plazmatik membrana

PPTX 37 pages 2.2 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

powerpoint presentation abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti davolash ishi fakulteti 113-guruh talabasi nurmatova madinaning gistalogiya-sitologiya-embriologiya fanidan prizentatsiyasi tuzuvchi: nurmatova madina qabul qiluvchi:azimova sabohat e’tiboringiz uchun rahmat! image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.jpeg image35.jpeg image36.jpeg plazmatik membrana (plazmolemma, sitolemma). hujayrani tashqi tarafdan o‘rab turuvchi sitoplazma qobig'i biologik membrananing o‘zidan iborat bo'lishi mumkin. lekin ko‘pincha, hujayra murakkab tuzilgan 3 qismdan: tashqi, o'rta va ichki qismlardan hujayra (sitoplazma) qobig'i bilan o‘ralgan. hayvon hujayrasi eukaryotik hujayra organellalari: 1. yadrocha 2. hujayra yadrosi 3. ribosoma 4. vesicle 5. endoplazmatik to'r sitoplazma qobig‘ining tashqi qismi glikokaliks deb nomlanib oqsil va karbonsuvlardan hosil bo‘lgan. u elektron mikroskop ostida uzluksiz struktura holida ko'rinadi. glikokaliks tashqi qavat bo‘lgani uchun hujayraning tashqi muhit bilan aloqasida muhim rol o’ynaydi. …

2 / 37

qis-mi esa gidrofil (suvda eruvchan) xusu-siyatga ega. fosfolipid qavatda oqsil molekulalari suzib yuradi. fosfolipid qavati sirtida esa murakkab organik birikmalardan hosil bo‘lgan glikopro-teinlar joylashgan. ular retseptorlar tarkibiga kiradi. plazmatik membrana baryer (to‘siq), moddalarni tashish (transport), regulyator (boshqarish) va katalitik funksiyalarni bajaradi (yana qarang hujayra).!1) sarkolemma — (yunoncha sarco (sarxdan); go‘sht va yunoncha /emma; g'ilof, miolemma deb ham ataladi), skelet mushak tolasi yoki kardiomiotsitni o‘rab turgan hujayra membranasi hisoblanadi""), bu lipid ikki qavatli va bazal membrana bilan aloga qiladigan polisakkarid moddasining (glikokaliks) yupqa tashqi gatlamidan iborat. bazal membranada ko’‘plab yupqa kollagen fibrillalar va laminin! kabi maxsus ogsillar mayjud bo'lib, ular mushak tolasi yopishishi mumkin bo'lgan skelet vazifasini bajaradi. plazma membranasidagi transmembran ogsillari orqali hujayra ichidagi aktin skeleti bazal membrana va hujayraning tashqi qismi bilan bog‘langan bo'ladi. mushak tolasining har bir uchida sarkolemmaning sirt qatlami pay tolasi bilan birlashadi va pay tolalari o'z navbatida to‘plamlarga to‘planib, suyaklarga birikadigan mushak paychalarini hosil qiladi. …

3 / 37

di. lon nasoslari kabi membrana ogsillari atp iste’moli bilan ion gradientlarini yaratishi mumkin, ular keyinchalik boshqa moddalarni membrana orqali tashish (birgalikda tashish) yoki harakat potentsiali kabi elektr impulslarini yaratish uchun ishlatilishi mumkin. sarkolemmaning o'ziga xos xususiyati shundan iboratki, u mushak hujayralarining sarkoplazmasiga kirib, t-naychalar yoki ko‘ndalang kanalchalar deb ataladigan tolalar ichida radial va bo‘ylama membrana kanalchalarini hosil qilish xususiyatiga egadir. ko‘ndalang kanalchalarning ikkala tomonida sarkoplazmatik organelaning terminal sisternal kengayishi (mushak bo‘lmagan hujayralarda endoplazmatik organella deb ataladi) mavjud. ikki sr sisternasi bilan o‘ralgan ko‘ndalang tubula triada deb nomlanadi va bu tuzilmalar orasidagi aloqga a va | tasmasi tutashgan joyda joylashgan hisoblanadi. hujayra biologiyasida membrana transporti biologik membranalar orqali ionlar va kichik molekulalarni otishini tartibga soluvchi mexanizmlar to'plamini anglatadi.!"! hujayraning ikki qavat fosfolipidlari orasida oqsillarning joylashuvi, hujayra orqali ba‘zi moddalarni o'tkazuvchan boshqalarini o'tishiga esa to'sqinlik qiladi. hujayra membranasi orqali moddalarning tashilishi, asosan, 3 turda bo'lishi mumkin: 1. passiv transport 2. aktiv transport …

4 / 37

. suvda eruvchan moddalar va ionlar esa bifosfolipid qavatdan o'tishi uchun maxsus yo'llar ya’ni ion kanallarini talab qiladi, bu esa oddiy diffuziyaning ikkinchi turi hisoblanadi.'*! yog'da eruvchan (lipofil), zaryadsiz, kichik molekulalar membrana orqali konsentratsiya gradienti bo‘ylab harakatlanadi. bunga oddiy diffuziyaning birinchi turi deyiladi. suvda eruvchan moddalar va ionlar esa bifosfolipid qavatdan o'tishi uchun maxsus yo'llar ya’ni ion kanallarini talab qiladi, bu esa oddiy diffuziyaning ikkinchi turi hisoblanadi.'*! im i 0 *, a0 voltaj darvozali ion kanali tuzilishi, aktiv hamda inaktiv holatlari | lon kanallari turlari o 1. sizib o'tuvchi 2. ligand darvozali 3. voltaj darvozali 4. mexanik darvozali 5. termik darvozali diffuziyaning ikkinchi turi - osonlashgan diffuziya maxsus tashuvchi ogsillar orqali “tashib qo‘yish” mexanizmida boradi. tashuvchi (carrier) oqsillar suvda eruvchan kichik molekularni o'tkazadi. ular juda selektiv bo‘lib, molekulalarning fagat bir turini tashiydi. tashiluvchi molekula bilan bog‘langan tashuvchi oqsil konformatsiyasini o'zgartirib molekulani qarama garshi tomonga olib o'tadi. (masalan, translokazalar).!4! atp @ …

5 / 37

shilsa ikkilamchi aktiv transport deyiladi. vezikular transportda — hujayra membranasining butunligi saqlangan holatda moddalar tashilishi yuzaga keladi. bu transport usulida moddalarning hujayraga kirishi yoki chiqarilishi vezikula deb nomlangan pufakchalar orqali boradi. bu pufakchalar hujayra membranasi yoki hujayraning boshqa qismlaridan hosil bo‘ladi. vezikular transport 0'z ichiga endositoz hamda exzositoz deb nomlangan jarayonlarni qamraydi. endositoz — vezikulalar orqali turli moddalarning hujayra ichiga kirishi bo'lib, oziqlanish, signallarni qabul qilish va hujayraning shaklini o'zgarishda muhim ahamiyat kasb etadi. ekzositoz —- moddalarning vezikula orqali hujayradan chiqarilishi bo'lib, vezikulalar organellalardan hosil bo'ladi va membrana bilan qo‘shilib chiqariladi. endositoz o endositoz davomida suyuqlikni va makromalekulalarni o‘zlashtirish turli 3 yo‘nalishda boradi. ba’zi endositoz mexanizmlarida vezikulaning shakllanishi uchun oqsillar kerak bo‘ladi, eng ko’p o'rganilgan (tarqalgan) oqsil bu membranaga bog'langan klatrin (clathrin) oqsili. bundan tashqari erkin oqsillar (kamroq) caveolin va flotillinlar ham qatnashadi. shu sababli, endositozni klassifikatsiyalash mumkin: klatringa bog'liq va klatringa bog'‘liq bo‘imagan. hujayrada endositozning 3 mexanizmi e'tirof etiladi:!"! …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "plazmatik membrana"

powerpoint presentation abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti davolash ishi fakulteti 113-guruh talabasi nurmatova madinaning gistalogiya-sitologiya-embriologiya fanidan prizentatsiyasi tuzuvchi: nurmatova madina qabul qiluvchi:azimova sabohat e’tiboringiz uchun rahmat! image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.jpeg image35.jpeg image36.jpeg plazmatik membrana (plazmolemma, sitolemma). huja...

This file contains 37 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "plazmatik membrana", click the Telegram button on the left.

Tags: plazmatik membrana PPTX 37 pages Free download Telegram