xujayraning membrana tuzilmalari

DOCX 7 pages 18.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.7 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

xujayraning membrana tuzilmalari mavzu rejasi: 1. xujayra membranalari, va ularni tuzilishi. 2. xujayra membranalarning vazifalari. 3. energiya xosil kiluvchi membranalar. tayanch iboralar: plazmalemma, passiv va faol kuchirilish, tonoplast, pompa, endomembrana, ion kanallar, lipid bikatlami, membrana. membaranalar uta nozik strukturalar bulib, xujayraning ustki kismi va xujayraning organoidlarini urab olgan buladi. membranalar: 1. xujayralarni bir-biridan ajratib turadi. 2. xujayrani tashki muxitdan ajratadi. 3. xujayraning ichki kismida bulinma (kompartament)lar xosil kiladi. muammoli savol: xujayra membranalarining tuzilishini ayting. xujayra membranalarning tuzilishi va vazifalarni urganish biologiyaning dolzabr masalasi xisoblanadi. xujayra membranalarning tuzilishi 2 xil model yordamida tushuntiriladi. 1. oksil-lipid bikatlami (robertson modeli). bu modelga kura: a) membranalar uchta katlamdan iborat; b) lipidlar ikkita oksil katlam orasida joylashgan buladi. v) membrana katlam 5-10 mkm dan iborat 2. suyuk-mazaikali model (sanger va nikolson modeli). bu modelga kura lipid suyukligida kalkib yurgan oksil molekulalari, mozaykani xosil kiladi. bu modelda xam oksil lipid bikatlami elementlar membrana sifatida karaladi. farki …

2 / 7

r vazifasini bajaradi. birok bunday tusik fakat membrana energiya bilan ta'minlangandagina vujudga keladi. ulik xujayralarda plazmalemma orkali xar kanday molekulalarni utishini kuzatish mumkin. xuddi shuning uchun plazmoliz xodisasi fakat tirik xujayralarda kuzatiladi. bir xujayraning plazmalemmasi kushni xujayraga plazmadesmalar orkali utgan buladi. bu uz navbatida xujayralarni bir-birlari bilan uzviy boglanishini ta'minlaydi. plazmatik membrana xujayraga moddalarni kirishi va chikishini boshkarib turadi (diffuziya, passiv va faol kuchirilish). shu bilan birga plazmolemma xujayra bilan tashki muxit urtasida energiya va axborotni almashinuvni xam ta'minlaydi. tonoplast - usimlik xujayralariga xos bulgan vakuolalar xam membrana bilan uralgan bulib, u tonoplast deb ataladi. tonoplast xosil bulishi asosan eidoplazmatik tur bilan boglikdir. vakuolalarni urab turuvchi bu membranalar kup jixatdan plazmalemmalarga uxshash va ular bir xil kalinlikka ega, birok, tonoplastni plazmalemmadan farki u fosfovolfromat kislota yordamida buyalmaydi. tonoplast tarkibida maxsus permeaza fermentlari mavjud bulib, ular vakuolada faol kuchirish yuli bilan moddalarni tuplash xususiyatga ega. bulardan biri atf bilan boglik bulgan …

3 / 7

ga teng bulgan teshiklar mavjud. bu teshiklar atrofidagi tashki va ichki membranalar bir-birlari bilan kushilib ketgan buladi. yadro membranasida bunday teshiklarning mavjudligi tsitoplazma bilan yadro urtasida moddalarni kuchirilishiga imkon yaratadi. yadroga dnk va rnk ning utmishdoshlari, gistonlar, ribosomal oksillar utsa, yadrodan tsitoplazmaga m-rnk, t-rnk, ribosoma bulakchalari utadi. yadro membranasidagi teshikchalar soni yuksak usimliklar xujayrasida 3000 gacha borishi mumkin. yadro membranasi endoplazmatik tur membranasi bilan bir butun uzliksiz tizimni tashkil kiladi. shunday kilib yadro oldi bushlik endoplazmatik turning ichki bushligi bilan boglangandir. bu uz navbatida yadro membranalari endoplazmatik tur membranalaridan xosil bulishini kursatadi. endomembranalar kontseptsiyasi. bu kontseptsiya xx-asrning 70-yillarda ishlab chikilgan bulib, xujayraning ma'lum membranalari funktsional jixatdan bir muncha rivojlangan, uzliksiz endomembranalar tizimiga birlashgan deb karaladi. bu tizim komponentlariga endoplazmatik tur, yadro, golji apparati xamda plazmalemma va tonoplastlar kiradi. bu tizimga xloroplast va mitoxondriylarning tashki membranalari xam kushiladi. bu endomembraia kontsettsiyasiga kura xosil bulayotgan xar kanday yangi membrana asosan endoplazmatik tur …

4 / 7

bilan amalga oshiriladi. 1. passiv-faolsiz kuchirilish (kimyoviy yoki elektrik gradient buyicha). 2. faol kuchirilish (elektrokimyoviy gradientga karshi metabolik energiya xisobiga). tekshirish uchun savollar: 1. membranalar bajaradigan asosiy vazifalar nimalardan iborat? 2. xar xil organellalarning membranalari urtasida kanday farklar va uxshashliklar mavjud? 3. plazmoliz xodisasi plazmatik membranalar bilan boglik tomoni nimadan iborat? 4. yadro membranasi orkali katga molekulali birikmalar kanday utadi? 5. endomembrana kontseptsiyasining moxiyati nimadan iborat? usimliklar xujayralari turli tuman kimyoviy birikmalarni sintez kilish xususiyatiga ega. usimliklarga xos bulgan muxim xususiyatlardan biri xayvon va odam organizmida xosil bulmaydigan kupgina moddalarni xam sintezlashidir. muammoli savol: usimliklardagi kimyoviy birikmalar nechta guruxga bulinadi. usimliklarda uchraydigan barcha kimyoviy birikmalar 2 ta katta guruxga bulinadi. 1. organik birikmalar. 2. anorganik birikmalar (suv va mineral modldlar). anorganik birikmalar usimliklarning suv va mineral moddalar almashinuvchi bulimlarida batasfsil muxokama kilinadi. usimlikda uchraydigan muxim organik birikmalarga kuyidagilar kiradi. 1. oksillar 2. nuklein kislotalar. xujayraning moddiy asosi. xloroplast, mitoxondrriy, yadro …

5 / 7

entratsiyaga karab xarakat kilishi osmos xodisasi deyiladi. osmos xodisani fakat eritma, erituvchi va yarim ugkazgich tusikdan iborat sistemalarda kuzatish mumkin. xujayra osmotik sistema vazifasini bajaradi. bunda yarim utkazgich parda vazifasini tonoplast, tsitoplazma va plazmatik membrana bajaradi. xujayra devori esa eritmadagi barcha moddalarni utkazish xususiyatiga ega va u osmotik tusik bulaolmaydi. osmotik bosim vakuoladagi xujayra shirasi bilan boglik, yarim utkazgich parda tanlab utkazish xususiyatga ega bulganligi uchun u orkali suv boshka erigan moddalarga nisbatan osonlik bilan utadi. agar bunday xujayra suvga botirilsa osmos konuniga kura suv xujayra ichiga uta boshlaydi. agar xujayra kontsentratsiyasi xujayra shirasidan ancha yukori bulgan eritmaga botirilsa xujayradagi suv tashkariga chika boshlaydi. erigan moddalar esa xujayrada koladi. bu protoplast xujayra pardasidan ajralgungacha davom etadi. protoplastni xujayra pardasidan ajralish xodisasi plazmoliz deb ataladi. xujayra toza suvga botirilganda suv xujayra ichiga kiradi. xujayra ichidagi suv mikdori ortadi. vokuola xajmi kattalashadi. tsitoplazma xujayra pardasiga yopishadi. natijada xujayra tarang xolga keladi. bunday …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xujayraning membrana tuzilmalari"

xujayraning membrana tuzilmalari mavzu rejasi: 1. xujayra membranalari, va ularni tuzilishi. 2. xujayra membranalarning vazifalari. 3. energiya xosil kiluvchi membranalar. tayanch iboralar: plazmalemma, passiv va faol kuchirilish, tonoplast, pompa, endomembrana, ion kanallar, lipid bikatlami, membrana. membaranalar uta nozik strukturalar bulib, xujayraning ustki kismi va xujayraning organoidlarini urab olgan buladi. membranalar: 1. xujayralarni bir-biridan ajratib turadi. 2. xujayrani tashki muxitdan ajratadi. 3. xujayraning ichki kismida bulinma (kompartament)lar xosil kiladi. muammoli savol: xujayra membranalarining tuzilishini ayting. xujayra membranalarning tuzilishi va vazifalarni urganish biologiyaning dolzabr masalasi xisoblanadi. xujayra membranalarning tuzilishi 2 xil model yordam...

This file contains 7 pages in DOCX format (18.7 KB). To download "xujayraning membrana tuzilmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xujayraning membrana tuzilmalari DOCX 7 pages Free download Telegram