dumalanish podshipniklari o‘lchamini hisoblash va tanlash

DOC 13 pages 539.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 539.0 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi atabayev abdullaning “metrologiya, standartlashtirish va o‘zaro almashinuvchanlik” fanidan mustaqil ishi mavzu: yuklanish usuliga, ishlash sharoitiga va aniqlik klassiga qarab dumalash podshipniklar o‘lchamini hisoblash va tanlash bajardi: atabayev a qabul qildi: _____________ urganch – 2025 mavzu: yuklanish usuliga, ishlash sharoitiga va aniqlik klassiga qarab dumalanish podshipniklar o‘tqazishini hisoblash va tanlash reja: 1. dumalanish podshipniklarining yuklanish usullari va ularning tasnifi 2. podshipniklarning ishlash sharoitlari va ularning xizmat muddati 3. aniqlik klassi bo‘yicha podshipniklarni hisoblash va tanlash mezonlari 1. dumalanish podshipniklarining yuklanish usullari va ularning tasnifi mashinasozlikda podshipniklar (podshimniklar) aylanuvchi detallarni ishonchli qo‘llab turish, ishqalanishni kamaytirish va aylanishning barqarorligini ta’minlashda muhim o‘rin egallaydi. dumalanish podshipniklari konstruksiyasi bo‘yicha shar, rolik, ignasimon yoki konussimon dumalanuvchi elementlar yordamida ichki va tashqi halqalar orasida dumalash orqali ishqalanishni kamaytiradi. bu ularni sirpanish podshipniklariga qaraganda ancha samarali, uzoq muddatli va energiya tejamkor …

2 / 13

k esa podshipnik o‘qiga parallel yo‘nalishda bo‘lib, tishli uzatmalarda kuchlar taqsimoti, turbinalar, shpindellar yoki vintli mexanizmlarda yuzaga keladi. amaliyotda ko‘pincha kombinatsiyalashgan yuk uchraydi, ya’ni podshipnik radial va aksial kuchlarni birgalikda qabul qilishi kerak bo‘ladi. bu holda podshipnik turi va uning geometrik parametrlari madomiki yuklar kattaligi bo‘yicha taqqoslab tanlanadi. yukni qabul qilish xarakteriga ko‘ra dumalanish podshipniklari dinamik va statik yuklarga bo‘linadi. statik yuk deganda podshipnik tinch holatda turganda unga ta’sir qiladigan kuch nazarda tutiladi. bu holatda dumalanuvchi elementlarning deformatsiyalanish chegarasini hisobga olish zarur, aks holda, ular yuzalarida ezilish yoki chiziqli kontakt maydonining buzilishi kuzatiladi. statik yuklarga chidamlilik podshipnikning mashina ishga tushmay turib ham zararlanish ehtimoli borligini bildiradi. dinamik yuk esa podshipnik aylanish jarayonida yuzaga keladi. bunda yukning ta’siri vaqt bo‘yicha o‘zgaruvchan, tebranma yoki zarbli xarakterga ega bo‘lishi mumkin. dumalanish podshipniklari ishlab chiqaruvchilari har bir model uchun dinamik yuk ko‘rsatkichlari (s) va statik yuk ko‘rsatkichlari (s₀) ni belgilab qo‘yadi. ushbu parametrlardan foydalanib …

3 / 13

podshipniklar halqalarining joylashish qobiliyatiga ko‘ra bo‘linadigan va bo‘linmaydigan, bir qatorli va ko‘p qatorli bo‘ladi. masalan, ikki qatorli sharli podshipniklar radial yuk bilan birgalikda o‘rtacha aksial yuklarni ham qabul qila oladi, bu ularni traktorlarda, avtomobil g‘ildirak uzatmalarida keng qo‘llashga imkon beradi. o‘z-o‘zini tekislovchi podshipniklar esa taxta va val o‘qlari orasida yuzaga keladigan kichik notekisliklarni avtomatik ravishda bartaraf etadi, bu esa ulardan noaniq montaj sharoitlarida foydalanish imkonini beradi. yuk ta’siri ostida podshipniklarning ishlash davri ham turlicha bo‘lishi mumkin. dumalanish podshipniklari odatda uzoq muddatli, o‘z-o‘zidan yog‘lanadigan yoki nasos orqali yog‘lanadigan tizimlarda ishlaydi. ularning xizmat muddatiga yog‘lash sifati, ish harorati, aylanish tezligi, shovqin darajasi, montaj sifati kabi omillar sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. podshipnik yukni qabul qilish jarayonida dumalanuvchi elementlar o‘z o‘qi atrofida aylanib, halqalar orasida ishlaydi. agar yuk noto‘g‘ri taqsimlansa yoki montaj xatosi yuz bersa, dumalanuvchi elementlar chekka qismga bosim berib, erta yeyilish boshlanadi. yuklanish xarakteriga qarab podshipniklar quyidagicha guruhlanadi: barqaror yuk ostida ishlovchi, tebranuvchi …

4 / 13

va uzoq xizmat muddatini ta’minlaydi. yuk turi, yuk miqdori, yuk yo‘nalishi, aylanish tezligi va xizmat sharoitlarini puxta tahlil qilish podshipnikni optimal va iqtisodiy nuqtai nazardan to‘g‘ri tanlashga imkon beradi. 2. podshipniklarning ishlash sharoitlari va ularning xizmat muddati dumalanish podshipniklarining ishlash samaradorligi va uzoq muddat xizmat qilishi ularning o‘rnatilish sifati, yuklanish xarakteri, aylanish tezligi, harorat sharoiti va yog‘lash tizimiga bog‘liq. podshipnik mexanizmdagi eng muhim tayanch elementlardan biri bo‘lganligi sababli, uning ishlash sharoitlarini to‘g‘ri baholash va texnik talablarni to‘g‘ri tanlash mashinaning umumiy ishonchliligi va barqarorligini belgilaydi. podshipnikning asosiy vazifasi ichki va tashqi halqalar orasida dumalanuvchi elementlar orqali ishqalanishni minimallashtirishdir. agar ishqalanish oshib ketsa, bu issiqlik ko‘payishiga, surtish yuzalarining tez yeyilishiga, shovqinning kuchayishiga, hatto podshipnikning to‘liq ishdan chiqishiga olib keladi. shuning uchun podshipnik ishlash sharoitlari har doim mexanik yuklamalar, harorat, namlik, zarba kuchlari va aylanish tezligi bilan uyg‘un holda baholanishi zarur. masalan, yuqori aylanish tezligida ishlaydigan shpindelli podshipniklar uchun tez qizish xavfini kamaytirish …

5 / 13

qa yo‘llarida ezilish, bosim izlari, mikroshikastlanishlar paydo bo‘ladi va bu podshipnikning ishlash muddatini keskin qisqartiradi. dinamik yuk esa podshipnikning real ishlash jarayonidagi chidamliligini aniqlaydi. shuning uchun mashina konstruksiyasida podshipnik tanlashda, birinchi navbatda, mexanizmning ish sikli, yukning o‘zgarish xarakteri, davomiyligi va zarba kuchlari tahlil qilinadi. podshipnikning xizmat muddati odatda million aylanishlarda yoki soatlarda o‘lchanadi va u l₁₀ ko‘rinishida ifodalanadi ― bu podshipniklarning 90 foizi belgilangan yuk ostida minimal muddat davomida ishonchli ishlashini ta’minlaydi degan ma’noni beradi. podshipniklarning ishlash sharoitlari ichki va tashqi harorat ta’siri ostida ham o‘zgaradi. yuqori harorat dumalanuvchi elementlar va halqalar po‘latining mustahkamlik xususiyatlarini pasaytiradi, yog‘lash materialining qovushqoqligini kamaytiradi va ishqalanish koeffitsiyentini oshiradi. bu esa oxir-oqibat podshipnikning qizib ketishiga, metallning yumshashiga yoki qattiqlikni yo‘qotishiga olib keladi. aksincha, past haroratlarda yog‘ qotib qolishi, dumalanish elementlarining harakati sekinlashishi, boshlang‘ich qarshilik kuchining ortishiga sabab bo‘ladi. shuning uchun maxsus haroratli sharoitlarda ishlaydigan podshipniklar (masalan, metallurgiya pechlari, kriogen texnikalar, samolyot dvigatellari) uchun yuqori haroratga …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dumalanish podshipniklari o‘lchamini hisoblash va tanlash"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi atabayev abdullaning “metrologiya, standartlashtirish va o‘zaro almashinuvchanlik” fanidan mustaqil ishi mavzu: yuklanish usuliga, ishlash sharoitiga va aniqlik klassiga qarab dumalash podshipniklar o‘lchamini hisoblash va tanlash bajardi: atabayev a qabul qildi: _____________ urganch – 2025 mavzu: yuklanish usuliga, ishlash sharoitiga va aniqlik klassiga qarab dumalanish podshipniklar o‘tqazishini hisoblash va tanlash reja: 1. dumalanish podshipniklarining yuklanish usullari va ularning tasnifi 2. podshipniklarning ishlash sharoitlari va ularning xizmat muddati 3. aniqlik klassi bo‘yicha podshipniklarni hisoblash va tanlash mezonlari 1. dumalanish podsh...

This file contains 13 pages in DOC format (539.0 KB). To download "dumalanish podshipniklari o‘lchamini hisoblash va tanlash", click the Telegram button on the left.

Tags: dumalanish podshipniklari o‘lch… DOC 13 pages Free download Telegram