biologiya o’qitish metodikasining rivojlanish tarixi

DOC 8 pages 58.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.0 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

biologiya o’qitish metodikasining rivojlanish tarixi darsning maqsadi va vazifalari: a) ta’limiy: ulug’ mutafakkirlar inson madaniy ma’rifiy qarashlarini o’stirishda o’z davrida va keyinchalik ham asosiy rol o’ynaydilar, inson kamolotiga doir beqiyos ta’limotni yaratadilar. b) tarbiyaviy. insonning axloqiy ruhiy kamolotini ulug’lash v) rivojlantiruvchi insonning kamolotga yetishida ilmu ma’rifat, san’at va amaliyot asosiy rol o’ynasada, nasl-nasab, ijtimoiy muhit va ijtimoiy turmush qonuniyatlari ham katta ahamiyatga ega darsning turi: ma’ruza. dars uchun ajratilgan vaqt: 80 min. dars o’tish joyi: № 536 xona. darsning jixozlanishi: adabiyotlar, tablitsa. fanlar bilan bog’lab o’tish: psixologiya, pedagogika, kimyo. xayot bilan bog’lab o’tish: insonga o’qitish, tushuntirish asosida nazariy bilim berish; tarbiya nazariy fazilatlarni, ma’lum hunarni egallash uchun zarur bo’lgan xulq normalarni va amaliy malakalarini o’rgatishdir, darsning texnologik xaritasi. darsning borishi: 1. tashkiliy qism: salomlashuv, davomat, yangiliklar. (2 min) ii. o’tilgan mavzuni so’rash va mustaxkamlash: (30 min) 1. biologiya o’qitish metodikasining asosiy maqsadi va vazifalari iimalardan iborat 2. o’quvchilarni tarbiyalashda biologik …

2 / 8

hunoslik maktablarga o’quv fani sifatida 18- asr oxirida kiritilgan. bu sohada dastlabki darslikni v.f.zuyev yozgan. uning darsligi "anorganik tabiiyot", "o’simliklar dunyosi", «hayvonlar dunyosi» kabi bo’limlardan tashkil topgan. birinchi bo’lim tuproq, toshlar, tuzlar, yonilg’i moddalar, toshga aylangan organizmlar haqidadir. o’simliklar dunyosi bo’limida esa o’simliklarning hujayraviy tuzilishi, har xil o’simliklarning tasnifiga oid bilimlar berilgan.zoologiya bo’limida ayrim hayvonlarning tashqi qiyofasi, hayot kechirishni hikoya qilinadi.v.f.zuyev darsligida o’simliklar, hayvonlar morfologiyasi, sistemasidan tashqari ekologiyaga oid ma’lumotlar bor. darslikda tabiiy, tasviriy ko’rgazmali qurollardan foydalanish haqida ham fikr bildirilgan. x1x asrda nashr qilingan a.sh.teryayev botanika darsligi sistematika fanining asoschisi karl linneyning "botanika falsafasi" asaridan to’liq ko’chirilganligi sababli o’quvchilar uchun tushunarli bo’lmadi. 1828-1852 yillar mobaynida halq ta’limi sohasida isloh o’tkazilib , tabiatshunoslik o’quv fani maktab rejasidan olib tashlandi. lekin keyinchalik 1853 yildan boshlab maktablarda qayta «tabiat haqida umumiy tushuncha», «zoologiya», «botanika», «mineralogiya», «odam anatomiyasi va fiziologiyasi» kabi fanlar o’qitila boshladi. 19 asrning ikkinchi yarmiga kelib ch.darvinning organik olam evolyutsiyasi …

3 / 8

siy maqsadi o’quvchilarga rivojlantiruvchi bilim berishdan xamda bilim olishdagi ularning mustaqilligini taraqqiy etdirishdan iboratdir. a.l.gerd faoliyatida darslarda tajribalarni namoyish qilish, ekskursiyalar o’tkazish, amaliy mashg’ulotlar olib borish muhim o’rin tutadi. a.ya.gerd darvin tomonidan asoslangan evolyutsion nazariya ta’sirida bo’lgan va o’z darsliklariga evolyutsion prinsipini joriy etgan. u maktab tabiatshunoslik kursi: 1. anorganik dunyo; 2.o’simliklar dunyosi; 3. «hayvonot dunyosi», «odam», «yer tarixi» kabi o’quv fanlaridan tuzilgan bo’lishi kerak deb ta’kidlaydi. a.ya.gerd faoliyati tufayli tabiatshunoslikni o’qitish metodikasi pedagogika fanining alohida ilmiy shaxobchasi sifatida e’tirof etila boshlandi. 2. xx asrda biologiya o’qitish metodikasining holati. xx asrdagi biologiya o’qitish metodikasiga v.v.polovsov katta hissa qo’shdi. u 1907 yili "tabiatshunoslikning umumiy metodika asoslari" kitobini nashr qilib, unda metodikaga oid bilimlar sistemasini yoritdi. polovsov darslikga kiritilgan o’quv material mazmuni birinchidan shakl bilan funksiyaning birligiga, ikkinchidan o’simlik va hayvonlar hayoti ularning yashayotgan muhiti bilan bog’liq holda o’rganilishiga, uchinchidan boy biologik ma’lumot beradigan organizmlarni o’rganishga asoslanishi kerakligini ta’kidlaydi. bu jarayonda olim …

