markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati

DOCX 15 стр. 45,9 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 45,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati. sharq uyg'onish davri madaniyati reja: i.kirish ii.asosiy qism 1. markaziy osiyodagi qadimgi madaniyatning o'zigaxos xususiyatlari. 2. yunon-baqtriya madaniyati miqiyosida sharq ellinistik madaniyati. 3. kushonlar madaniyati. 4 sharq uyg'onish davri madaniyatini rivojlanish bosqichlarinii g'ziga xos xususiyatlari. 5 uyg'onish davriningsharq va g'arb madaniyati aloqalarida tutgan o 'rni iii.xulosa iv.foydalanilgan adabiyotlar markaziy osiyo madaniyati jahon madaniyati tarixida muhim o'rin tutadi. uning o'rta asrlardagi madaniyatiga butun dunyo allaqachon munosib baho bergan. hatto baqtriya, marg'iyona, sug'd, parfiya, farg'ona, xorazm, choch xalqlarining qadimgi madaniyati ham jahonni hayratga solmoqda. markaziy osiyo mintaqasining qadimgi madaniyatini o'rganish o'n yillar ilgari boshlangan bo'lsada, tadqiqotchilarning bu madaniyatining o'ziga xosligi va boy mazmuni lol qoldirdi. markaziy osiyo madaniyati g'arb va sharqning buyuk madaniyat elementlarini bir butunlikda uyg'unlashtirib ifodalagan holda o'ziga xos individuallik kasb etadiki, bu xususiyat keyingi taraqqiyot uchun ham negiz bo'lib qoladi. i.a. karimov aytganlaridek, - «modomiki, o'z tarixini bilgan, undan ruhiy quvvat oladigan xalqni yengib …

2 / 15

lari bilan yonma-yon joylashgan. bunday xususiyat dehqonchilik, chorvador, tog'da yashovchi qabila va xalqlar xo'jalik tarzi va o'ziga xos madaniyatlarining shakllanishi uchun imkoniyat yaratdi. «qadimgi sivilizatsiya» deb nomlangan risolada markaziy osiyo madaniyatining ikki xususiyati ko'rsatiladi: bir tomondan, turli madaniyatlarning o'zaro ta'sirida, ikkinchi tomondan, qadimgi sivilizatsiyalarining boshqa o'choqlari bilan yaqin aloqada rivojlanishi. bu xususiyatlarni batafsil kuzatadigan bo'lsak markaziy osiyo madaniyatining shakllanish jarayonlari yaqqol namoyon bo'ladi. markaziy osiyoning serhosil vodiysi, cho'l va dashti, tog'larida yashovchi aholining turmush sharoitidagi farqlar turli xo'jaliklarning ertaroq paydo bo'lishi o'ziga xos madaniyatlar shakllanishiga olib keldi. bu jarayon yaqin qo'shinchilik munosabatlari asosida sodir bo'lib, qabila va xalqlarning iqtisodiy va madaniy aloqalari tufayli taraqqiyotning ertaroq boshlanishiga imkon yaratdi. eng qadimgi davrlardan dehqonchilik, chorvachilik va tog' ovchi qabilalari o'rtasidagi mahsulot ayirboshlash markaziy osiyo xalqlari iqtisodiyotida katta ahamiyatga ega bo'lib, keyingi davrlarda ham u uzoq saqlanib qoldi. turmush tarzi va xo'jalik faoliyatidagi farqlanish bilan birga mintaqa xalqlarining etnik va tillardagi yaqinlik judayam …

3 / 15

ancha-muncha farqlar bo'lishiga qaramasdan ilgaridan yaqin munosabatlar o'rnatilgan. diniy e'tiqodlar, urf-odatlar, folklor, axloqiy me'yorlardagi umumiylik madaniy umumiylikning shakllanishiga olib kelgan. shuning uchun, bundan keyin markaziy osiyoning yaxlit madaniyatini tashkil qiluvchi turli submadaniyatlar mavjudligi haqida to'xtalish joizdir: qadimgi davlatlar sub madaniyati (baqtriya, sug'd, xorazm, farg'ona, marg'iyona), dasht ko'chmanchilari-sak, massaget, da-kochchilar submadaniyati, pamir va tangritog' qabilalarning submadaniyati. markaziy osiyo madaniyatining o'ziga xosligining ikkinchi jihati mintaqaning o'ta qulay jug'rofiy o'rnashganligi bilan bog'liq. mintaqa mesopotamiya, hindiston va xitoy kabi uchta buyuk sharq sivilizatsiyasi bilan bevosita chegaradosh bo'lib, g'arb sivilizatsiyasiga xos beshinchi-gresiya va rim bilan aloqada rivojlangan. bunday aloqalarning muqarrarligi tufayli markaziy osiyo madaniyati sharq va g'arb o'rtasida vositachilik missiyasini bajarishiga sabab bo'ldi, ya'ni iqtisodiy sohalarda eng avvalo xalqaro savdoda va madaniy sohalarda ham markaziy osiyo g'arb va sharq o'rtasida bog'lovchi ko'prik vazifasini bajardi. xususan, markaziy osiyo xududi orqali buddizm butun dunyoga yoyildi, hindiston va xitoyga ellinistik madaniyat ko'rinishlari o'tdi, sharqdan g'arbga va g'arbdan sharqga …

