jins genetikasi

DOCX 4 pages 24.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

jins genetikasi. belgilarning jins bilan birikkan xolda naslga utishi. reja. 1. jinsni aniklash va ular nisbati. 2. jinslar xosil bulishini boshkarish. 3. jinsga boglangan belgilarning nasldan-naslga utishi. 4. jinsiy xromosomalar sonning uzgarishi bilan boglik bulgan kasalliklar. 1) jins organizmdagi belgi-xususiyatlar yigindisi bulib, yangi avlodning vujudga kelishini va irsiy belgilarning nasldan-naslga utishini ta'minlaydi.barcha xayvonot olami vakillari va odam somatik xujayralarining xromosomalari tuplamida autosomalar va jinsiy xromosomalar x (iks) va u (igrik) mavjud. x.genkin 1891 yili ayrim xashoratlarning mitoz usulida bulinish jarayonini urganish paytida xujayraning bitta kutbida yaxshi buyalgan tanacha borligini,ikkinchi kutbida esa bu tanacha yukligini yozadi.ana shu buyalgan tanachaning nimaligini x.genkin bilmaydi,shuning uchun uni x xarfi bilan ifodalaydi. keyichalik (1905) e.vilson bu tanachani x-xromosoma deb nomlaydi. jufti bulmagan va erkak jinsini aniklovchi ikkinchi xromosomani esa u-xromosoma deb ataldi. shunday kilib jinsiy xromosomalar x va u deb nomlanadigan buldi. irsiyatning xromosoma nazariyasiga kura, jinsni xromosomalar orkali aniklashning 4 turi mavjud. barcha xayvonlar …

2 / 4

lar kiradi. jinsni bunday aniklash usuliga progam usuli deyiladi. bu guruxga kiruvchi organizmlarda (kushlar,kapalaklar va boshkalar) urgochi organizm geterogametali bulib, ikki xil tuxum xujayrani xosil kiladi. jinsni aniklashning asosiy turlari. jinsni aniklash somatik xujayralar gametalar getero-gameta- ning asosiy turlari organizmlar sperma-tozoid-lar tuxum-xujay-ralar li jins xu sut emizuvchilar, odam, drozofila va boshka kupgina turlar xx xu x, u x, x erkak xu kushlar, kapalaklar, ilonlar va boshkalar xu xx x x, u urgochi xo chigirtka, ninachi kandala, kenguru xx xo x, o x, x erkak xo kaltakesak, kuya va boshkalar xo xx x, x x,o urgochi jinslar nisbati odatda uch davrda:1) zigota, 2) tugilish, 3) usish va rivojlanish davrlarida urganiladi. zigota davrida erkak va urgochi zigotalar sonning bir-biriga bulgan nisbati aniklandi va bunga jinslarning birlamchi nisbati deyiladi. lekin odamlarda jinslarning birlamchi nisbatini urganib bulmaydi. odamlarda jinslarning ikkilamchi (tugilganda) 1:1 ga yakin, anikrogi 100 ta kizga 102-106 ta ugil bola tugiladi.usish va …

3 / 4

urugni x va u spermatazoidlarga elektroforez usuli bilan ajratishni ishlab chikdi. x va u xromosomali spermatazoidlarni ajratib olish uchun tsentrifugalash (batixariya) usuli kullanib kurildi. ogir spermalar (x-xromosomali) kullanilganda kuprok urgochi xayvonlar (71,8 %), engil spermalar (u-xromosomali) kullanilganda esa erkak xayvonlar (74,4 %) tugildi. ishlab chikarish sharoitida jinsni boshkarish uchun v.n.shreder naslli erkak va urgochi xayvonlarni x yoki u xromosomali sperma bilan emlash ya'ni immunlashtirishni taklif kildi. immunlashtirilgan xayvonlarning bolalari orasida 75 % atrofida istilgan jins (erkak yoki urgochi) olindi. e.m.vladimirskaya erkaklik jinsiy - gormoni metiltestosteronni bukalar, kuyonlar va erkak chuchkalar urugiga ta'sir kildirib,jinslar nisbatini uzgartirish buyicha tajribalar utkazdi. bu gormon juda oz mikdorda (0,013 dan 0,125 % gacha) yuborilganda erkak jinslar soni 2-3 marta kupaydi. akademik b.l.astaurov tajribalarida, urgochi pilla kurtlar olish uchun jinsiy xujayralarning paydo bulishida yukori temperatura (18 minut davomida 48°s) ta'sirida xromosomalar bulinishi tuxtatildi. bunda xar bir tuxum xujayrada zw xromosomalari va tulik autosomalar nabori xosil buldi. …

4 / 4

da odamlarda xam kullash mumkin. lekin n.p.dubinin va yu.g.shevchenkolarning fikricha jinslar tabiiy nisbatning xar xil yullar bilan uzgarishi juda yomon sotsial okibatlarga, ya'ni axoli sotsial strukturasining buzilishiga olib kelishi mumkin ekan. 3) jinsiy xromosomalarda joylashgan genlar ta'sirida yuzaga chikadigan belgilarni jinsga boglangan belgilar deb ataladi. jins bilan birikkan belgilarning naslga berilishi irsiyatning xromosom nazariyasi avtorlari t.morgan va unig shogirdlari meva pashshasida (drozofilada) kuzning ok va kizil rangining naslga berilishini urganishda anikladilar. ok kuz urgochi pashshalar kizil kuz erkak pashshalar bilan chatishtirilsa, birinchi buginda (f1) xamma urgochi pashshalar kizil kuz, erkak pashshalar esa ok kuz buladi. ya'ni erkaklari ona belgisini urgochilari esa ota belgisini meros kilib oladi. birinchi bugin erkak va urgochi pashshalar bir-biri bilan chatishtirilganda, ikkinchi buginda (f2) teng nisbatda turt tip pashsha payda buladi: ok kuz va kizil kuz erkak pashshalar, xamda ok kuz va kizil kuz urgochi pashshalar. birok ota-onalar teskari chatishtirilsa (retsiprok), ya'ni kizil kuz gomozigot urgochi …

5 / 4

kasallikni yuzaga chikaruvchi gen jinsiy xromosomada joylashgani uchun jins bilan boglangan xolda nasldan-naslga utadi. erkak kishilarning gemofiliya kasalligi bilan ogrishiga sabab shuki, ularning u xromosomasida gemofiliya kasalligini yuzaga chikaruvchi retsessiv genning (h) dominant alleli (n) yuk. dominant gen bulgan zigotadan soglom organizm rivojlanadi (xnu), chunki dominant gen (n) retsessiv (h) genning belgisini yuzaga chikarmaydi. organizmlarda jins bilan chegaralangan belgilar xam mavjud. bu belgilar fakat bir jinsda rivojlanishi mumkin. masalan, koramollarning sut maxsuloti, tovuklarning tuxum maxsuloti, kuchkorlarda shoxlilik, sigirlarda kushimcha emchaklarning bulishi va xokazo.bu belgilarni boshkaruvchi genlar xromosomalarning xar kanday juftida buladi,xamda ota va ona tomonidan keng xolda bolalarga,ya'ni ugil va kizlarga berilishi mumkin. 4) k.bridjes rentgen nurlari ta'sirida drozofila pashshasida xar xil jinsiy xromosomalar va autosomalar nisbatini anikladi. shunday kilib jinsni belgilashning balans nazariyasi yaratildi. bu nazariyaga kura jinsning rivojlanishi autosomalar bilan jinsiy xromosomalar orasidagi nisbatga boglik ekan. tuxum xujayralar etilishida-meyozda jinsiy xromosomalar kiz xujayralarga bulinmasdan kolishi tufayli ikki xil …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jins genetikasi"

jins genetikasi. belgilarning jins bilan birikkan xolda naslga utishi. reja. 1. jinsni aniklash va ular nisbati. 2. jinslar xosil bulishini boshkarish. 3. jinsga boglangan belgilarning nasldan-naslga utishi. 4. jinsiy xromosomalar sonning uzgarishi bilan boglik bulgan kasalliklar. 1) jins organizmdagi belgi-xususiyatlar yigindisi bulib, yangi avlodning vujudga kelishini va irsiy belgilarning nasldan-naslga utishini ta'minlaydi.barcha xayvonot olami vakillari va odam somatik xujayralarining xromosomalari tuplamida autosomalar va jinsiy xromosomalar x (iks) va u (igrik) mavjud. x.genkin 1891 yili ayrim xashoratlarning mitoz usulida bulinish jarayonini urganish paytida xujayraning bitta kutbida yaxshi buyalgan tanacha borligini,ikkinchi kutbida esa bu tanacha yukligini yozadi.ana shu buyalgan...

This file contains 4 pages in DOCX format (24.8 KB). To download "jins genetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jins genetikasi DOCX 4 pages Free download Telegram