jins genetikasi

DOCX 11 pages 3.7 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

toshkent viloyati piskent tumani 6-uo’t maktabi biologiya fani o’qituvchisi xosiyatxon qodirovaning jins genetikasi mavzusida dars ishlanmasi mavzu: jins genetikasi darsning maqsadlari: a) ta’limiy maqsad: oʻquvchilarni jinsga birikkan holda nasldan naslga oʻtish,autosomalar va jinsiy xromosomalar haqida tushuncha berish b) tarbiyaviy maqsad: juda koʻp normal va patologik belgilarning jinsga bogʻliq holda irsiylanishini oʻrganish, ekologik tarbiya berish. c) rivojlantiruvchi maqsad: oʻquvchilarni genetikaga oid masalalar yechish, gameta olish kabi koʻnikmalarini rivojlantirish. darsda shakllantiriladigan kompetensiyalar. tayanch kompetensiyalar: kommunikativ, axborot bilan ishlash, shaxs sifatida oʻz-oʻzini rivojlantirish, ijtimoiy faol fuqorolik kompetentsiyasi elementlari. fanga oid kompetensiyalar: biologik ob’ektlarni tanish, ularda boradigan jarayonlarni tushunish va izohlash, sog‘lom turmush tarzi va ekologik kompetentsiya. dars turi: yangi tushuncha va bilimlarni shakllantiruvchi. dars usuli: yozma, ogʻzaki, koʻrgazmali. darsning jihozi: mavzuga oid koʻrgazmali qurollar, suvli preparatlar, tarqatma materiallar, krossvord, vedioproyektor darsda foydalaniladigan texnologiya: 1) “blits-soʻrov”. 2) “biologik diktant”. 3) “domino” oʻyini. 4) suhbat. 5) masala yechish. 6) “insert”. 7) “sinkveyn”. maqsad va vazifalar …

2 / 11

di.morgan va uning shogirdlari jinsiy xromosomalar orqali jinsni aniqlash bilan birga jinsga bogʻliq holda irsiylanishni ham aniqladilar.jinsiy xromosomalarda joylashgan genlar ishtirokida rivojlangan belgilar jinsga bogʻliq holda irsiylanadi. masalan, odamda, gemofileya va daltonizm kasalliklarini belgilovchi genlar x-xromosomada birikkan holda irsiylanadi. dars jarayonini amalga oshirish usullari, texnologiyasi 1) “blits-soʻrov” 2) “biologik diktant”. 3) “domino” oʻyini. 4) suhbat. 5) masala yechish. 6) “insert”. 7) “sinkveyn” kutilayotgan natijalar o`qituvchi: mavzuga oid yangi ma’lumotlar toʻplaydi, darsiga yangi texnologiyalarni olib kiradi, jins genetikasi haqida qiziqarli ma’lumotlar beradi. o`quvchi: jins genetikasi haqida ma’lumotlarni tinglaydi. kelgusi rejalar o`qituvchi: 1. oʻtgan darsni tahlil qiladi va baholaydi. 2. kelgusida shu mavzuni oʻtish uchun yangi gʻoya va istaklarini belgilab oladi. 3. shu mavzuga oid internet sahifalaridagi yangi ma’lumotlarni toʻplaydi.. o`quvchi: jins genetikasiga diqqatini qaratadi, e’tiborli boʻladi. jins genetikasi, uni oʻrganishning ahamiyati, sogʻlom turmush tarzini shakllantirish va uning ahamiyatini oʻrganadilar va amal qiladilar. mustaqil fikrlash koʻnikmasi hosil boʻladi. dars bosqichlari: № dars …

3 / 11

a pashshasida gomologik xromosomalarning chalkashishi va qismlarining almashinishi qaysilarida sodir boʻladi. faqat urg’ochilarda drozofila pashshasi har necha kunda yangi nasl beradi? 10-15 kunda birikkan genlar guruhining soni makkajoʻxorida nechta boʻladi? 10 ta tahliliy chatishtirish uchun qaysi jinsli pshshalarni olish kerak? urg'ochi bir xromosomada joylashgan genlarning birikish hodisasi qanday qonun nomi bilan mashhur? morgan qonuni drozofila pashshasida kulrang tana qaysi belgi bilan birikkan holda nasldan naslga oʻtadi? normal qanot qoramtir tanachi/ kalta qanot 2-nazorat toshirigʻi. “biologik diktant” genlar bir ___________________da boʻlganda nasldan naslga oʻtish qonuniytlari haqidagi masalani t. ___________ va uning shogirdlari mukammal oʻrganishgan. asosan _________degan meva pashshasi ustida ish olib borilgan. chunki, u ____________sharoitida oson koʻpayadi, serpusht boʻladi. xromosomalri oz, ____ ta. bir xromosomada joylashgan genlar, ____________boʻladi, ya’ni mustaqil taqsimlanmaydi. asosan birgalikda nasldan naslga oʻtadi. topshiriq javobi. genlar bir xromosomada boʻlganda nasldan naslga oʻtish qonuniytlari haqidagi masalani t. morgan va uning shogirdlari mukammal oʻrganishgan. asosan drozofila degan meva pashshasi ustida …

