osteologiya

PPTX 31 pages 7.6 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

slayd 1 osteologiya: suyak tuzilishi, turlari va tarkibi 1 “never regard study as a duty,but as the enviable opportunity to learn.” —albert einstein 2 reja: 1. suyaklar tuzilishi va tarkibi 2. suyak turlari 3. suyak kasalliklari 4. anatomik sathlar 3 kirish osteologiya (yunoncha osteon – suyak, logos – ta’limot) — bu tayanch-harakat apparatining muhim qismi bo‘lgan suyaklar va ularning tizimi haqida o‘rgatuvchi fan. suyaklar nafaqat organizmga tayanch bo‘lib xizmat qiladi, balki ko‘plab metabolik, himoya va qon yaratuvchi vazifalarni ham bajaradi. suyaklarning asosiy vazifalari tayanch vazifasi – tana shaklini saqlaydi, mushaklar birikib, harakatlanishni ta’minlaydi. himoya vazifasi – muhim a’zolarni himoya qiladi (masalan: bosh suyagi – miya, ko‘krak qafasi – yurak va o‘pka). harakat vazifasi – bo‘g‘imlar orqali mushaklar bilan birgalikda harakatni bajaradi. gemopoetik vazifasi – qizil suyak ko‘migi qon hujayralarini (eritrotsit, leykotsit, trombotsit) hosil qiladi. metabolik vazifa – ca, p, mg kabi mineral moddalar deposi hisoblanadi. endokrin vazifa – osteoblastlar osteokalsin …

2 / 31

oorganik moddalar (70%) – kalsiy fosfat, karbonat, mg tuzlari → suyakni qattiqlashtiradi. suv – 10–20%. 👉 organik modda kamayganda → suyak mo‘rt bo‘ladi (qarilikda). 👉 noorganik modda kamayganda → suyak egiluvchan bo‘ladi (rahit kasalligi). 2. suyak turlari suyaklar shakliga ko‘ra quyidagi guruhlarga bo‘linadi: uzun suyaklar – diafiz, epifiz, metafiz qismlardan iborat. (masalan: qo‘l-oyoqlar suyaklari). qisqa suyaklar – g‘ovak modda ko‘p, (masalan: umurtqalar, bilak suyaklari). yassi suyaklar – ichida g‘ovak modda, tashqarida zich plastinka (masalan: kalla suyagi, ko‘krak qafasi). aralash suyaklar – murakkab shaklda (masalan: chanoq, yuz suyaklari). havo o‘tuvchi (pnevmatik) suyaklar – ichida havo bo‘shliqlari bor (masalan: yuqori uzun suyak qismlari 1. diaphysis 2. epiphysis • proximalis • distalis 3 .metaphysis -proximalis -distalis suyaklarning rivojlanishi (ossifikatsiya) birlamchi suyaklanish – bevosita biriktiruvchi to‘qimadan (intramembranoz) → yassi suyaklarda. ikki bosqichli suyaklanish – xondral (xaftak) model orqali → uzun suyaklarda. suyaklanish jarayoni 25 yoshgacha tugallanadi. 3. suyak kasalliklari klinik ahamiyati osteoporoz – kalsiy …

3 / 31

ta’sirini to‘sadi → natijada osteoklast faolligi kamayadi. 20 calcium metabolism * normal calcium levels 8.5-10.2 mg/dl (2.13-2.55 millimole/l) 21 klinik belgilar ko‘pincha “sokin kasallik” – uzoq vaqt hech qanday simptom bermaydi. suyak sinishlari (ayniqsa: son suyagi, umurtqa pog‘onasi, bilak). umurtqa sinishi → qomatning bukchayishi ("dowager’s hump"). bo‘yi qisqarib borishi. surunkali bel yoki orqa og‘riqlari. diagnostika dexa (dual-energy x-ray absorptiometry) – suyak mineral zichligini (bmd) o‘lchash uchun oltin standart. t-score ≤ –2.5 → osteoporoz. qon tahlillari – kalsiy, fosfor, vitamin d, pth darajasi. “bir martalik skrining 65 yosh va undan katta ayollarga tavsiya etiladi.” 24 25 dexa scan 26 davolash hayot tarzi: jismoniy mashqlar (yuklama bilan). sog‘lom ovqatlanish (ca va d vitamin boy taomlar). chekish va alkogolni tashlash. dori vositalari: kalsiy + vitamin d qo‘shimchalari. bisfosfonatlar (alendronat, risedronat). denosumab (rankl inhibitörü). teriparatid (pth analogi). estrogen yoki serms (faqat postmenopauzal ayollarda). 27 anatomik sathlar 1.frontal sath (planum frontale) oldingi( anterior, ventralis) orqa …

4 / 31

$rous periosteum bone marrow in multiple myeloma osteoblast osteocalcin uncarboxylated adipocyte adiponectin (insulin-sensitizing adipokine) concentric lamellae collagen fiber orientation ceniral canal external circumferential lamellae perforating fibers periosteum l osteocyte interstitial lamellae canaliculi trabeculae of spongy bone red marrow int spongy bone osteogenic call osteoblast \ ‘compact | bone long bone yellow bone } marrow e types of bone cells. figure the microscopic structure of a long bone. the chemical composition of bone a whole bone (wt% of ash) calcium 32.6-39.5 magnesium 0.32-0.78 sodium 0.26-0.82 potassium stronium = phosphorus 13.1-18.0 carbonate 3.2-13 citrate 0.04-2.67 chloride fluoride 0.02-0.207 proximal epiphysis proximal metaphysis diaphysis distal metaphysis distal epiphysis sleewee.com epiphyseal line week 9 > month 3 > birth > childhood to adolescence articular cartilage secondary s ossification b pongy center one epiphyseal area of blood vessel deteriorating epiphyseal cartilage matrix plate hvan cartilage lyaline cartilage f \ spongy medullary | bone cavity f …$

5 / 31

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "osteologiya"

slayd 1 osteologiya: suyak tuzilishi, turlari va tarkibi 1 “never regard study as a duty,but as the enviable opportunity to learn.” —albert einstein 2 reja: 1. suyaklar tuzilishi va tarkibi 2. suyak turlari 3. suyak kasalliklari 4. anatomik sathlar 3 kirish osteologiya (yunoncha osteon – suyak, logos – ta’limot) — bu tayanch-harakat apparatining muhim qismi bo‘lgan suyaklar va ularning tizimi haqida o‘rgatuvchi fan. suyaklar nafaqat organizmga tayanch bo‘lib xizmat qiladi, balki ko‘plab metabolik, himoya va qon yaratuvchi vazifalarni ham bajaradi. suyaklarning asosiy vazifalari tayanch vazifasi – tana shaklini saqlaydi, mushaklar birikib, harakatlanishni ta’minlaydi. himoya vazifasi – muhim a’zolarni himoya qiladi (masalan: bosh suyagi – miya, ko‘krak qafasi – yurak va o‘pka). harakat vazi...

This file contains 31 pages in PPTX format (7.6 MB). To download "osteologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: osteologiya PPTX 31 pages Free download Telegram