tishli g‘ildiraklarni kesish uchun asboblar

DOC 18 pages 118.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 118.0 KB

File type DOC

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi qalandarov ruslanning “kesish nazaryasi va kesuvchi asboblar” fanidan mustaqil ishi mavzu: tishli g‘ildiraklarni kesish uchun asboblar tayinlanishi va har xil ko‘rinishlari, asosiy kinematik sxemalari, ularni asbob shakliga ta’siri bajardi: qalandarov ruslan qabul qildi: _____________ urganch – 2025 tishli g‘ildiraklarni kesish uchun asboblar tayinlanishi va har xil ko‘rinishlari, asosiy kinematik sxemalari, ularni asbob shakliga ta’siri reja: 1. tishli g‘ildiraklarni kesish jarayonining mohiyati va ularning mashinasozlikdagi ahamiyati 2. tishli g‘ildiraklarni kesish uchun qo‘llaniladigan asboblarning turlari, tuzilishi va ishlash prinsipi 3. tishli g‘ildiraklarni kesishning asosiy kinematik sxemalari va ularning asbob shakliga ta’siri tishli g‘ildiraklarni kesish mashinasozlikning eng muhim va murakkab texnologik jarayonlaridan biri bo‘lib, u mexanik uzatmalar tizimini yaratishda markaziy o‘rin tutadi. tishli g‘ildiraklar turli mashinalar, mexanizmlar va uzatmalar tizimlarida aylanish harakatini uzatish, aylanish tezligini o‘zgartirish yoki yo‘nalishni almashtirish uchun xizmat qiladi. zamonaviy mashinasozlikda tishli uzatmalarsiz …

2 / 18

hi va tishlar orasidagi aniqlikni ta’minlash kabi bosqichlarni o‘z ichiga oladi. tishli g‘ildiraklarning sifat ko‘rsatkichlari, ya’ni ularning aniqligi, silliqligi va mustahkamligi butun uzatma tizimining ishonchliligi va samaradorligini belgilaydi. tishli g‘ildiraklar odatda mexanik energiyani bir valdan ikkinchisiga uzatishda qo‘llaniladi. buning uchun ikki yoki undan ortiq tishli g‘ildiraklarning tishlari bir-biriga kirishib harakat qiladi. harakat uzatish jarayoni tishlar orasidagi kontaktda yuzaga keladigan ishqalanish, bosim va yuklanishlarga bevosita bog‘liq. shu sababli tishli g‘ildiraklarni tayyorlashda geometrik aniqlik, tishlar orasidagi masofa (modul), tish balandligi va silliqlik darajasi qat’iy nazorat qilinadi. agar bu parametrlar buzilsa, mexanik uzatma notekis ishlaydi, vibratsiya paydo bo‘ladi, energiya yo‘qotiladi va mexanizmning xizmat muddati kamayadi. tishli g‘ildiraklarni kesish texnologiyasining mohiyatini tushunish uchun avvalo tishli uzatmalarning asosiy turlarini ko‘rib chiqish zarur. eng keng tarqalgan tishli uzatmalar silindrsimon, konussimon, vintli, chuvalchangli va ichki tishli uzatmalardir. silindrsimon tishli g‘ildiraklar parallel o‘qlar orasida harakat uzatadi, konussimon tishli g‘ildiraklar esa kesishuvchi o‘qlar orasida ishlaydi. vintli va chuvalchangli uzatmalar …

3 / 18

bo‘ladi. bu usul tish shaklining aniq evolvent profiliga ega bo‘lishini ta’minlaydi. tishli g‘ildiraklarni kesishda ishlatiladigan asboblar orasida eng keng tarqalganlari — modul frezalar, rezbali sidirgichlar, tishli reykalar va chuvalchang frezalardir. modul frezalar yordamida har bir modul uchun alohida tish shakli frezalanadi. bu usul oddiy, ammo aniqligi pastroq bo‘ladi, shuning uchun u asosan kichik ishlab chiqarish hajmlarida qo‘llaniladi. generatsiya usulida esa chuvalchang (gipoid) frezalar qo‘llaniladi, ular tish shaklini uzluksiz harakat bilan kesadi. bu usul seriyali va ommaviy ishlab chiqarishda keng qo‘llaniladi, chunki u yuqori aniqlik va silliq sirt beradi. tishli g‘ildiraklarni kesish texnologiyasi metallni kesish jarayonining maxsus ko‘rinishi hisoblanadi. bu jarayonda kesuvchi asbob (masalan, freza yoki sidirgich) bilan tishli g‘ildirak blankasi o‘rtasida nisbiy aylanma va siljish harakatlari amalga oshadi. asbob harakatining yo‘nalishi, tezligi va sinxronligi tish shaklini hosil qiladi. bu harakatlar kinematik sxemalar orqali belgilanadi va ular mashinaning tuzilishiga bog‘liq bo‘ladi. tishli g‘ildiraklarni kesish jarayonining asosiy bosqichlari quyidagilardan iborat: bo‘sh detallarni …

