mikrobiologiya

DOCX 5 pages 24.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.4 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

reja 1. kirish 2. asosiy qism a. bakteriyalarning ko’payishi b. bakteriyalarning sanoatdagi ahamiyati c. bakteriyal o’g’itlarni tayyorlash 3. xulosa mikrobiologiya biologiyaning nisbatan yosh tarmog’i bo’lib u kun sayin rivoj topmoqda. bioximya, molekulyar biologiya, biotexnologiya, agrokimyo, fitopatologiya, viterinariya, tibbiyot, epidemiologiya, qishloq xo’jaligida sanoat, dengiz giologiya, genetika ko’smik biologiya va boshqa fanlar bilan chanbarchas bogliqdir. mazkur fanlarning yutuqlari o’z navbatida ikkinchi fanga, jumladan, mikrobiologiyaning rivojlanishiga o’z tasirini ko’rsatadi. mikroorganizmlar nihoyatda mayda bo’lishidan qatiy nazar, tabiyatda va jamiyatda muhim ahamiyatga ega. masalan, oziq-ovqat sanoatida qatiq, qimiz, pishloq tayyorlash, silos bostirishda sut kislatali bijg’ituvchi bakteriyalarning faoliyatiga bog’liq. novvoychilik, turli ichimliklar (spirt, vino, pivo va h.k) tayyorlash ham achitqilar ishtiroki bilan boradigan jarayonlarga kiradi. ko’pgina foydali qazilmalarning (to’rf, toshko’mir, neft, temir, oltingugurt rudalarning) hosil bo’lishi ham bakteriyalar faoliyati bilan bog’liqdir. chirituvchi bakteriyalar o’simlik qoldiqlari, hayvon jasadlari va boshqa chiqindilarni parchalab, yer yuzini tozalaydi va tabiatda moddalarning aylanishini taminlaydi. iflos suvlarni tozalash, ko’mir konlarda metan gazi …

2 / 5

hujayradagi butun kimyoviy moddalarning (oqsil,rnk,dnk va boshqalar) bir-biriga mutanosib tarzda ko’payishi tushiniladi. o’sish natijasida hujayraning kattaligi va massasi oshadi. hujayraning kattaligi ma’lum darajaga yetgandan so’ng, u ko’paya boshlaydi. ko’payish deb bakteriya hujayra sonining oshishiga aytiladi. ko’payish ko’ndalangiga bo’linish yo’li bilan, bazan esa kurtaklanib yoki spora hosil qilib amalga oshadi. umuman, prokariotlarning ko’payishi jinssiz binar bo’linib ko’payishdir. ko’payish jarayoni hujayraning uzayishidan nukleoidning ikkiga bo’linishdan boshlanadi. nukleoid-superspirallashgan, zij joylashgan dnk molekulasidir (u replikon ham deyiladi). bakteriyalarda ham dnk ning replikatsiyasi, dnk-polimeraza fermenti orqali amalga oshadi. dnk ning replikatsiyasi, bir vaqtning o’zida qarama-qarshi yo’nalishda ketadi va u ikkilanib qiz hujayralarga o’tadi, qiz hujayrada ham dnk ketma-ketligi ona hujayranikidek bo’ladi. replikatsiya bakteriya hujayrasining ko’payishiga ketadigan vaqtning 80%ni egallaydi. dnk replikatsiyasidan so’ng, hujayralararo to’siq hosil bo’ladi. bu murakkab jarayondir. avvalo hujayraning ikki tomonidan sitoplazmatik membrananing ikki qavati o’sadi, so’ngra, ular orasida peptidoglikan (murein) sintezlanadi va nihoyat to’siq hosil bo’ladi. to’siq hosil bo’ladi. to’siq ikki qavat …

3 / 5

’linsa, bunga izomorf bo’linish (izo-teng) deyiladi. ko’pincha geteromorf bo’linish kuzatiladi. agar xivchinli hujayra bo’linsa, qiz hujayrada ko’pincha xivchinlar bo’lmaydi, ular ona hujayrada qoladi. keyinchalik qiz hujayradan xivchin o’sadi. demak ona hujayra birlamchi hujayra devori, fibriylar, xivchinlarga ega bo’ladi. spiroxetlar, rikketsiyalar, bazi achitqilar zamburug’lar, sodda hayvonlar (protistlar) ko’ndalangiga bo’linib ko’payadi. miksobakteriyalar “tortilib” ko’payadi. avval hujayra bo’linadigan joyidan torayadi, so’ngra hujayra devori ikki tomonidan hujayraning ichki tomoniga qarab bo’rtadi va ohirida ikkiga bo’linadi. qiz hujayra o’zi sitoplazmatik membranasi bo’lgani holda, hujayra devorini vaqtincha saqlab qoladi. bazi bakteriyalarda jinsiy jarayon ham kuzatilib, unga konyugatsiya deyiladi. bu xil ko’payish haqida > mavzusida ma’lumot beriladi. shunday qilib, o’sish va ko’payish natijasida bakteriyalar koloniyasi hosil bo’ladi. ularning ko’payishi juda katta tezlikda amalga oshadi. generatsiya vaqti bakteriya turi, yoshi, tashqi muhit ( oziqa muhit tarkibiga, temperaturaga, ph ) ga bog’liq. generatsiya vaqtining eng optimal muddati 20-30 daqiqa bo’lsa, 2 soatda 6 ta generatsiya olish mumkin. odamning shuncha …

