markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyat

PPTX 638,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1543472290_68444.pptx /docprops/thumbnail.jpeg markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati va kaltaminor sopoliteppa markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyat kaltaminor madaniyati kaltaminor madaniyati -o`zbekistonda neolit davriga oid birinchi topilgan arxeologik madaniyat (mil. av. 7—3-ming yillik). kaltaminor ko`li yonidan topilgan. 1939—40 va 1945 y.lar xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi tekshirgan. k.m. amudaryoning qad. oqchadaryo deltasi, qizilqum, yuqori o`zboy, mohondaryo, orolning shim.-sharqiy bo`ylarida, qozog`iston va sharqiy kaspiy, ya`ni balxan va manqishloq hududlarigacha tarqalgan. albatta, bu juda katta hududda yagona bir oilaga oid odamlar yashagan emas, bu yerlarda bir-biriga yaqin bo`lgan qabilalar yashagan deyish to`g`ri bo`ladi. yaqinlik, asosan, tosh qurollarda yaxshi ko`rinadi. kalta minor shahar ramziy belgisi ko‘hna xiva shahrini bu me'moriy yodgorlik obidasiz tasavvur etish qiyin. kalta minor shahar ramziy belgisi sifatida tan olingan. uning o‘lchami va noyob bezaklari har bir shaxsni hayratga solmasdan qo‘ymaydi. minora poydevori 15 metr chuqurlikda, uning diametr asosi 14,5 metrni, balandligi 29 metrni tashkil topadi. minora hozirgi paytda kesik konus shaklida bo‘lib hozirni …

n qurila boshlangan va 1855 yil shimoliy eronga yurish paytida xonning o‘ldirilishi va abdullaxonning taxtga o‘tirishi bilan qurilish ishlari to‘xtab qolgan. lekin uning balandligi yana 70 metrga qad rostlashi kerak edi. ba'zi bir manbalarda 110 metrga yetkazilishi qayd etilgan. me'mor rejasiga ko‘ra, faqat kengligini mustahkamlab, balandligi kuchli toraytirilgan. ammo bu minoraning qurilishi oxiriga yetkazilmagan u xuddi bahaybat sirli bochkaga o‘xshab qolgan. shunga ko‘ra unga "kalta minora" deb nom berilgan. zamonbobo madaniyati evrosiyo xududidagi chorvador-dexkonlarning ilk madaniyati xisoblanadi. zarafshondan topib urganilgan kabriston va makondan iborat bulib, uni ya. gulomov, kuzmina, latinin, askarov kabi olimlar urganganlar. zamonbobo madaniyatiga yirik ertulalar, asosan kulda yasalgan nakshsiz kosalar va yassi sopol idishlar, bronza kurollar va katakomba tipidagi kabristonlar xosdir. zamonbobo madaniyatini sunggi namozgox iv va nomozgox v davri bilan belgilash mumkin. uning xronologiyasi miloddan avvalgi iii ming ii ming yillar bilan belgilanadi. zamonbobo kulining shimol tomonida kabriston va uncha uzok bulmagan joyda esa makon topib …

uxshab ketadi. mis belkurakchalar, munchok va marjonlar, xaykalchalarda bu narsa yakkol kurinadi. zamonboboning kulolchilik xumdoni nomozgox v davri xumdonining kichkinasi. shu bilan birga zamonbobo madaniyati sopol idishlarida kaltaminor madaniyatining ta’siri kuchli, shuningdek janubiy turkmaniston yodgorliklarida katakomba kabrlari uchramaydi. bu narsa zamonbobo madaniyati mustakil ravishda tarkib topganligini kursatadi. zamonbobo odamlari badaxshon bilan xam xujalik-madaniy alokalarga kirishganlar. bu erdan topilgan takinchoklar badaxshon lojuvardidan yasalgan. sopollitepa madaniyati surxondaryo viloyatidagi sherobod cho’lida qaynarbuloqsoy hududida topilgan. u termiz shahridan 70 km shimoliy g’arbda joylashgan. bu manzilgoh sherobod cho’lini o’zlashtirish jarayonida 1968-yilda l.albaum tomonidan topilgan. uning tadqiqotlar ishlari bilan 1969-1974-yillarda a.asqarov shug’ullangan. ushbu madaniyatga tegishli 20 dan ortiq yodgorlik topilgan. sopollitepa koridorsimon bloklar sistemasi asosida qurilgan, uch qator mudofaa devorlari bilan o’rab olingan yirik qishloq bo’lgan. uning umumiy maydoni 4 ga ga yaqin. katta qismi paxta maydoniga qo’shib yuborilgani sababli, faqatgina uning markaziy qal’a qismi saqlanib qolgan. u kavadrat 82x82 m bo’lgan istehkomdir. qal’a mudofaa devorlari …

uni o’zi yashagan xonaning poli ostiga, eshik yoki o’choq oldiga yoki xona devorlari ostiga ko’mish odati bo’lgan. agar o’lgan kishi jamoada nufuzli obro’ga ega bo’lsa, yoki urug’ oqsoqoli bo’lsa, u holda uning qabri unga ajratilgan xonaning qoq o’rtasida bo’lgan. shuning uchun o’lgan kishi qabriga o’z shaxsiy mulki va urug’doshlar keltirgan idish-tovoqlardagi ovqatlar bilan ko’mganlar. har bir qabrda 2-3 tadan to 50 tagacha buyumlar topilgan. markaziy osiyo xalqlari madaniyatining vujudga kelishi sharoitlarini belgilashda dastavval, uning jug`rofiy o`rni va tabiiy vositalariga e`tiborni qaratish lozim bo`ladi. madaniyatshunoslik har qanday madaniyatning shakllanishidagi o`ziga xos alfozni joy manzarasi, iqlimi, biosfera omillarining ahamiyati borligiga alohida e`tibor beradi. markaziy osiyo mintaqasining tabiati turli xilligi bilan katta farq qiladi. bu erda serhosil vodiy va vohalar, sersuv daryolar, qaqroq cho`llar, dashtu adirlar, pamir va tangritog`ining baland muzofatlari bilan yonma-yon joylashgan. bunday xususiyat dehqonchilik, chorvador, tog`da yashovchi qabila va xalqlar xo`jalik tarzi va o`ziga xos madaniyatlarining shakllanishi uchun imkoniyat yaratdi. …

m uyg`unlashib ketganligi qadimgi yunon va xitoy manbalarida ham qayd qilingan. markaziy osiyo xalqlarining kuchli iqtisodiy aloqalari, etnik va til birligi ularning bir-biridan ayricha yashashiga yo`l qo`ymadi. markaziy osiyoning o`troq dehqonchilik va ko`chmanchi xalqlarida ancha-muncha farqlar bo`lishiga qaramasdan ilgaridan yaqin munosabatlar o`rnatilgan. diniy e`tiqodlar, urf-odatlar, fol`klor, axloqiy me`yorlardagi umumiylik madaniy umumiylikning shakllanishiga olib kelgan. shuning uchun, bundan keyin markaziy osiyoning yaxlit madaniyatini tashkil qiluvchi turli submadaniyatlar mavjudligi haqida to`xtalish joizdir: qadimgi davlatlar sub madaniyati (baqtriya, sug`d, xorazm, farg`ona, marg`iyona), dasht ko`chmanchilari-sak, massaget, da-kochchilar submadaniyati, pamir va tangritog` qabilalarning submadaniyati. afsuski, ko`pgina urushlar markaziy osiyo madaniyatining qadimgi taraqqiyot davrlarining behisob dalillarini yo`q qildi. arxeolog qazilma ma`lumotlar va yozma manbalar miloddan avvalgi i-ming yillik boshlarida vujudga kelgan markaziy osiyoning ilk davlatlari baqtriya, sug`d va xorazm madaniyati haqida bir oz ma`lumotlar beradi. miloddan avvalgi viii-vi asrlarga oid afrosiyob (samarqand), surxondaryo vohasidagi qiziltepa, qashqadaryo vohasidagi uzunqir, xorazmdagi ko`ziliqir kabi qadimgi shaharlarda o`tkazilgan tadqiqotlar murakkab …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyat"

1543472290_68444.pptx /docprops/thumbnail.jpeg markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati va kaltaminor sopoliteppa markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyat kaltaminor madaniyati kaltaminor madaniyati -o`zbekistonda neolit davriga oid birinchi topilgan arxeologik madaniyat (mil. av. 7—3-ming yillik). kaltaminor ko`li yonidan topilgan. 1939—40 va 1945 y.lar xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi tekshirgan. k.m. amudaryoning qad. oqchadaryo deltasi, qizilqum, yuqori o`zboy, mohondaryo, orolning shim.-sharqiy bo`ylarida, qozog`iston va sharqiy kaspiy, ya`ni balxan va manqishloq hududlarigacha tarqalgan. albatta, bu juda katta hududda yagona bir oilaga oid odamlar yashagan emas, bu yerlarda bir-biriga yaqin bo`lgan qabilalar yashagan deyish to`g`ri bo`ladi. yaqinlik, asosan, t...

Формат PPTX, 638,0 КБ. Чтобы скачать "markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyat", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyo xalqlarining qad… PPTX Бесплатная загрузка Telegram