oksillar

DOCX 6 sahifa 24,4 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 24,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

tula kiymatli oksillar oksillar oldingi bulimda aytib utilganidek, polimer moddalar bulib, ular aminokislotalardan tashkil topgan. agar aminokislotalarni a, b, v, s xarflari bilan belgilasak, unda oksillar ana shu xarflarning turli tuman variantdagi birikmalaridan iborat buladi. masalan, a - v - s - v - a, v - s - s - a - a yoki a - s - a - s - v va xokazo. ana shunday aminokislotalardan 20 tasi tirik organizmlarda uchraydi. bu 20 aminokislota bir-biri bilan turli tuman variantlarda birikishi mumkin. agar 3 ta a, v va s xarflaridan 9 xil birikma chikishini inobatga oladigan bulsak, 20 ta aminokislotadan nechta variant tuzish mumkinligini tasavvur kilish mumkin. shunday kilib, oksilning aminokislota tarkibi uning muxim tavsifidir. oksillarning tarkibi aminokislotalardan iborat ekan, demak, ularning xossalari, tuzilishi va boshka biokimyoviy va kimyoviy xususiyatlari aminokislotalarga boglik bulishi tabiiy. oksillarning organizm uchun axamiyati urganilganda xam oksillar ana shu aminokislota tarkibiga karab uziga xos …

2 / 6

mikdor 1 triptofan 0,25 0,5 2 fenilalanin 1,10 2,2 3 lizin 0,80 1,6 4 treonin 0,50 1,0 5 valin 0,80 1,6 6 metionin 1,10 2,2 7 leytsin 1,10 2,2 8 izoleytsin 0,70 1,4 sut va sut maxsulotlari, tuxum, gusht, balik, jigar, 1-navli kalla-poycha maxsulotlari tula kiymatli oksil manbai bulib xisoblanadi. oksillarning oziklik kiymati aminokislotalarning mikdori va xarakteriga boglik buladi. chunki xar bir aminokislota odam organizmi uchun muxim axamiyatga ega. demak, biz aminokislotalarni xarakteriga karab almashtirib bulmaydigan va almashtirib buladigan aminokislotalarga buldik. yukorida aytib utilgan almashtirib bulmaydigan aminokislotalarning fiziologik axamiyati juda katta va xilma xildir. masalan, triptofan pellagraga karshi vitamin xosil bulishida, fenilalanin esa kalkonsimon bez gormoni bulgan tirozin xosil bulishida ishtirok etadi. agar biz tanovvul kiladigan ovkatlar tarkibida ana shu almashtirib bulmaydigan aminokislotalar ishtirok etadigan oksillar takchil bulsa, organizmda azotning muvozanati buzilishi kuzatiladi. bu kishi organizmi uchun salbiy okibatlarni yuzaga chikaradi: odam ozadi va usishdan tuxtaydi. bundan tashkari, organizmda spetsifik …

3 / 6

almashtirib bulmaydigan aminokislotalarning axamiyati xakida tuxtalib utamiz. · lizin - uning ovkatda etishmasligi kon aylanishining buzilishiga, eritrotsitlar mikdorining kamayib ketishiga olib keladi. bundan tashkari, uning etishmasligi azot almashinuvining buzilishiga, muskullarning xoldan toyib kolishiga, suyaklarda kaltsiy tuzlari tuplanishining buzilishiga olib keladi. lizin kuyidagi maxsulotlarda kup buladi (100 g maxsulotda mg xisobida): gushtda - 1529, balikda - 144, yogsiz suzmada - 1289, tuxumda - 819, sutda - 272, bugdoy unida - 365, kartoshkada - 107, sabzida - 52. · triptofan - muxim aminokislota bulib, tukima sintezi, almashinuv va usish jarayonlari bilan eng kup darajada boglangan. organizmning triptofanga bulgan sutkalik talabi taxminan 1 g ni tashkil kiladi. tarkibida metionin va lizin bulgan ozik-ovkat maxsulotlarida triptofan kup mikdorda buladi. u dukkakli usimliklardan nuxat va loviyada ayniksa kup. · fenilalanin - deyarli barcha tabiiy oksil (protamindan tashkari) tarkibiga kirib, organizmda erkin xolda uchraydi. usimlik va mikroorganizmlardagi fenilalanin biosintezida fenilpirouzum kislota ishtirok etadi. · valin - …

4 / 6

ezida asosiy boglovchi bulib xizmat kiladi. bugungi kunga kelib aynan tula kiymatli oksillar etishmasligi kupchilik axolining salomatligiga xavf tugdirmokda. bu oksillarning va uning tarkibida mavjud bulgan aminokislotalarning organizm uchun kanchalik muxim ekanini kurib chikdik. demak, ularning takchilligi jiddiy okibatlarga olib kelar ekan, bu oksillar va organizmning tula kiymatli oksillarga bulgan extiyojini tula koplash borasida fikr yuritish zamonamizning muxim muammolaridan biridir. bu oksillar takchilligining asosiy sababi, kurib utganimizdek, kunlik ratsionda xayvon maxsulotlarining juda kam bulishi yoki umuman bulmasligidir. bizning sharoitni misol sifatida oladigan bulsak, darxakikat bizda gusht va unga bulgan talabni kondirish anchagina kiyin bulishi mumkin. ammo tula kiymatli oksillarni boshkacha yul bilan olish mumkin. bu birinchi navbatda tuxum, sut va sut maxsulotlari, katik kabi moddalarni kuprok iste'mol kilish bilan amalga oshiriladi. bir tomondan olib karaganda, bu maxsulotlar unchalik kimmat emas va ularni etishtirish xam katta xarajatlarni talab kilmaydi. shu bilan birga parrandalarni yoki kuyon, kurka, kabi uncha katta xarajat talab …

5 / 6

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oksillar" haqida

tula kiymatli oksillar oksillar oldingi bulimda aytib utilganidek, polimer moddalar bulib, ular aminokislotalardan tashkil topgan. agar aminokislotalarni a, b, v, s xarflari bilan belgilasak, unda oksillar ana shu xarflarning turli tuman variantdagi birikmalaridan iborat buladi. masalan, a - v - s - v - a, v - s - s - a - a yoki a - s - a - s - v va xokazo. ana shunday aminokislotalardan 20 tasi tirik organizmlarda uchraydi. bu 20 aminokislota bir-biri bilan turli tuman variantlarda birikishi mumkin. agar 3 ta a, v va s xarflaridan 9 xil birikma chikishini inobatga oladigan bulsak, 20 ta aminokislotadan nechta variant tuzish mumkinligini tasavvur kilish mumkin. shunday kilib, oksilning aminokislota tarkibi uning muxim tavsifidir. oksillarning tarkibi aminokislotalardan …

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (24,4 KB). "oksillar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oksillar DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram