yosh buxoro’liklar faoliyati

DOCX 16 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

yosh buxoro’liklar faoliyati reja kirish · yosh buxoro’liklar harakatining vujudga kelishi · yosh buxoro’liklar harakatining maqsad va faoliyati · yosh buxoro’liklar harakatining natijalari va tarixiy ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar va internet manbalari ro’yxati kirish yosh buxoro’liklar harakati xx asr boshlarida buxoro amirligida shakllangan siyosiy va ijtimoiy harakat bo’lib, asosan jadidchilik g’oyalariga asoslangan edi. bu harakat buxoro jamiyatini mustabid amir hukmronligidan qutqarish, islohotlar o’tkazish va mamlakatni yevropacha andazada modernizatsiya qilishni maqsad qilgan. yosh buxoro’liklarning faoliyati buxoro amirligining tugatilishi va o’rta osiyoda sovet hokimiyatining o’rnatilishida muhim rol o’ynagan. harakat rahbarlari orasida fayzulla xo’jayev, abdulrauf fitrat kabi shaxslar yetakchilik qilgan bo’lib, ularning harakatlari rossiya inqiloblari va bolsheviklar bilan hamkorlik natijasida amalga oshgan. ushbu mavzu orqali o’zbekiston tarixidagi milliy uyg’onish va islohotlar jarayonini chuqurroq tushunish mumkin. xx asr boshlarida o’zbekistonda jadidchilik harakatining paydo bo’lishi jadidchilik (arabcha «jadid» – yangi degan ma’noni bildiradi) harakati xix asr oxiri – xx asr boshlarida markaziy osiyo, qrim, kavkaz …

2 / 16

alan, mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori abdurashidxonov kabi jadidlar toshkent, samarqand va boshqa shaharlarda yangi maktablar tashkil etdilar. buxoroda jadidchilik 1916-yildan kuchayib, «yosh buxoro’liklar» tashkilotining vujudga kelishiga asos bo’ldi. jadidchilik milliy ongni uyg’otish, ta’limni rivojlantirish va ijtimoiy adolatni ta’minlash g’oyalariga asoslangan bo’lib, u o’zbekiston tarixida milliy ozodlik harakatlarining asosiy qismi hisoblanadi. yosh buxoro’liklar harakatining shakllanishiga sabab bo’lgan siyosiy va ijtimoiy omillar yosh buxoro’liklar harakati 1910-yillarda buxoro amirligida shakllangan bo’lib, dastlab «tarbiyai atfol» (bolalar tarbiyasi) maxfiy jamiyati shaklida tuzilgan. bu harakatning shakllanishiga quyidagi siyosiy va ijtimoiy omillar sabab bo’lgan: siyosiy omillar: - rossiya imperiyasining mustamlakachilik siyosati: buxoro amirligi rossiya protektorati ostida bo’lib, amir olimxonning mustabid hukmronligi xalq noroziligini kuchaytirdi. 1917-yil rossiyadagi inqiloblar (fevral va oktyabr) yosh buxoro’liklarga ilhom berdi va ular amirga qarshi islohotlar talab qildilar. - yosh turklar ta’siri: turkiyaning «ittihodi va taraqqiy» partiyasi yosh buxoro’liklarning tashkil etilishida muhim rol o’ynagan, chunki ular konstitutsiyaviy monarxiya yoki respublika o’rnatishni maqsad qilganlar. - …

3 / 16

soliqlarning og’irligi xalq noroziligini oshirdi, bu esa harakatning shakllanishiga turtki bo’ldi. natijada, yosh buxoro’liklar harakati buxoro amirligining tugatilishiga olib keldi, ammo keyinchalik ko’pchilik rahbarlari repressiyaga uchradi. bu harakat o’zbekiston tarixida milliy islohotlarning muhim bosqichi sifatida qolmoqda. yosh buxoro’liklar faoliyati yosh buxoro’liklar harakatining vujudga kelishi yigirmanchi asr boshlarida markaziy osiyo hududida, xususan buxoro amirligida, jamiyatni o’zgartirishga qaratilgan o’zgarishlar kuchayib bordi. bu jarayonlarning markazida yosh buxoro’liklar harakati joylashgan bo’lib, u mamlakatning ijtimoiy-siyosiy hayotida muhim o’rin egalladi. ushbu harakat amirlik tuzumidagi mavjud muammolarni hal etishga intilgan holda, yangi g’oyalar va tashabbuslarni ilgari surdi. quyida harakatning shakllanish jarayoni, uning rahbarlari, jadidchilik oqimining ta’siri hamda amirlik davridagi umumiy vaziyat batafsil ko’rib chiqiladi. harakatning tashkil topish tarixi va asosiy yetakchilari yosh buxoro’liklar harakati yigirmanchi asrning birinchi o’n yilligida buxoro amirligida maxfiy ravishda paydo bo’ldi. bu harakatning ildizlari 1909 yilga borib taqaladi, o’shanda «tarbiyai atfol» (bolalar tarbiyasi) nomli maxfiy jamiyat tuzildi. ushbu jamiyatning maqsadi yosh avlodni yangi …