4 / 8

ing bog’liqligi», «yerdan hayot va hayotiy jarayonlarning fizikximik asoslari», «ekish va o’simliklarni parvarishlash» kabi mavzularga taqsimlangan edi. bunday kompleks dasturlar tabiiy ravishda o’quvchilarga sistemali bilim bera olmas edi, shunga ko’ra o’quv materialini laboratoriya metodi asosida o’rganish targ’ib kilina boshlandi. natijada o’quvchilar sinf darslari o’rniga tabiatni kuzatish, tajriba o’tkazish bilan boshladilar. laboratoriya metodi o’quv dasturining asosiy maksadi mehnat, tabiat va jamiyat kompleksni o’rganishdan iborat bo’lgan. bu kompleks o’quv dasturlari maktablarda o’qitiladigan o’quv fanlari orasidagi to’siqni bartaraf qilishga qaratilgan edi. lekin bunday kompleks o’quv dasturlari o’quvchilarga sistemali bilimlar bera olmasligi tezda ma’lum bo’lib qoldi. shuning uchun 1931 yildan boshlab xukumat qarori bilan boshlang’ich va o’rta maktab isloh qilindi va ta’lim berishning asosiy tashkiliy shakli dars bo’lishi lozimligi uqtirildi. shu paytdan boshlab maktablarda botanika, zoologiya, odam anatomiyasi, fiziologiyasi, darvinizm o’quv fanlari maktab rejasiga kiritildi va ana shu o’quv fanlar bo’yicha o’quv dasturlari va darsliklari yaratildi, xamda maktab hayotiga joriy etildi. biroq 1964 yilga …

5 / 8

ayalarning "biologiya o’qitishning umumiy metodikasi" m.1983, prof. i.n.ponamaryova taxriri ostida nashr kilingan "biologiya o’qitishning umumiy metodikasi" m.2003 kabilarni kiritish mumkin. 3.o’zbekistonda biologiya o’qitish metodikasi. respublikamizda biologiya o’qitish metodikasiga oid tadqiqotlar xx asrning ikkinchi yarmidan boshlanadi. o’zbekistonda sobiq ittifoq markazida nashr qilingan darsliklar joriy etilgani va undagi ko’pgina o’quv materiallar notanish bo’lgani sababli, o’quvchilarning bilim darajasi past edi. shu sababli respublika metodist olimlarining e’tibori maktab botanika, zoologiya, umumiy biologiya darslarida mahalliy materiallardan foydalanish muammosini yechishga qaratildi. (ye.m.belskaya, a.ye.suxarev, a.t.g’ofurov). shu bilan bir vaqtda botaniq, zoologik bilimlarni maktab tajriba yer uchastkasida va tirik burchakgida olib borilayotgan amaliy ishlar bilan bog’lash masalalari tadqiq qilindi (m.jabborov, t.isxaqov, x.shokirov). 1961 yili nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika instituti (hozirgi ped. universitet)da "biologiya o’qitish metodikasi" kafedrasi tashkil qilindi. mazkur kafedrani tashkil etilganligi bir tomondan yuqori malakali metodist olimlarni tayyorlashga, ikkinchi tomondan biologiyani o’qitishdan turli mavzular bo’yicha ilmiy tadqiqot ishlarni olib borishga imkon yaratdi. biologiya o’qitish metodikasi kafedrasi …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologiya o’qitish metodikasining rivojlanish tarixi"

biologiya o’qitish metodikasining rivojlanish tarixi darsning maqsadi va vazifalari: a) ta’limiy: ulug’ mutafakkirlar inson madaniy ma’rifiy qarashlarini o’stirishda o’z davrida va keyinchalik ham asosiy rol o’ynaydilar, inson kamolotiga doir beqiyos ta’limotni yaratadilar. b) tarbiyaviy. insonning axloqiy ruhiy kamolotini ulug’lash v) rivojlantiruvchi insonning kamolotga yetishida ilmu ma’rifat, san’at va amaliyot asosiy rol o’ynasada, nasl-nasab, ijtimoiy muhit va ijtimoiy turmush qonuniyatlari ham katta ahamiyatga ega darsning turi: ma’ruza. dars uchun ajratilgan vaqt: 80 min. dars o’tish joyi: № 536 xona. darsning jixozlanishi: adabiyotlar, tablitsa. fanlar bilan bog’lab o’tish: psixologiya, pedagogika, kimyo. xayot bilan bog’lab o’tish: insonga o’qitish, tushuntirish asosida nazariy b...

This file contains 8 pages in DOC format (58.0 KB). To download "biologiya o’qitish metodikasining rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologiya o’qitish metodikasini… DOC 8 pages Free download Telegram