4 / 5

kin. oziqa muhitga tushgan bakteriyalar avvalo unga moslashadi, so’ng tezlik bilan ko’payadi va maksimumga chiqadi. oziqa moddalarining kamayishi va hosil bo’lgan mahsulotlarning ko’payishiga qarab o’sish sekinlashadi va to’xtaydi. bakteriyaning rivojlanish sikli bir necha fazadan tashkil topadi. 1. statsionar faza-bakteriyaning oziqa muhitga tushgandan boshlab, 1-2 soat davom etadi.bu fazada hujayra soni ortmaydi. 2. lag faza – bakteriyaning tormozlanishi.bu fazada bakteriyalar intensive o’sadi,ammo ularning bo’linishi juda kam bo’ladi. bu ikki fazani bakteriya populiyatsiyasi rivojlanishining muhitga moslashuv fazasi desa bo’ladi. 3. logarifmik - eksponensial ko’payish fazasi. ko’payish katta tezlikda ketadi, hujayralar soni geometrik progressiya bo’yicha ortadi. 4. manfiy tezlanish fazasi – xujayralar kamroq aktiv bo’ladi, generatsiya vaqti cho’ziladi, chunki oziqa kamayadi, zaharli moddalar hosil bo’ladi, natijada ko’payish susayadi, bazi hujayralar ham o’ladi ham. 5. statsionar faza- hosil bo’ladigan hujayralar soni o’ladiganlari soni bilan tenglashadi. shuning uchun tirik hujayralar soni ma’lum vaqt davomida bir hil darajada turadi.tirik va o’lgan hujayralar soni sekin asta ko’payadi.bu …

5 / 5

ostatlarda amalga oshiriladi. sanoatda bu usul keng qo’llaniladi. bakterial o’g’itlar bakteriologik o’g’itlar tuproqdagi mikrobiologik jarayonlar va bakteriyalarga kuchli tasir ko’rsatadigan faktorlardan hisoblanadi. bakterial o’g’itlar xilma-xil bo’ladi. birinchi marta tuganak bakteriyalardan ‘‘ nitragin ’’ deb nomlangan bakterial o’g’it, 1896- yilda germaniyada, f.nobble va l.giltnerlar tomonidan qo’llanildi. keyinchalik, tuganak bakteriyalarni o’g’it sifatida xar xil nomlar bilan boshqa davlatlarda ham qo’llay boshladi. 1906-yilda, angliyada, v. bottomley ‘‘ nitragin ’’ ishlab chiqa boshladi, 1967-yilda tuganak bakteriyalari amerikada f. garrison va b.barlou ‘‘nitrokultura’’ deb , shu yildayoq rossiyada l.t. budinov ‘‘ nitragin ’’ deb nomlab, o’g’it sifatida chiqardilar. xozirgi vaqtda tuganak bakteriyalar, ko’pgina mamlakatlarda ishlab chiqariladi. fransiyada u n-germ, chexoslavakiyada nitrazon, sobiq sssr da nitragin, rizotafin kabi nomlarda ishlab chiqilmoqda. nitragindan tashqari azotobakterin, fosfobakterin, amb va boshqalar ham ishlab chiqilgan. turli dukkakli o’simliklar urug’iga ekishdan avval nitragin bilan ishlov berilsa ( 1gk yerga ekiladigan urug’ uchun 5-10 gr nitragin kerak) ularning hosili o’rta xisobda 10-15% …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiya"

reja 1. kirish 2. asosiy qism a. bakteriyalarning ko’payishi b. bakteriyalarning sanoatdagi ahamiyati c. bakteriyal o’g’itlarni tayyorlash 3. xulosa mikrobiologiya biologiyaning nisbatan yosh tarmog’i bo’lib u kun sayin rivoj topmoqda. bioximya, molekulyar biologiya, biotexnologiya, agrokimyo, fitopatologiya, viterinariya, tibbiyot, epidemiologiya, qishloq xo’jaligida sanoat, dengiz giologiya, genetika ko’smik biologiya va boshqa fanlar bilan chanbarchas bogliqdir. mazkur fanlarning yutuqlari o’z navbatida ikkinchi fanga, jumladan, mikrobiologiyaning rivojlanishiga o’z tasirini ko’rsatadi. mikroorganizmlar nihoyatda mayda bo’lishidan qatiy nazar, tabiyatda va jamiyatda muhim ahamiyatga ega. masalan, oziq-ovqat sanoatida qatiq, qimiz, pishloq tayyorlash, silos bostirishda sut kislatali bijg...

This file contains 5 pages in DOCX format (24.4 KB). To download "mikrobiologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiya DOCX 5 pages Free download Telegram