4 / 16

di. bu tashabbuslar harakatning asosiy yo’nalishlaridan biri bo’ldi va keyinchalik kengayib, siyosiy talablarga aylandi. harakatning asosiy rahbarlari orasida fayzulla xo’jayev, usmonxo’ja po’latxo’jayev, abdurauf fitrat, sadriddin ayniy, abdulvohid burhonov va boshqalar bor edi. fayzulla xo’jayev harakatning eng faol rahbarlaridan biri bo’lib, u 1917 yildan keyin amirlikka qarshi kurashni boshqargan. u rossiya bolsheviklari bilan hamkorlik qilib, 1920 yilda buxoro inqilobini tashkillashtirishda muhim rol o’ynadi. usmonxo’ja po’latxo’jayev esa savdo va iqtisodiy masalalarda faol bo’lib, harakatni moliyaviy jihatdan qo’llab-quvvatlagan. abdurauf fitrat ma’rifiy ishlar bilan shug’ullangan, u adabiyot va ta’lim sohasida yangi g’oyalarni ilgari surgan. sadriddin ayniy esa yozuvchi va ziyoli sifatida harakatning mafkuraviy asoslarini mustahkamlashga hissa qo’shgan. abdulvohid burhonov va mukammil burhonov qardoshlar harakatning tashkiliy ishlarini olib borganlar.bu rahbarlarning faoliyati orqali harakat 1918 yilda ochiq siyosiy partiyaga aylandi. masalan, 1918 yil mart oyida ular amir olimxonning qarshiligiga qaramay, islohotlarni talab qilganlar. amirlik qo’shinlari tomonidan ta’qib qilinganiga qaramay, ular yashirin ravishda faoliyat yuritganlar. natijada, 1920 …

5 / 16

shida turkiston, qrim va tatariston ziyolilari orasida tarqalgan yangilanish harakati bo’lib, u yosh buxoro’liklar dasturining asosiy manbai hisoblanadi. jadidchilik «yangi» degan ma’noni bildirib, an’anaviy ta’lim va jamiyat tuzumini o’zgartirishga qaratilgan. bu oqimning asoschilari orasida ismoilbek gasprinskiy bor bo’lib, u yangi usul maktablarini ochishni taklif qilgan. jadidchilik g’oyalari yosh buxoro’liklar dasturiga chuqur singib ketgan. masalan, jadidlar ta’limni modernizatsiya qilishni talab qilganlar, bu yerda arab alifbosi o’rniga lotin alifbosi va dunyoviy fanlar kiritilgan. yosh buxoro’liklar ham shu g’oyalarni qabul qilib, buxoroda yangi maktablar ochganlar. 1910-yillarda ular yashirin ravishda kitoblar va gazetalarni tarqatganlar, bu jadidchilikning ta’siri edi.jadidchilikning siyosiy jihatlari ham muhim bo’lib, u monarxiyaga qarshi chiqib, konstitutsiyaviy tuzum va fuqaro’lik huquqlarini talab qilgan. yosh buxoro’liklar dasturida bu g’oyalar amalda qo’llanilgan: ular amirlikning mutlaq hokimiyatini cheklash va parlament tuzishni maqsad qilganlar. masalan, 1917 yilda ular amirdan islohotlar o’tkazishni talab qilgan manifestni e’lon qilganlar, bu jadidchilikning ta’sirida bo’lgan.jadidchilikning ijtimoiy g’oyalari, masalan, ayollar huquqlarini himoya qilish …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"yosh buxoro’liklar faoliyati" haqida

yosh buxoro’liklar faoliyati reja kirish · yosh buxoro’liklar harakatining vujudga kelishi · yosh buxoro’liklar harakatining maqsad va faoliyati · yosh buxoro’liklar harakatining natijalari va tarixiy ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar va internet manbalari ro’yxati kirish yosh buxoro’liklar harakati xx asr boshlarida buxoro amirligida shakllangan siyosiy va ijtimoiy harakat bo’lib, asosan jadidchilik g’oyalariga asoslangan edi. bu harakat buxoro jamiyatini mustabid amir hukmronligidan qutqarish, islohotlar o’tkazish va mamlakatni yevropacha andazada modernizatsiya qilishni maqsad qilgan. yosh buxoro’liklarning faoliyati buxoro amirligining tugatilishi va o’rta osiyoda sovet hokimiyatining o’rnatilishida muhim rol o’ynagan. harakat rahbarlari orasida fayzulla xo’jayev, abdulrauf fi...

Bu fayl DOCX formatida 16 sahifadan iborat (1,2 MB). "yosh buxoro’liklar faoliyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: yosh buxoro’liklar faoliyati DOCX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram