tasnifi 3. umurtqalarning yoshga doir o'zgarishlari reja: kirish: umumiy osteologiya va uning ahamiyati osteologiya, anatomiya fanining bir bo'limi, 206 ta suyakdan iborat ular 36 ta toq 85 juft inson skeletining tuzilishi, rivojlanishi va funksiyalarini o'rganadi, tibbiyotda muhim rol o'ynaydi. umumiy osteologiya skelet suyaklarining morfologik xususiyatlarini, 2 ta asosiy suyak to'qimasini (kortikal va trabekulyar) tahlil qiladi hamda biomexanik xususiyatlarini o'rganishda muhim ahamiyatga ega. osteologiyaning ahamiyati sud tibbiyoti va arxeologiyada katta. skelet qoldiqlarini tahlil qilib, shaxsning yoshi, jinsi, irqi va hattoki kasalliklari haqida ma'lumot olish mumkin. skelet: tuzilishi, vazifalari va tasnifi suyak skeleti ikki qismga bo'linadi: o'q skeleti, …

2 / 22

rezorbsiya qiluvchi hujayralar) tomonidan doimiy ravishda yangilanib turadi, bu suyak metabolizmining muhim qismidir. suyak to'qimasi 25% suv, 30% organik moddalar (asosan kollagen) va 45% mineral tuzlardan iborat bo'lib, bu unga mustahkamlik va elastiklik beradi. suyakning mineral komponenti, asosan, kaltsiy fosfat ca3(po4)2 shaklida bo'lib, gidroksiapatit kristallari sifatida suyak matritsasida joylashgan va uning qattiqligini ta'minlaydi. suyak elementlari: suyak hujayralari va ularning turlari osteoblastlar - suyak hosil qiluvchi hujayralar bo'lib, i tipdagi kollagen va suyak matritsasi oqsillarini sintez qiladi, suyak to'qimasining o'sishi va tiklanishida muhim 1-darajali rol o'ynaydi. osteotsitlar - yetuk suyak hujayralari bo'lib, osteoblastlardan hosil bo'ladi va suyak matritsasida joylashadi. ular suyakning mineral almashinuvini tartibga solib, 10-15 yilgacha yashashi mumkin. osteoklastlar - suyakni rezorbsiyalovchi ko'p yadroli hujayralar bo'lib, suyak to'qimasini parchalaydi. bu hujayralar suyakning remodelatsiyasi va kaltsiy gomeostazida 3-darajali muhim ahamiyatga ega. suyak shakllanishi (ossifikatsiya) jarayonlari endoxondral ossifikatsiyada xaftaga skelet avval xaftaga hosil bo'ladi, so'ngra osteoblastlar tomonidan suyak to'qimasiga almashtiriladi; bu jarayon …

3 / 22

shi uchta asosiy bosqichdan o'tadi: birinchi bosqich - membrana ossifikatsiyasi, ikkinchisi - xaftaga asoslangan ossifikatsiya, uchinchi bosqich - suyakning qayta shakllanishi va o'sishi. homiladorlikning 6-haftasida xaftaga tushadigan skelet shakllana boshlaydi, keyin esa endokondral ossifikatsiya jarayoni orqali suyakka aylanadi. bu jarayon ko'p yillar davomida davom etadi. umurtqa pog'onasi: tuzilishi va vazifalari umurtqa pog'onasi 33-34 ta umurtqadan iborat bo'lib, ular orqa miyani himoya qiladi va tana og'irligini taqsimlashda muhim rol o'ynaydi, harakatlanishni ta'minlaydi. umurtqa pog'onasining asosiy vazifalaridan biri - bosh suyagi, qovurg'alar va tos suyagini bog'lab, tana o'qini hosil qilish hamda ichki organlarni himoya qilishdir. umurtqa pog'onasi beshta bo'limga bo'linadi: bo'yin (7 ta), ko'krak (12 ta), bel (5 ta), dumg'aza (5 ta) va dum (4-5 ta) umurtqalari, har biri o'ziga xos vazifaga ega. bo'yin umurtqalari: tuzilishi va o'ziga xos xususiyatlari ikkinchi bo'yin umurtqasi (c2) - axis bo'lib, tishsimon o'simtaga ega bo'lib, atlas (c1) bilan birgalikda boshning aylanish harakatini amalga oshiradi. bo'yin umurtqalari, …

4 / 22

'simta umurtqa ustidagi muskullar uchun birikish nuqtasi bo'lib, harakat barqarorligini ta'minlaydi. ko'krak umurtqalari: tuzilishi va o'ziga xos xususiyatlari ko'krak umurtqalari (t1-t12) o'ziga xos qovurg'a chuqurchalariga ega bo'lib, ular qovurg'alar bilan birikish uchun mo'ljallangan va umurtqalarning barqarorligini ta'minlaydi hamda harakatchanligini cheklaydi. ko'krak umurtqalari o'rta o'lchamga ega bo'lib, bo'yin umurtqalaridan kattaroq va bel umurtqalaridan kichikroqdir, bu esa ularning tana vaznini ko'tarish va harakatni muvozanatlash vazifasini aks ettiradi. ko'krak umurtqalarining foramen vertebralesi (umurtqa teshigi) boshqa umurtqalarga nisbatan kichikroqdir, chunki u yerda orqa miyaning segmentlari bo'yin va bel qismiga qaraganda kamroq joylashgan. umurtqalarning yoshga doir o'zgarishlari kattalar va keksa odamlarda umurtqa pog'onasida degenerativ o'zgarishlar kuzatiladi, disklar yupqalashadi, osteofitlar (suyak o'simtalari) paydo bo'lishi mumkin, bu esa umurtqa pog'onasining harakatchanligini cheklaydi va og'riqqa olib kelishi mumkin. bolalik davrida umurtqa pog'onasining suyaklanishi bir necha bosqichda sodir bo'ladi, 5-6 yoshgacha umurtqa tanasi va ravoqlarining ossifikatsiya markazlari paydo bo'ladi hamda ular 18-25 yoshda birikadi. o'smirlik davrida, ayniqsa o'sishning tezlashgan …

5 / 22

shi mumkin. bloklangan umurtqalar, ikki yoki undan ortiq umurtqalarning qo'shilib ketishi natijasida hosil bo'ladi. bu holat klippel-feyl sindromi bilan bog'liq bo'lishi mumkin, bunda bo'yin harakatining cheklanishi va boshqa anomaliyalar kuzatiladi. skeletning umumiy tuzilishidagi individual farqlar skelet uzunligining individual farqlari irsiy omillar va ozuqa ta'sirida shakllanadi, masalan, ba'zi odamlarda qo'l suyaklari 2-3 sm gacha uzunroq bo'lishi mumkin. umurtqa pog'onasida umurtqalarning soni 32-34 ta bo'lishi mumkin. ayrimlarda ko'krak umurtqalari 12 ta bo'lsa, boshqalarda 13 ta bo'lishi kuzatiladi, bu individual xususiyatdir. qovurg'alarning soni har bir tomonda 12 ta bo'lishi kerak, lekin ba'zi hollarda 11 ta yoki 13 ta qovurg'a bo'lishi mumkin. bu anomal hollatlar rentgen tekshiruvida aniqlanadi. xulosa: osteologiyaning tibbiyotdagi ahamiyati osteologiya suyak kasalliklarini, masalan, osteoporozni 70% gacha aniqlash va davolashga yordam beradi, bu suyak sinish xavfini kamaytirish uchun juda muhim. osteologiya tibbiyotda sud-tibbiy ekspertizadan tortib, 85% aniqlikda insonning jinsini va yoshini suyaklar orqali aniqlashda katta ahamiyatga ega. osteologiya tibbiyotda sud-tibbiy ekspertizadan tortib, …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy osteologiya"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent farmaseftika instituti xalqaro tibbiyot fakulteti davolash ishi 104-a taqdimot mavzu: umumiy osteologiya. skelet haqida umumiy tushuncha satxlar haqida malumot bo’yin bel ko’krak umurtqalari ularning yoshga doir hususiyatlari tayyorladi: shamsiyeva mashhura. ustozi shahzoda sharifovna 1. umumiy osteologiya va skeletga kirish 2. umurtqalarning tuzilishi va tasnifi 3. umurtqalarning yoshga doir o'zgarishlari reja: kirish: umumiy osteologiya va uning ahamiyati osteologiya, anatomiya fanining bir bo'limi, 206 ta suyakdan iborat ular 36 ta toq 85 juft inson skeletining tuzilishi, rivojlanishi va funksiyalarini o'rganadi, tibbiyotda muhim rol o'ynaydi. umumiy osteologiya skelet suyaklarining mo...

This file contains 22 pages in PPTX format (345.6 KB). To download "umumiy osteologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy osteologiya PPTX 22 pages Free download Telegram