kimyoviy sensorlarga kirish. umumiy tushunchalar

PPTX 11 pages 2.9 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint kimyoviy sensorlarga kirish. umumiy tushunchalar reja: 1. kimyoviy sensorlarning asosiy tushunchalari. 2. elektrokimyoviy sensorlar. 3. optik sensorlar. 4. yarimo'tkazgichli sensorlar. 5. biosensorlar. kimyoviy sensorlarning asosiy tushunchalari kimyoviy yoki biologik xarakterga ega bo'lishi mumkin bo'lgan tanib olish elementi bilan kimyoviy yoki fizik-kimyoviy o'zaro ta'siri tufayli ma'lum bir kimyoviy birikma yoki birikmalar guruhiga tanlab reaksiyaga kirishadigan va natijani o'zgartiradigan qurilmalar sensorlar deyiladi. har birimizda kamida beshta sensor bor - burun, til, quloq, ko'z va barmoqlar. laboratoriyada ishlatiladigan eng mashhur sensorlardan biri lakmus qog'ozi bo'lib, u kislota yoki ishqor mavjudligiga qarab rangini o'zgartiradi. kimyoviy sensorlar kimyoviy sensorlar ekologik monitoring, texnologik jarayonlarning uzluksiz nazorati, reaksiyalarning borish qonuniyatlari, tibbiy tahlillar, mahsulot tarkibi va undagi toksinlar miqdorini aniqlash va boshqa sohalarda ishlatiladi. kimyoviy datchiklar - kimyoviy moddalarni sifat va miqdoriy aniqlash uchun ishlatiladi. sensordagi ikkinchisining kontsentratsiyasiga qarab, har xil kattalikdagi kimyoviy yoki fizik javob paydo bo'ladi. kimyoviy sensor - bu muayyan kimyoviy moddalarning selektivligi …

2 / 11

rlar ishlab chiqishda asosan potensiometriya, amperometriya, voltamperometriya va konduktometriya usullardan foydalaniladi. pezokvars rezanatorlarni sorbsiyalanuvchi moddani 10-9 – 10-12 g/sm2, gacha bulgan massasini aniqlashda qullanilishi sezgirligi va aniqligi yuqori bo‘lgan pezosorbsion sensorlarni ishlab chiqishga asos bo‘lgan. bu tipdagi sensorlarda pezokvars rezonator yuzasiga qoplangan adsorbentning massasi unga sorbsiyalangan aniqlanuvchi moddani ta’sirida o‘zgaradi va bu uzgarish pezokvars rezanatorni tebranish chastotasini o‘zgartiradi. demak sensorni signali (rezanatorni tebranish chastotasi) adsorbentga yutilgan aniqlanuvchi modda massasiga mos. pezosorsion sezgir elementni signal qiymati kattaligi foylalaniladigan sorbentni aniqlanuvchi moddaga nisbatan sorbsion aktivligiga bog‘liq bo‘ladi. ushbu tipdagi sensorlar namlikni va gazlar tarkibini aniqlashda ishlatiladi. elektrokimyoviy sensorlar quydagilarga: potensiometrik konduktometrik ampermetrik kulonometrik yarimo‘tkazgichli gaz sensorlarining ishlashi prinsipi yarimo‘tkazgich yuzasiga gazlarni adsorbsiyasi natijasida uni elektrofizik xossalarini o‘zgarishiga asoslangan. bo‘nday sensorlarda yarimo‘tkazgich sifatida ayrim metall oksidlari ishlatiladi. xemosorbsii va kataliz sohasidagi elektron nazariyaga asosan molekula yoki atomning adsorbsiyasi natijasida yarimo‘tkazgich qavat yuzasida kattaliga va qiymati yarimo‘tkazgich turiga (n- yoki p-tip o‘tkazuvchi), gazni turiga …