4 / 18

unksional imkoniyatlarini kengaytiradi. tishli g‘ildiraklarni kesish jarayonida ishlatiladigan asboblarning aniqligi va mustahkamligi mashina detallarining xizmat muddatiga bevosita ta’sir qiladi. yuqori aniqlikda kesilgan tishlar uzatma tizimida bir xil bosim taqsimotini yaratadi, bu esa yuklanishning teng bo‘lishini ta’minlaydi. natijada, tishlarning yeyilishi kamayadi, ishqalanish past bo‘ladi va mexanik energiya samarali uzatiladi. mashinasozlikdagi har bir tishli g‘ildirak o‘ziga xos geometrik parametrlar bilan aniqlanadi: modul, tish soni, bosim burchagi, aylanish yo‘nalishi, tish kengligi, aylanish tezligi va markaz masofasi. ushbu parametrlar tishli uzatma tizimining funksional imkoniyatlarini belgilaydi. masalan, yirik modulga ega tishli g‘ildiraklar og‘ir yuk ostida ishlaydigan mexanizmlar (traktorlar, ekskavatorlar) uchun, kichik modulli tishli g‘ildiraklar esa aniqlik talab etiladigan mexanizmlar (soatlar, asboblar) uchun ishlatiladi. tishli g‘ildiraklarni kesish texnologiyasi nafaqat ishlab chiqarish aniqligini, balki ishlab chiqarish samaradorligini ham oshiradi. zamonaviy tish kesish uskunalari — cnc frezalash markazlari, broshlash stanoklari, gipoid va chuvalchang frezalash mashinalari yuqori tezlikda, minimal inson aralashuvisiz ishlaydi. raqamli dasturlash texnologiyasi tish shaklini avtomatik ravishda …

5 / 18

giyasi ilmiy-texnik taraqqiyot bilan birgalikda takomillashib bormoqda. avvallari tish shakli mexanik yo‘l bilan kesilsa, hozirda lazerli, elektrokimyoviy va plazmali ishlov berish usullari ham qo‘llanilmoqda. bunday ilg‘or texnologiyalar yuqori aniqlik, minimal issiqlik deformatsiyasi va energiya tejamkorlikni ta’minlaydi. tishli g‘ildiraklar mashinasozlikda uzatmalarning “yuragi” hisoblanadi. ularning sifati mashina ishlashidagi tejamkorlik, jimlik, kuch uzatish barqarorligi va xizmat muddati bilan bevosita bog‘liqdir. agar tishli g‘ildirak to‘g‘ri kesilmagan bo‘lsa, u tebranish, shovqin va ortiqcha yuklanishlarga sabab bo‘ladi. shu bois, tishli g‘ildiraklarni kesish texnologiyasi mashinasozlikda aniqlik madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri hisoblanadi. xulosa qilib aytganda, tishli g‘ildiraklarni kesish jarayoni metallni kesish texnologiyalarining eng yuqori darajada murakkab va muhim yo‘nalishlaridan biridir. bu jarayon mashinalarning uzatma tizimini yaratadi, ularning ishonchliligini, aniqligini va samaradorligini belgilaydi. zamonaviy mashinasozlikda tishli g‘ildiraklarni sifatli tayyorlashsiz energiya tejamkor, jim va uzoq muddatli mexanizmlarni yaratish imkonsizdir. shu sababli, tishli g‘ildiraklarni kesish texnologiyasi har bir ilg‘or sanoat mamlakatining texnik taraqqiyot darajasini ifodalovchi asosiy ko‘rsatkichlardan biri bo‘lib qolmoqda. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tishli g‘ildiraklarni kesish uchun asboblar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi qalandarov ruslanning “kesish nazaryasi va kesuvchi asboblar” fanidan mustaqil ishi mavzu: tishli g‘ildiraklarni kesish uchun asboblar tayinlanishi va har xil ko‘rinishlari, asosiy kinematik sxemalari, ularni asbob shakliga ta’siri bajardi: qalandarov ruslan qabul qildi: _____________ urganch – 2025 tishli g‘ildiraklarni kesish uchun asboblar tayinlanishi va har xil ko‘rinishlari, asosiy kinematik sxemalari, ularni asbob shakliga ta’siri reja: 1. tishli g‘ildiraklarni kesish jarayonining mohiyati va ularning mashinasozlikdagi ahamiyati 2. tishli g‘ildiraklarni kesish uchun qo‘llaniladigan asboblarning turlari, tuzilishi va ishlash prinsipi 3. tishli g‘il...

This file contains 18 pages in DOC format (118.0 KB). To download "tishli g‘ildiraklarni kesish uchun asboblar", click the Telegram button on the left.

Tags: tishli g‘ildiraklarni kesish uc… DOC 18 pages Free download Telegram