uglevodlarning organizm uchun

DOCX 13 pages 31.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.5 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

uglevodlarning organizm uchun axamiyati reja: 1. asosiy ozik moddalari va ularning organizm uchun axamiyati 2. oksillar va ularning organizmni usishi va 3. rivojlanishidagi tutgan urni. 4. odamning almashinmaydigan aminokislotalarga bulgan talabi (grammlarda) 5. oksillar plastik material va energetik manba 6. sifatida. uglevodlar, ya'ni kàrbonsuvlar asosiy ozik moddalarning muximroklaridan biri bulib, ular îrganizm uchun asosiy energetik manba, ular usimliklarning 80-90 % ini tashkil kiladi. shu bilan bèrga óglevodëar plastik material vazifasini õam bajaraäi. karbonsuvlar bundan tashkari áoshkaruv, ximoya va boshka funktsiyalarni ado etadi. ìasalan, glyukuron kislota jigarda xar xil toksinlar bilan birikib, ularning zararsizlantirilishini ta'minlaydi va xokazo. ozik moddalar tarkibiga uch gurux karbonsuvlar kiradi: monosaxaridlar (glyukoza, fruktoza), oligosaxaridlar (disaxaridlar, trisaxaridlar), polisaxaridlar (kraxamal, glikogen, kletchatka). yana mukopolisaxarilar xam borki, ularning tarkibida 70-80 % karbonsuvlar va 20-30 % oksillar buladi, ular elimsimon modda bulib, organizmni “yoglovchi” si bulib xizmat kiladi. mukopolisaxaridlar bugimlardagi suyukliklarni tashkil kiladi. bulardan eng kup tarkalgani gialuronat kislota va geparin. …

2 / 13

higa, sovukka chidamsizlika, xar xil allergiyalarga olib keladi. me'yoridan kup karbonsuv insulin gormonining kup ajralib, organizmda yog tuplanishiga olib keladi. karbonsuvlarning eng asosiy vazifalaridan biri bu ularning zaxira modda sifatida tuplanishidir. odam va xayvonlarning jigarida karbonsuvlar glikogen shaklida zaxira bulib tuplanadi. kerak paytda, turli xil stress omillar paytida bu glikogen darrov parchalanib, glyukozaga aylanadi va organizm uni osonlik bilan uzlashtiradi. uglevodëardan eng muximlari bu ozik tolalari, ya'ni polisaxaridlardir. ularga kletchatka, pektin, lignin, kraxmal, tsellyuloza va boshkalar kiradi. ular organizmda xazm bulmaydi. shunday bulsa-da. ularning katta axamiyati borligi aniklangan. bu moddalar etishmaganda ateroskleroz, gipertoniya, kandli diabet, turli oshkozon-ichak va yurak-kon tomirlari kasalliklari kelib chikadi. uglevodlarning sportchilar organizmidagi axamiyatiga tuxtaladigan bulsak, yukorida esga olingan ma'lumotlarni yana bir bor eslash kifoya. ya'ni sportchilar organizmida xam uglevodlarning axamiyati katta bulib, ular sport mashklari jarayonida oson energiya beruvchi modda xisoblanadi. ma'lumki sportchilar turli mashklarni bajarish jarayonida kuplab energiya sarflaydilar. bu energiya asosan organizmda zaxira sifatida …

3 / 13

uchun uziga xos axamiyatga ega. ular inson organizmida juda kuplab vazifalarni bajaradi, organizmning asosini tashkil etadi. oksillar va yoglar kurilish materiali xisoblansa, karbonsuvlar zaxira ozik modda sifatida ishtirok etadi. vitaminlar xam uziga xos muxim vazifalarni bajaradi. ozik tolalari esa organizda xazm bulmasa-da, ularning juda muxim ekanligi keyingi vaktlarda ma'lum buldi. shu tarika xar bir ozik moddasi uziga xos axamiyat kasb etadi. okilona ovkatlanishni urganishdan avval biz xar bir ozik moddasi va uning axamiyatini bilishimiz zarur. kuyida bu moddalarga tuxtalib utamiz. 2.1. oksillar va ularning organizmni usishi va rivojlanishidagi tutgan urni. oksil yoki protein nomi bilan yuritiluvchi, tarkibida azot tutuvchi bu birikmalar barcha xayotiy jarayonlar uchun muxim axamiyatga ega. barcha tirik organizmlarda kechadigan xayotiy jarayonlar oksillarsiz amalga oshmaydi. oksillarning tirik organizmlar xayotida tutgan urni xakida f.engels kuyidagi jumlalarni keltiradi: “biz xayotni uchratadigan xamma erda, xayot biror bir oksil modda bilan boglik ekanini kuramiz. shuningdek, parchalanish jarayonida bulmagan, biror bir oksil modda …