3 / 11

avati yarimo'tkazgichli sensorlar. inert podlojka (al2o3, shisha, va b. plastinka) yarimo‘tkazgich gazsezgir yupqa qavat (metall oksid) 5 1 2 3 4 4 4 4 yarimo‘tkazgichli metall oksid yuzasiga gazlarning adsorbsiyalanishi oksidning qarshiligini o‘zgarishiga sabab bo‘ladi. bunday o‘zgarishga sabab metall oksidi va gaz faza orasida bo‘ladigan elektron-larning almashinuv jarayoni (metalldan gazga yoki gazdan metallga o‘tishi). yarimo‘tkazgichli metall oksiddan iborat sensor yordamida gazlarni aniqlashdagi birlamchi va eng muhim bosqich bu metall oksidi yuzasiga kislorodning adsorbsiyalanishidir. bunda elektronlar oksiddan unga adsorbsiyalangan kislorodga o‘tadi. natijada oksid zarrachalari yuzasida elektroni kam yoki elektronsiz zona yuzaga keladi va elektronlarni zarrachalar orasidagi harakatlanishi (bir zarrachadan ikkinchisiga o‘tishi) kamayadi yoki butunlay to‘xtaydi. natijada yarimo‘tkazgichli metall oksiddan iborat plyonkani qarshiligi ortib uni elektr o‘tkazuvchanligi kamayadi. rasm 2. yupqa qavat yuzasida adsorbsiyalangan kislorod ta’sirida elektronlari kamaygan yuza hosil bo‘lishi natijasida zarrachalar orasidagi ko‘prikni (bug‘inni-elektronni harakat yo‘lini) yopilishi. yarimo'tkazgichli sensorlar. yarimo‘tkazgichli sensorlarning qaytaruvchi gazlarni sezishi gazni oksid yuzasidagi adsorbsiyalangan kislorod bilan …

4 / 11

atmosfera havosi muhitidagi qarshiliklari farqi aralashmada h2s konsentratsiyasi kursatadi. o2 n2s o2 h2s + 3o- 3 e- + s o2 + h2o h2o so2 n2o (zno,tio2,wo3) gazsezgir yarimo‘tkazgich qavati yarimo'tkazgichli sensorlar. sno2 asosida gaz sezgir qavat xosil qilishda ishlatilgan modifikatorlar. yarimo'tkazgichli sensorlar. yarimo‘tkazgichli sensorning yana bir kurinishida sensorning sezgir elementi qizdirgichi platina simidan tayyorlangan spiral formasida bulib uni yuza qatlami 30-100nm qalinlikdagi n- tipidagi yarimo‘tkazgichli metall oksidi qatlami bilan qoplangan. yao‘s ning shisha bilan qoplangan platina spiralidan tayyorlangan mikro naycha ko‘rinishidagi konstruksiyasi 3 5 2 1 6 4 b a v rasm. yarimo‘tkazgichli sensorning sxemasi-a, tashqi ko‘rinishi-b va sezgir elementi-v 1-sezgir element; 2-shisha bilan qoplangan pt simi; 3-metall tutqich; 4-tok o‘tkazuvchi kontakt; 5-korpus; 6 –g‘ovak himoya qopqog‘i. yarimo'tkazgichli sensorlar. yarimo‘tkazgichli sensorning sxemasi: 1-reaksion kamera, 2-nikel simidan tayyorlangan gazo‘tkazuvchan setka 3-yarimo‘tkazuvchan gazsezgir material, 4-silindrsimon prijinadan iborat qizdirgich, 5 va 7-signalni o‘zatgich , 6-reaksion kameraning asosi, 7-, 8-qiztiruvchi qavatga tokni o‘zatuvchi kantaktlar …

5 / 11

shlashdan foydalanganda ham, bunday ishlov berish ishlatilmaganda ham muhimdir. amalda, bunday ehtiyoj, masalan, sanoat xavfsizligi tizimlarida, bir soniya ichida potentsial xavfli moddaning sizib chiqishini aniqlash va xodimlarning portlashi yoki zaharlanishining oldini olish choralarini ko'rish zarur bo'lganda paydo bo'ladi. yarimo'tkazgichli sensorlar. image2.png image3.png image4.jpeg image5.emf image6.jpeg image7.png image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy sensorlarga kirish. umumiy tushunchalar"

prezentatsiya powerpoint kimyoviy sensorlarga kirish. umumiy tushunchalar reja: 1. kimyoviy sensorlarning asosiy tushunchalari. 2. elektrokimyoviy sensorlar. 3. optik sensorlar. 4. yarimo'tkazgichli sensorlar. 5. biosensorlar. kimyoviy sensorlarning asosiy tushunchalari kimyoviy yoki biologik xarakterga ega bo'lishi mumkin bo'lgan tanib olish elementi bilan kimyoviy yoki fizik-kimyoviy o'zaro ta'siri tufayli ma'lum bir kimyoviy birikma yoki birikmalar guruhiga tanlab reaksiyaga kirishadigan va natijani o'zgartiradigan qurilmalar sensorlar deyiladi. har birimizda kamida beshta sensor bor - burun, til, quloq, ko'z va barmoqlar. laboratoriyada ishlatiladigan eng mashhur sensorlardan biri lakmus qog'ozi bo'lib, u kislota yoki ishqor mavjudligiga qarab rangini o'zgartiradi. kimyoviy senso...

This file contains 11 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "kimyoviy sensorlarga kirish. umumiy tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy sensorlarga kirish. um… PPTX 11 pages Free download Telegram