oziq-ovqat tarkibidagi minerallar va ularning xususiyati

PPTX 17 pages 81.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.4 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint oziq-ovqat tarkibidagi minerallar va ularning xususiyati. reja: 1. makroelementlar qanday kimyoviy elementlar . 2. inson organizmida mineral moddalar . 3.inson organizmida kalsiyni ahamiyati . 4.inson organizmida mikroelementlarning ahamiyati tayanch iboralar: makroelementlar, mineral moddalar, kompleks birikmalar, mikroelementlar, barcha oziq-ovqat mahsulotlarining tarkibida mineral moddalar mavjud. ular mahsulotlar tarkibida anorganik birikmalarning tarkibiga kirgan holda uchraydi. oziqovqat mahsulotlarini maxsus pechkalarda yondirganda faqat mineral moddalar kul holida qoladi. demak, oziq-ovqat mahsulotlari tarkibidagi mineral moddalarning miqdori ulardagi kulning foiz miqdori bilan o‘lchanadi. mineral moddalar inson organizmining barcha to‘qimalari tarkibiga ham kirib, uning og‘irligining 5% miqdorini tashkil etadi. mineral moddalar oz miqdorda talab qilinsa-da (kundalik ehtiyoj 20—30 g), ular organizmning hayot faoliyati jarayonida juda muhim vazifalarni bajaradi. ular barcha to‘qimalar va hujayralar tarkibiga kiradi. ba’zi bir mineral moddalar esa fermentlar, darmondorilar, gormonlar tarkibiga kirib moddar almashinuv jarayonida faol ishtirok etadi. bundan tashqari, mineral moddalar to‘qimalarda osmotik bosimni kerakli darajada saqlab turadi: suyaklar, tishlar tarkibiga kirib, …

2 / 17

,075-0,250 . makroelementlarga kaliy, natriy, kalsiy, magniy, fosfor, xlor va oltingugurt kiradi. ularni miqdori 100 g mahsulot tarkibida bir necha o'n va yuz milligram miqdorida bo'ladi. mikroeleentlar organizmda bir necha mkgdan bir necha 100 mkg miqdorida bo'ladi. mikroelementlar shartli ravishda 2 ta guruh ga bo'linadi: absolyut yoki hayotiy zarur (kobal't, temir, mis, rux, marganets, yod, brom, ftor) va ehtim oliy zaruriy (alyuminiy, strontsiy, molibden, selen, nikel', vanadiy va boshqalar). hayotiy zarur mikroelementlar shunday moddalarki, ular yetishmaganda organizmni normal hayotfaoliyati buziladi. insonni oziqlanishida eng tanqis mineral moddalarga kalsiy va temir, ortiqchasiga natriy va fosfor kiradi. c a .................. skeletni rivojlanishini sekinlashtiradi. m g ..................muskullarning faoliyatini buzadi. fe.....................anemiya kasalligini vujudga keltiradi. zn......................terini zararlaydi, o'sishni susaytiradi. i ........................qalqon bezini faoliyatini buzadi mineral moddalar oqsillar, yog’lar va uglevodlar kabi energetik qiymatga ega emas. biroq ularsiz inson yashay olmaydi. mineral moddalar inson xayot faoliyati jarayonlarida plastik vazifani bajaradi. biroq suyak to’qimalarini tuzishda ularning o'rni katta, …

3 / 17

ahsulotlaridagi mineral moddalar miqdori to’grisidagi ma'lumot jadvalda keltirilgan. makroelementlar kalsiy (fosfor bilan birgalikda) suyak to’qimasining asosini tashkil qiladi, bir qator muxim fermentlarni faollashtiradi, 0rganizmda ion muvozanatini saqlashda ishtirok etadi, asab mushak va yurak-qon tomirlari sistemalarida boradigan jarayonlarga ta'sir qiladi. katta yoshdagi kishilarning kalsiyga bo'lgan bir kunlik talabi 800 mg. kalsiy ko'p miqdorda sutda (120mg%) va sut mahsulotlarida (pishloqda, 1000 mg% ga yaqin) uchraydi. kalsiyga bo'lgan talabning deyarli 4/5 qismi sut mahsulotlari hisobiga qondiriladi. ozuqaviy kalsiyning deyarli 10-40 % organizmga so'riladi. ayrim o'simlik mahsulotlarida kalsiyni surilishini kam aytiradigan moddalar mavjud. boshoqli o'simliklardagi fitin kislotalar va shaveldagi (ismaloqdagi) va shpinat (namatak)dagi shavel kislota ular qatoriga kiradi. bu kislotalarning kalsiy bilan uzaro ta'siri natijasida kalsiyning erim aydigan fitat oksalatlari (fitin va shavel kislotalar tuzlari) hosil bo'ladi va bu elementning surilish va hazm bo'lishi qiyinlashadi. fosfor-oqsillar, fosfolipidlar, nuklein kislotalar tarkibiga kiruvchi element. fosfor ko'proq miqdorda loviyada (540 mg %), nuxatda (330 mg %), suli, …

4 / 17

a, asab to'qimalari ishini sozlashda, uglevodlarni va energiya almashuvi qatnashuvchi element. katta yoshdagi kishilar uchun bo'lgan bir kunlik talab - 400 mg. bu me'yorning deyarli yarmi non va yo’rma mahsulotlarining iste'molidan qoplanadi. magniy miqdori (mg %): nonda 80-90; suli yormasida -116; arpa yormasida - 96; loviyada-103. boshqa manbalaridan yong’oq - (170-230 mg% magniy) va sabzavotlarni (10-40 mg %) aytib utish lozim. sut va tvorogda magniy miqdori nisbatan kam 14 va 23mg %. biroq o'simlik mahsulotlaridan farqli ravishda ularda magniy ,natriy ko’rinishdagi osonlikcha hazm bo’ladigan shaklda bo'ladi va shuning uchun ko'proq miqdorda iste'mol qilinadigan bu sut mahsulotlari insonning ovqatlanishdagi magniy manbai xisoblanadilar. me'yordagi ovqatlanishda inson organizmi magniy bilan to'la ta'minlanadi. ayrim muxim jarayonlarda magniy kalsiyning antog'onisti sifatida qatnashadi, magniyning ortiqchaligi kalsiyning hazm bolishini yomonlashtiradi. kalsiy va magniyning optimal nisbati 1:1,05, bu oziq - ovqat mahsulotlarini me'yorda tanlash bilan ta'minlanadi. natriy - qonning buferligini yaratishda, qon bosimini rostlashda, suv almashuvini rostlashda (natriy …

5 / 17

i katta yoshdagi kishining kaliyga bo'lgan kunlik ehtiyoji-2500-5000 mg - odatdagi ratsion bilan asosan mamlakatimizda ko'p iste'mol qilinadigan kartoshka, no’xat, loviya, olma va uzum xisobidan qondiriladi. ftor - bu element yetishmaganda karies (tish emalining buzilishi) rivojlanadi. katta yoshdagi kishining bu elementga bo'lgan kundalik talabi 3mg (1/3 qismi ovqat bilan 2/3 qismi suv bilan). oziq - ovqat mahsulotlarida ftor odatda kam saqlanadi. takrorlash uchun savollar: 1. makroelementlarga qanday kimyoviy elementlar kiradi? 2. inson organizmida mineral moddalar qanaqa funktsiyalarni bajaradi? 3. inson organizm ida kaltsiyni aham iyati qanaqa? 4. mikroelementlarga qaysi kim yoviy elementlar kiradi va inson organizm ida mikroelementlarni aham iyati qanday? 5. inson organizmida temir qanday vazifani bajaradi va qanday oziq-ovqat mahsulotlarida uning miqdori yuqori? image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziq-ovqat tarkibidagi minerallar va ularning xususiyati"

prezentatsiya powerpoint oziq-ovqat tarkibidagi minerallar va ularning xususiyati. reja: 1. makroelementlar qanday kimyoviy elementlar . 2. inson organizmida mineral moddalar . 3.inson organizmida kalsiyni ahamiyati . 4.inson organizmida mikroelementlarning ahamiyati tayanch iboralar: makroelementlar, mineral moddalar, kompleks birikmalar, mikroelementlar, barcha oziq-ovqat mahsulotlarining tarkibida mineral moddalar mavjud. ular mahsulotlar tarkibida anorganik birikmalarning tarkibiga kirgan holda uchraydi. oziqovqat mahsulotlarini maxsus pechkalarda yondirganda faqat mineral moddalar kul holida qoladi. demak, oziq-ovqat mahsulotlari tarkibidagi mineral moddalarning miqdori ulardagi kulning foiz miqdori bilan o‘lchanadi. mineral moddalar inson organizmining barcha to‘qimalari tarkibiga ha...

This file contains 17 pages in PPTX format (81.4 KB). To download "oziq-ovqat tarkibidagi minerallar va ularning xususiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: oziq-ovqat tarkibidagi minerall… PPTX 17 pages Free download Telegram