4 / 15

nalarning mustahkam hukmronligi tarixiy vaziyatga ham to'sqinlik qilganligini ta'kidlash kerak. mintaqa orqali katta bosqinchilik yurishlari, xalqlarning ko'chishlari yuz bergan bo'lib, bu markaziy osiyo xalqlarining tarixi davomida bir necha bor madaniyatni sezilarli o'zgarishlarga olib keldi. afsuski, ko'pgina urushlar markaziy osiyo madaniyatining qadimgi taraqqiyot davrlarining behisob dalillarini yo'q qildi. arxeolog qazilma ma'lumotlar va yozma manbalar miloddan avvalgi i-ming yillik boshlarida vujudga kelgan markaziy osiyoning ilk davlatlari baqtriya, sug'd va xorazm madaniyati haqida bir oz ma'lumotlar beradi. miloddan avvalgi viii-vi asrlarga oid afrosiyob (samarqand), surxondaryo vohasidagi qiziltepa, qashqadaryo vohasidagi uzunqir, xorazmdagi ko'ziliqir kabi qadimgi shaharlarda o'tkazilgan tadqiqotlar murakkab ijtimoiy tuzilma va madaniyatning yuqori rivojlanganligini ko'rsatadi. bu shaharlar mudofa devorlari va suv ta'minotidan iborat kuchli istehkom tizimiga ega bo'lib, ichida hunarmandlar mavzei joylashgan. ayrim shaharlarda saroy qoldiqlari qal'alar topilgan. qadimgi davlatlar xo'jaligining asosiy sohasi hisoblangan dehqonchilik taraqqiyotining darajasi haqida ko'p tarmoqli sug'orish tizimining mavjudligi bunga dalildir. markaziy osiyo davlatlari qadimgi sharq mamlakatlari bilan yaqin …

5 / 15

foydalanishini ta'kidlaydi. gerodatning yozishicha, massagetlar yagona ma'bud quyoshga topinib, otni qurbonlik qilganlar. qadimgi markaziy osiyo xalqlarining ma'naviy madaniyati haqidagi bilimlarning bebaho manbasi «avesto> hisoblangan. «avesto> so'zining mazmuni umumiy izohga ega emas., ko'pincha «asosiy matn> sifatida tarjima qilinadi. «avesto» dunyodagi eng qadimgi dinlardan bo'lgan zardo'shtiylik tarafdorlari uchun muqaddas kalima hisoblanib, payg'ambar zardo'sht to'planganlarga undan va'z o'qigan. uning hayoti davri mil. av. ix-vi asrlar atrofida deyiladi. «avesto» va uning boshqa matnlarining to'planishi ko'p asrlar davomida amalga oshirilgan. «avesto>ning eng qadimgi matnlari mil. av. ii- minginchi yillarga taaluqli, «avesto>ning millodiy vii asrga tegishli bo'lgan to'plami turli mazmundagi 21 kitobdan iborat bo'lib, unda o'sha davrning barcha bilimlari jamlangan. zardo'shtiylik an'analariga ko'ra bu yodgorlik ezgulik va yorug'lik xudosi axuramazdaning zaratujtraga vahiysi hisoblanadi. biroq, unda qadimgi mifologik tasavvurlar, miflarning keng tarqalishi, qahramonlik epik rivoyatlaridan parchalar ham tasvirlanadi. shuningdek diniy yo'l-yo'riq «payg'ambar davridan» keyin zardo'shtiylikning rivojlangan «e'tiqod ramzi» yuzaga keldi. hozirgacha «avesto»ning ayrim qismilari, 4 kitobi saqlanib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati"

markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati. sharq uyg'onish davri madaniyati reja: i.kirish ii.asosiy qism 1. markaziy osiyodagi qadimgi madaniyatning o'zigaxos xususiyatlari. 2. yunon-baqtriya madaniyati miqiyosida sharq ellinistik madaniyati. 3. kushonlar madaniyati. 4 sharq uyg'onish davri madaniyatini rivojlanish bosqichlarinii g'ziga xos xususiyatlari. 5 uyg'onish davriningsharq va g'arb madaniyati aloqalarida tutgan o 'rni iii.xulosa iv.foydalanilgan adabiyotlar markaziy osiyo madaniyati jahon madaniyati tarixida muhim o'rin tutadi. uning o'rta asrlardagi madaniyatiga butun dunyo allaqachon munosib baho bergan. hatto baqtriya, marg'iyona, sug'd, parfiya, farg'ona, xorazm, choch xalqlarining qadimgi madaniyati ham jahonni hayratga solmoqda. markaziy osiyo mintaqasining qadimgi mad...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (45,9 КБ). Чтобы скачать "markaziy osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyo xalqlarining qad… DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram