sitoplazmatik membrana

DOCX 1,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1673513642.docx sitoplazmatik membrana referat sitoplazmatik membrana reja: · hujayra membranasining kimyoviy tuzilishi va xususiyatlari · plazmatik membrananing o’sishi · plazmatik membrananing vazifalari hujayra membranalarining, tashqi sitoplazmatik membrana, organoidlar membranalarining barchasi uchun umumiy bo’lgan xususiyat ularning yupqa (610nm) bo’lishi, lipoproteid xarakterda bo’lishi va yopiq sistema ekanligidir. hujayrada erkin uchi bo’lgan ochiq membrana bo’lmaydi. hujayra membranalari doimo bo’shliq yoki qismlarni chegaralab turadi, shunday qilib, ularni muhitdan ajratib turadi. plazmatik membrana hujayraning murakkab shaklga va ko’plab o’simtalarga ega bo’lgan yuzasini butunlay qoplab turadi, hech qaerida uzilib qolmaydi. u sitoplazmaning ichidagi strukturalarni tashqi muhitdan ajratib turadi. hujayraichi yopiq membranalar pufakchalar-sharsimon yoki yassi shaklli vakuolalarni hosil qiladi. yassi vakuolalar membrana xaltalari yoki sisternlarni hosil qiladi. ko’p hollarda, membranalar bilan o’ralgan bo’shliqlar murakkab tuzilishga ega bo’ladi. ular to’rni hosil qiladi, bu holda ham bo’shliqlar uzliksiz membrana bilan chegaralanadi va gialoplazmani vakuola va sisternlarning ichki moddalaridan ajratib turadi. mitoxondriya va plastidlarning membranalari ham shunday xususiyatga ega. ular, …

ri bo’ladi. lipidlarga organik moddalarning suvda yomon eriydigan (gidrofob) va organik kislota va yog’larda yaxshi eriydigan (lipofil) lari kiradi. hujayra membranasida uchrovchi lipidlarning xarakterlilari gliserolidlar (kefalin, letsitin, kardiolipin), sfingolipidlar (sfingomielin, serebrozid) va xolestrinlardir. o’simlik hujayralarida xolestrin topilgan emas,ularda fitosterinlar uchraydi. bakteriyalarda sterinlar bo’lmaydi. membrana lipidlarining xarakterli xususiyati shundan iboratki, ularning molekulasi ikkita funksional qismlarga ajraladi: yog’ kislotalaridan tashkil topgan qutbsiz, zaryad ushlamaydigan dum va zaryadli qutbli boshchalarga (12 rasm). 12-rasm.membrana lipid qavatining tuzilishi qutbli bosh qismi o’zida manfiy zaryadni ushlaydi yoki neytral (bir vaqtni o’zida ham musbat, ham manfiy zaryadlar ushlovchi) bo’lishi mumkin. lipidlarning qutbsiz dum qismni ushlashi ularning yog’ va organik kislotalarda yaxshi erishini ko’rsatadi. agar qutbli lipidlarni suv bilan aralashtirilsa misellalalardan tuzilgan emulsiya hosil bo’ladi. bunda zaryadsiz (gidrofob) dumlar misella markazida bir xil fazani hosil qiladi, zaryadlangan gidrofil boshcha suv fazasiga chiqib turadi. xolestrinning o’zi misella hosil qilmaydi, ammo qutbli lipidlar misellasiga osongina bog’lanib aralash tipdagi misellalarni hosil …

z dumchalar markaziy gidrofob zonani hosil qiladi. bunday sun’iy sistemalarda lipid misellalari va membranalar oqsillar bilan o’zlarining qutbli zonalari yoki gidrofob dumchalari orqali o’zaro ta’sirlashishi mumkin va sun’iy lipoproteid membranani hosil qiladi. u hujayradan ajratib olinadigan membrana bilan juda o’xshash bo’ladi. ularning qalinligi 7,5 nm ga teng. osmiy to’rt oksidi bilan bo’yalganda elektron mikroskopda uch qavatli struktura ko’rinadi. ikkita periferik qoramtir qatlam, har biri 2,5 nm li va oqish, markaziy taxminan 2,5 nm li strukturalar hosil bo’ladi. tabiiy hujayra membranalari ham xuddi shunday tuzilishga ega bo’ladi. turli hujayra membranalari bir-biridan lipidlarning soni bilan farqlanadi. masalan, plazmatik membrana 35-40 %, mitoxondriya membranasi-27-29 % lipid ushlaydi. shvann hujayralarining mielinli qobig’ida 80% gacha lipid bo’ladi. hujayra membranalari bir-biridan lipid tarkibi orqali keskin farqlanadi. masalan, hayvonlar hujayrasining plazmatik membranasi xolesteringa boy (30 % gacha) va ularda letsitin oz bo’ladi, mitoxondriya membranasida esa aksincha, fosfolipidlar ko’p, xolestrin oz bo’ladi. endoplazmatik to’r fraksiyasida umumiy lipidlarning tarkibidagi …

ni o’zgartirishi) mumkin,ammo bir qavatdan ikkinchisiga o’tib ketishi juda kam holda uchrashi mumkin. membrana oqsillari xuddi shunday oquvchi lipid qatlam bilan bog’liq. hujayra membranasida oqsillarning miqdori har xil. mitoxondriyalarda, boshqa membranalardagiga nisbatan oqsillar juda ko’p. oqsil molekulalarining xillari jihatidan membranalar turlicha bo’ladi. ularning bir qismi ion bog’ orqali lipidlarning boshchalari bilan bog’lanadi va tuz eritmalarida oson ajratiladi. boshqalari lipidlarning qutbli qismlari orqali bog’lanadi. oson ajraladigan oqsillar ko’proq membrananing sitoplazma tomoniga qaragan qismlarida joylashadi, ularni membrananing periferik oqsillari deyiladi. plazmatik membranada bu oqsillar kortikal qatlam oqsil strukturalari bilan yaqindan bog’langan bo’ladi. oqsillarning ko’p qismi membrana tarkibida lipidlar bilan gidrofob bog’lar orqali ta’sirlashadi. shu narsa aniqlandiki, ko’pchilik membrana oqsillari ikki qismdan tashkil bo’lar ekan. birinchisi-qutbli aminokislotalarni ko’p tutgan va ikkinchisi-qutblanmagan aminokislotalarni ko’p tutgan qismlar. bunday oqsillar membrananing lipidli qatlamida shunday joylashadiki, ularning qutblanmagan qismlari membrananing lipidlarini gidrofob qismi turgan yog’li qismiga botganday ko’rinadi. bunday oqsillarning qutblangan qismlari lipidlarning bosh qismi bilan ta’sirlashadi …

ta va turli-tuman bo’ladi. masalan, jigar hujayrasi plazmatik membranasi tarkibida 24 xil fermentlar topilgan. har xil membranalarning o’zlariga xos fermentlar to’plami bo’ladi. masalan, plazmatik membranada ionlarni transportida qatnashuvchi kaliy,natriyga bog’liq atf-aza joylashadi. mitoxondriyalarda elektronlarni tashuvchi oqsillar to’plami va oksidlash fosforillanish va atf sintezini amalga oshiruvchi oqsillari to’plami bo’ladi. retseptorli oqsillar u yoki bu xil moddalarni tanigandek ular bilan bog’lanadi. bularga fotoretseptor oqsillar kiradi. struktura oqsillari yaxshi o’rganilmagan. shunday qilib, membranalarning kimyoviy turli sifatliligi faqat lipidlar bilan emas, balki oqsillar bilan ham belgilanar ekan. barcha hujayra membranalari uchun umumiy bo’lgan xususiyat ularning lipoproteid tuzilishidir; bir-biriga o’xshamaslik esa, ularning lipid va oqsil tarkibini son va sifat jihatidagi farqlardan iborat. masalan, endoplazmatik to’r membranalari va mitoxondriyaning ichki membranasi lipid va oqsillarining tarkibi va soni keskin farqlanadi. membrananing karbonsuvli qismi asosan, oqsil molekulalarining karbonsuv zanjiri bilan kovalent bog’langan glikoproteinlardan iborat. membrana karbonsuvlari zanjiriga galaktoza, mannoza, fruktoza, saxaroza, natsetilglyukozamin, n-atsetilgalaktozamin, pentoza-arabinoza, ksilozalar kiradi. membrananing karbonsuvli …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sitoplazmatik membrana"

1673513642.docx sitoplazmatik membrana referat sitoplazmatik membrana reja: · hujayra membranasining kimyoviy tuzilishi va xususiyatlari · plazmatik membrananing o’sishi · plazmatik membrananing vazifalari hujayra membranalarining, tashqi sitoplazmatik membrana, organoidlar membranalarining barchasi uchun umumiy bo’lgan xususiyat ularning yupqa (610nm) bo’lishi, lipoproteid xarakterda bo’lishi va yopiq sistema ekanligidir. hujayrada erkin uchi bo’lgan ochiq membrana bo’lmaydi. hujayra membranalari doimo bo’shliq yoki qismlarni chegaralab turadi, shunday qilib, ularni muhitdan ajratib turadi. plazmatik membrana hujayraning murakkab shaklga va ko’plab o’simtalarga ega bo’lgan yuzasini butunlay qoplab turadi, hech qaerida uzilib qolmaydi. u sitoplazmaning ichidagi strukturalarni tashqi muhitd...

Формат DOCX, 1,8 МБ. Чтобы скачать "sitoplazmatik membrana", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sitoplazmatik membrana DOCX Бесплатная загрузка Telegram