4 / 13

bertselius (1779-1848) taklif etadi. shundan boshlab xayot uchun eng muxim va birinchi darajali bulgan bu organik moddalar proteinlar, ya'ni oksillar deb nomlandi. tirik organizm tarkibiga kiruvchi organik moddalardan biologik jixatdan eng muximi va struktura jixatdan eng murakkabi oksillardir. oksillarning murakkabligini ularning molekula ogirligi misolida kurish mumkin. oksillar tarkibi va strukturasining xususiyatlariga kura xilma-xil fizik-kimyoviy xossalarga ega.. suvda umumun erimaydigan va aksincha juda yaxshi eriydigan oksillar buladi. tashki ta'sirotlarga juda chidamli oksillar bulishi bilan birga kuzga kurinmaydigan nur ta'sirida yoki xatto biroz tegish ta'sirida uzgaradigan bekaror oksillar xam buladi. molekulalari bir necha un mm ga etadigan ip shaklidagi yoki diametri bir necha unlab angstrem (a0) ga teng keladigan shar shaklidagi oksillar xam bor. lekin barcha xolda xam oksillarning tuziishi va xossalari ular bajaradigan vazifalarga boglik buladi. oksillar tirik organizmlar uchun xos bulgan xilma xil vazifalarni bajaradi. 1. oksillarning eng muxim bilogik vazifalaridan biri bu ularning fermentativ aktivligidir. fermentativ xususiyatga ega bulgan …

5 / 13

l tizimlarining asosiy tuzilish komponenti bulib, organizm tomonidan mexanik ish bajarilishida katnashadi. aktin va miozin oksillari muskullar kiskarishida, dienin oksili eng sodda organizmlar xivchinlarining xarkatlanishida ishtirok etadi. oksillarning elementar tarkibi ularning molekulyar massasidan foizlarda kuyidagicha buladi: uglerod - 50-54%, vodorod - 6,7-7,3%, kislorod - 21,5-23,5%, azot - 15-17%, oltingugurt - 0,3-2,,5% va xokazo. oksillarning tarkibida shuningdek fosfor, yod, temir, kremniy va boshka mikroelementlar xam uchrashi isbotlangan. oksillarning ximiyaviy jixatdan kanday tuzilganligi bilan yaxshi tanish bulish, ularning xayotiy jarayonlardagi tutgan urnini yaxshirok urganish imkonini yaratadi. oksillar kimyoviy jixatdan analiz kilinganda uning asosiy tarkibiy kismi monomeri - aminokislota ekanligi fanda isbotlangan. bundan shunday xulosa chikarish mumkinki, oksillar asosan aminokislotalardan tashkil topgan va xujayralarda kolloid xolatda bulgan yukori molekulali organik tutuvchi biopolimerlar ekan. shunday kilib, oksilning aminokislota tarkibi uning muxim tavsifidir. ma'lumki, bir kator aminokislotalar odam organizmida xam, yuksak xayvonlar organizmida xam sintezlanmaydi. shu bilan birga ular bu organizmlar uz oksilini sintezlashi uchun …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlarning organizm uchun"

uglevodlarning organizm uchun axamiyati reja: 1. asosiy ozik moddalari va ularning organizm uchun axamiyati 2. oksillar va ularning organizmni usishi va 3. rivojlanishidagi tutgan urni. 4. odamning almashinmaydigan aminokislotalarga bulgan talabi (grammlarda) 5. oksillar plastik material va energetik manba 6. sifatida. uglevodlar, ya'ni kàrbonsuvlar asosiy ozik moddalarning muximroklaridan biri bulib, ular îrganizm uchun asosiy energetik manba, ular usimliklarning 80-90 % ini tashkil kiladi. shu bilan bèrga óglevodëar plastik material vazifasini õam bajaraäi. karbonsuvlar bundan tashkari áoshkaruv, ximoya va boshka funktsiyalarni ado etadi. ìasalan, glyukuron kislota jigarda xar xil toksinlar bilan birikib, ularning zararsizlantirilishini ta'minlaydi va xokazo. ozik moddalar tarkibiga uch ...

This file contains 13 pages in DOCX format (31.5 KB). To download "uglevodlarning organizm uchun", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlarning organizm uchun DOCX 13 pages Free download Telegram