4 / 11

rkak va urg‘ochi organizmlarni farqlash imkonini beradigan belgi va tuzilmalar majmuyidir. tirik organizmlarda ikki xil jins: urg‘ochi va erkak jins farq qilinadi. organik olam evolutsiyasining ma’lum bosqichida yer yuzida ayrim jinsli organizmlar paydo bo‘lgan. hayvonlarda jinsning belgilari morfologik, fi ziologik, biokimyoviy xususiyatlari, murakkab xattiharakatlari orqali namoyon boʻladi. jinsiy belgilar birlamchi va ikkilamchi boʻladi. birlamchi jinsiy belgilarni jinsiy organlar sistemasi ifoda etadi, ular gametalar hosil boʻlishi va urugʻlanishni taʼminlaydi. ikkilamchi jinsiy belgilar gormonlar taʼsirida voyaga yetgan davrda rivojlanadi va hayot davomida saqlanadi. masalan, qushlar va sutemizuvchi hayvonlarning erkagi gavdasining yirikligi, chiroyli bo‘lishi, odamlarda esa erkaklarda soqol-mo‘ylovning bo‘lishi, ovozning yo‘g‘on bo‘lishi. erkak va urg‘ochi organizmlarning tash qi ko‘rinishidagi farq jinsiy dimorfi zm deyiladi. jinsiy dimorfi zm ko‘p gi na hayvonlarda, odamda yaqqol ko‘zga tashlanadi. odam, hayvon va о‘simliklarda jinslarning nisbati bir xil 1:1 bо‘ladi. jins ko‘pincha urug‘lanish jarayonida ma’lum bo‘ladi. jinsni aniqlashda kariotip asosiy rol o‘ynaydi. har bir organizmning kariotipi har ikkala …

5 / 11

nisbati meyoz jarayonida geterogametali individlar bir xil miqdorda x va y xromosomali gametalar hosil qiladi. shu sababli, jinsiy ko‘payishdan keyin hosil bo‘lgan erkak va urg‘ochi individlar soni teng bo‘ladi. masalan, erkaklari geterogametali bo‘lgan organizmlar (drozofi la)da jinsning irsiylanishi 48-rasmda berilgan. ba’zi organizmlarda geterogametalilik bir jinsiy xromosomani yo‘qolishi bilan aloqador. shunga ko‘ra gomogametali organizm xx, geterogametali organizm xo bo‘ladi. qandalalar va ninachilarning urg‘ochi organizmda xx, erkagida xo, kuyakapalagida esa aksincha urg‘ochilarida xo, erkaklarida xx jinsiy xromosomalar mavjud. shunga ko‘ra qandala erkagida 13 ta xromosoma, urg‘ochisida 14 ta xromosoma bo‘ladi. undan 12 tasi autosoma xromosomalari hisoblanadi. drozofilla pashshasida urug’lanish jins belgilanishining xromosoma mexanizmi odamda ham xuddi drozofiladagi kabi bir xil. odam xromosomalarining diploid soni – 46 ta. shu songa 22 juft autosoma va 2 ta jinsiy xromosoma kiradi. ayollarda jinsiy xromosomalar xx, erkaklarda – xy-xromosomadan iborat bo‘ladi. shunga ko‘ra, erkaklarda ikki xil spermatozoidlar – x va y-xromosomali spermatozoidlar hosil bo‘ladi odam kariotipi: …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jins genetikasi"

toshkent viloyati piskent tumani 6-uo’t maktabi biologiya fani o’qituvchisi xosiyatxon qodirovaning jins genetikasi mavzusida dars ishlanmasi mavzu: jins genetikasi darsning maqsadlari: a) ta’limiy maqsad: oʻquvchilarni jinsga birikkan holda nasldan naslga oʻtish,autosomalar va jinsiy xromosomalar haqida tushuncha berish b) tarbiyaviy maqsad: juda koʻp normal va patologik belgilarning jinsga bogʻliq holda irsiylanishini oʻrganish, ekologik tarbiya berish. c) rivojlantiruvchi maqsad: oʻquvchilarni genetikaga oid masalalar yechish, gameta olish kabi koʻnikmalarini rivojlantirish. darsda shakllantiriladigan kompetensiyalar. tayanch kompetensiyalar: kommunikativ, axborot bilan ishlash, shaxs sifatida oʻz-oʻzini rivojlantirish, ijtimoiy faol fuqorolik kompetentsiyasi elementlari. fanga oid komp...

This file contains 11 pages in DOCX format (3.7 MB). To download "jins genetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jins genetikasi DOCX 11 pages Free download Telegram